Ngân hàng Nhà nước bổ sung thanh khoản VND, chứng khoán sẽ phản ứng tích cực?
Dữ liệu lịch sử giai đoạn 2016–2023 cho thấy VN-Index thường có diễn biến tích cực sau các đợt Ngân hàng Nhà nước mua ngoại tệ. Trong 13 lần được thống kê, chỉ số tăng sau một tháng ở 11 lần và tăng sau ba tháng ở 12 lần. Mức tăng bình quân tương ứng là 4,35% và 9,87%.
Ngân hàng Nhà nước triển khai đồng thời hai công cụ mua ngoại tệ gồm hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày và mua USD giao ngay, trong bối cảnh đồng Việt Nam (VND) đã tăng giá khoảng 2,9% so với cuối năm 2025. Động thái này không chỉ nhằm hạn chế đà lên giá quá nhanh của VND, tích lũy dự trữ ngoại hối mà còn bổ sung thanh khoản cho hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ mục tiêu giảm mặt bằng lãi suất.
Theo nhận định của VnDirect, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng đã giảm từ khoảng 26.295 đồng/USD vào cuối năm 2025 xuống 25.524 đồng/USD ngày 9/11/2026, tương ứng mức tăng giá khoảng 2,9% của VND. Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước bắt đầu triển khai các hoạt động mua ngoại tệ nhằm điều tiết tỷ giá và hỗ trợ thanh khoản.
Một trong những mục tiêu đáng chú ý của hoạt động mua ngoại tệ giao ngay là hạn chế đà lên giá của VND. Với mức giá mua 25.500 đồng/USD, Ngân hàng Nhà nước tạo ra một mức sàn mềm cho tỷ giá, qua đó góp phần ổn định kỳ vọng và hạn chế biến động bất lợi đối với thị trường ngoại hối.
Bên cạnh đó, động thái mua ngoại tệ còn bổ sung thanh khoản VND cho hệ thống ngân hàng, tạo thêm điều kiện để mặt bằng lãi suất hạ nhiệt. Theo số liệu của VnDirect, lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng giảm từ 6,1% ngày 6/11 xuống 4,6% ngày 9/11, thời điểm lượng tiền từ giao dịch hoán đổi được đưa vào hệ thống. Diễn biến này cho thấy thanh khoản có sự cải thiện sau khi Ngân hàng Nhà nước triển khai công cụ hỗ trợ.
Điều kiện thuận lợi cho hoạt động mua ngoại tệ còn đến từ cán cân thương mại. Xuất siêu từ tháng 9 đã đảo chiều những lo ngại về tình trạng nhập siêu trước đó, tạo điều kiện để Ngân hàng Nhà nước mua ngoại tệ mà không gây thêm sức ép đáng kể lên tỷ giá. Sau 10 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu bình quân của Việt Nam đạt khoảng 51 tỷ USD/tháng.
Tuy nhiên, dư địa tích lũy dự trữ ngoại hối vẫn là vấn đề cần được quan tâm. Theo số liệu được Ngân hàng Nhà nước công bố tính đến ngày 18/6/2026, dự trữ ngoại hối của Việt Nam vào khoảng 87,6 tỷ USD, thấp hơn khá nhiều so với khuyến nghị duy trì dự trữ ngoại hối tương đương ít nhất ba tháng nhập khẩu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF). Trong bối cảnh quy mô nhập khẩu bình quân ở mức khoảng 51 tỷ USD mỗi tháng, việc tăng cường dự trữ ngoại hối có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng ứng phó với những biến động từ bên ngoài.
Dù vậy, việc bơm thanh khoản thông qua mua ngoại tệ cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát lượng tiền trong hệ thống. VnDirect lưu ý rằng Ngân hàng Nhà nước từng phát hành tín phiếu trong những giai đoạn mua ngoại tệ quy mô lớn vào các năm 2014, 2017 và 2019 nhằm trung hòa thanh khoản và bảo vệ các cân đối lớn. Do đó, không loại trừ khả năng công cụ này tiếp tục được sử dụng trong giai đoạn cuối năm 2026 và năm 2027.
Nguyên nhân là áp lực lạm phát vẫn tương đối cao, trong khi rủi ro địa chính trị dù có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng chưa biến mất. Lạm phát bình quân 10 tháng năm 2026 đạt 4,57%, vượt nhẹ mục tiêu 4,5% do Quốc hội đề ra. Đây là yếu tố khiến Ngân hàng Nhà nước cần cân đối giữa mục tiêu hỗ trợ thanh khoản, giảm lãi suất và yêu cầu kiểm soát lạm phát.
Dữ liệu lịch sử giai đoạn 2016–2023 cho thấy VN-Index thường có diễn biến tích cực sau các đợt Ngân hàng Nhà nước mua ngoại tệ. Trong 13 lần được thống kê, chỉ số tăng sau một tháng ở 11 lần và tăng sau ba tháng ở 12 lần. Mức tăng bình quân tương ứng là 4,35% và 9,87%.
Xét riêng hoạt động mua giao ngay, VN-Index tăng trong 7/8 trường hợp sau một tháng, với mức tăng bình quân 4,56%; sau ba tháng, chỉ số tăng trong 7/8 trường hợp, bình quân 9,73%. Đối với các giao dịch mua kỳ hạn thông qua hoán đổi, VN-Index tăng trong 4/5 trường hợp sau một tháng và cả 5/5 trường hợp sau ba tháng, với mức tăng bình quân lần lượt là 4,01% và 10,08%.
Ở thời điểm hiện tại , VN-Index đang trong pha tích lũy và cần vượt vùng kháng cự 1.770–1.800 điểm để xác nhận khả năng bước vào nhịp tăng trung hạn.
Việc Ngân hàng Nhà nước đồng thời triển khai mua ngoại tệ giao ngay và hoán đổi kỳ hạn 182 ngày cho thấy sự kết hợp giữa mục tiêu ổn định tỷ giá, tăng dự trữ ngoại hối và hỗ trợ thanh khoản. Đây là động thái có thể tạo thêm điều kiện thuận lợi cho mặt bằng lãi suất, song hiệu quả trong thời gian tới vẫn phụ thuộc vào khả năng kiểm soát lạm phát, cân đối thanh khoản và diễn biến của thị trường ngoại hối.