Nền kinh tế Mỹ đối mặt những nguy cơ, 'cú sốc' nào đê dọa vị thế Chủ tịch Fed?

Nền kinh tế Mỹ đối mặt những nguy cơ, 'cú sốc' nào đê dọa vị thế Chủ tịch Fed?Thiên Ân-04/08/2026 13:30 (GMT+7)(VNF) - Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đầy bí ẩn đang đối mặt với nguy cơ cổ phiếu AI giảm giá và giá dầu tăng vọt.Fed đặt cược rằng "không có chuyện gì xảy ra"Đối với một số người chơi cá cược, nền tảng Polymarket đang cung cấp một hợp đồng khá hấp dẫn. "Không có chuyện gì xảy ra: 2026" là tên một loại cược được lấy cảm hứng từ câu cửa miệng quen thuộc của những nhà giao dịch trực tuyến lạc quan. Nếu không có bất kỳ sự kiện nào trong khoảng một chục kịch bản được liệt kê xảy ra trong năm 2026, hợp đồng sẽ mang lại lợi nhuận khoảng 30%.Danh sách đó bao gồm việc Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không từ chức, giá bitcoin duy trì trong khoảng từ 10.000 đến 1 triệu USD, Trái Đất không hứng chịu một trận động đất lớn, núi lửa phun trào hay thiên thạch va chạm. Nếu chỉ một trong những sự kiện này xảy ra, người chơi sẽ mất toàn bộ số tiền đặt cược.Ông Kevin Warsh - Chủ tịch mới nhậm chức của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), người vừa chủ trì cuộc họp chính sách tiền tệ thứ hai của mình, dường như cũng đang đặt cược theo cách tương tự. Thế giới không biết ông Warsh nghĩ gì về thiên thạch hay núi lửa. Tuy nhiên, sự kín tiếng đặc biệt của ông trong cuộc họp báo ngày 29/7 đã khiến thị trường chao đảo.Ông Kevin Warsh, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), đang theo đuổi chiến lược truyền thông thận trọng khi thị trường đối mặt với nhiều rủi ro từ lạm phát, giá dầu và biến động của cổ phiếu AI. (Ảnh: The Economist)Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng vọt trong ngày hôm đó và kết thúc tuần ở mức trên 4,7%, gần mức cao nhất trong ba năm. Giá cổ phiếu, đặc biệt là nhóm công nghệ vốn rất nhạy cảm với lãi suất, cũng lao dốc dù Fed giữ nguyên lãi suất điều hành. Ông Warsh dường như hy vọng rằng nếu Fed không đưa ra tín hiệu rõ ràng về định hướng chính sách, thị trường sẽ tự đánh giá triển vọng của nền kinh tế.Có thể ông đủ tự tin để theo đuổi cách tiếp cận này, bởi nếu không có biến cố lớn xảy ra thì vài cú rung lắc trên thị trường cũng không gây nhiều thiệt hại. Kịch bản xấu nhất chỉ là chi phí vay tăng nhẹ để bù đắp cho mức độ bất định cao hơn.Nhưng nếu kinh tế thực sự gặp cú sốc, việc thị trường không biết Fed sẽ phản ứng ra sao có thể khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Thay vì giúp ổn định tâm lý, Fed lại có nguy cơ làm gia tăng biến động. Ngay cả ông Warsh cũng từng thừa nhận rằng trong thời điểm khủng hoảng, việc truyền đạt thông tin rõ ràng là điều "thận trọng".Khả năng Fed đánh mất sự linh hoạt trong điều hành chính sách hiện chưa thể định lượng. Tuy nhiên, nhiều rủi ro đáng lo ngại đang xuất hiện cùng lúc.Điều gì sẽ xảy ra nếu mọi rủi ro cùng xuất hiện?Rõ ràng nhất là nguy cơ cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo bị bán tháo tại Mỹ và đặc biệt là Hàn Quốc. Khibong bóng dotcomvỡ vào năm 2000, cú sụp đổ đó đã kéo kinh tế thế giới vào suy thoái. Hiện nay cũng đã xuất hiện dấu hiệu cho thấy một số khoản đầu tư quy mô lớn bắt đầu gặp vấn đề và gây thiệt hại cho các nhà đầu tư.Quỹ đầu cơ Situational Awareness, với quy mô hàng tỷ USD, đã ghi nhận khoản lỗ rất lớn trong tháng 7. Quỹ này buộc phải bán tháo danh mục đầu tư với tốc độ nhanh đến mức Citadel, một quỹ lớn hơn nhiều, có thể mua lại phần lớn số cổ phiếu niêm yết đó với mức giá chiết khấu.Hiện tại, thiệt hại dường như vẫn được kiểm soát. Một số cổ phiếu AI đã phục hồi một phần. Chỉ số Nasdaq tuy giảm khoảng 6% so với đỉnh thiết lập vào tháng 6 nhưng vẫn cao hơn so với đầu năm.Tuy nhiên, nếu nhóm cổ phiếu công nghệ Mỹ tiếp tục lao dốc, nền kinh tế nước này có thể gặp nhiều khó khăn. Hiện vị thế của đồng USD như một tài sản trú ẩn an toàn phần lớn dựa trên sức hút của thị trường cổ phiếu Mỹ đối với nhà đầu tư quốc tế. Trong khi đó, trái phiếu Kho bạc không còn hấp dẫn như trước sau nhiều năm thâm hụt ngân sách lớn và lạm phát có dấu hiệu tăng trở lại.Tháng 4/2025, sau khi Tổng thống Donald Trump công bố chính sách thuế quan "Ngày Giải phóng", nước Mỹ đã chứng kiến làn sóng nhà đầu tư nước ngoài đồng loạt bán các loại tài sản định giá bằng USD. Kịch bản này chưa phải là nguy cơ cận kề, nhưng hoàn toàn có thể trở nên nghiêm trọng rất nhanh.Một mối đe dọa khác đến từ eo biển Hormuz. Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran sụp đổ, hoạt động vận chuyển dầu qua tuyến hàng hải này gần như bị đình trệ, khiến giá dầu tăng mạnh.Giá dầu Brent hiện ở mức khoảng 88 USD/thùng, tăng từ khoảng 70 USD vào đầu tháng 7. Giá xăng tại Mỹ cũng đã vượt 4 USD/gallon, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 3 USD trước khi xung đột bùng phát. Có rất ít loại giá cả tác động mạnh đến tâm lý người tiêu dùng Mỹ như giá xăng. Nếu giá tiếp tục leo thang, chi tiêu, kỳ vọng lạm phát và niềm tin vào Fed đều có thể bị ảnh hưởng.Tệ hơn, Tổng thống Trump dường như đang khiến ông Warsh rơi vào tình thế khó xử. Quyền hạn tạm thời mà Nhà Trắng sử dụng để áp thuế, sau khi phần lớn các mức thuế trước đó bị Tòa án Tối cao bác bỏ vào tháng 2, đã hết hiệu lực từ ngày 24/7.Kể từ đó, Nhà Trắng đã nhanh chóng dựng lên một loạt rào cản thương mại mới để thay thế, đồng thời công bố mức thuế cao hơn đối với nhiều quốc gia như Canada và Brazil. Trong khi đó, các doanh nghiệp vẫn chưa chuyển hết tác động của các đợt tăng thuế trước sang giá bán cho người tiêu dùng. Nếu tiếp tục áp thêm thuế, xu hướng giảm của lạm phát hàng hóa gần đây có thể bị đảo ngược.Vì vậy, không chỉ có một mà nhiều rủi ro có thể xuất hiện cùng lúc. Kịch bản khó xử nhất có lẽ là thị trường chứng khoán vẫn ổn định, nhưng giá dầu tăng và các mức thuế mới lại đẩy lạm phát lên cao hơn.Thông thường, đây sẽ là lý do đủ mạnh để Fed cân nhắc tăng lãi suất. Thực tế, đã có một số thành viên của Fed bỏ phiếu ủng hộ việc tăng lãi suất.Tuy nhiên, nếu thắt chặt chính sách tiền tệ ngay trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, ông Warsh sẽ phải đối mặt với nguy cơ làm rạn nứt quan hệ với Nhà Trắng, đồng thời khơi lại những tranh cãi gay gắt về tính độc lập của Fed.Có thể vì muốn tránh kịch bản đó, ông Warsh đang cố để thị trường tự làm phần việc thắt chặt điều kiện tài chính thay Fed. Nói cách khác, bằng cách liên tục khẳng định cam kết với mục tiêu kiểm soát lạm phát nhưng không nói rõ liệu Fed có tăng lãi suất hay không, ông có thể kỳ vọng lợi suất trái phiếu dài hạn sẽ tự tăng lên, qua đó làm giảm nhu cầu phải nâng lãi suất chính thức.Rủi ro là lợi suất tăng không phải vì thị trường tin tưởng Fed, mà vì họ lo ngại thí nghiệm của ông Warsh sẽ thất bại. Cược vào kịch bản "không có chuyện gì xảy ra" có thể là lựa chọn hợp lý. Nhưng danh tiếng của một nhà hoạch định chính sách tiền tệ chỉ thực sự được tạo dựng khi điều bất ngờ xảy ra.TheoThe EconomistFed giữ nguyên lãi suất, kinh tế Mỹ phát đi tín hiệu tích cựcFed giữ nguyên lãi suất, kinh tế Mỹ phát đi tín hiệu tích cựcTài chính quốc tế(VNF) - Fed giữ nguyên lãi suất, kinh tế Mỹ tiếp tục tăng trưởng vượt kỳ vọng, trong khi các ngân hàng trung ương lớn vẫn duy trì lập trường thận trọng trước những rủi ro về lạm phát và tăng trưởng.