Ngân hàng Trung ương Nga giữ nguyên lãi suất trong lúc áp lực lạm phát gia tăng mạnh

Trong cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra cách đây ít ngày, Ngân hàng Trung ương Nga (CBR) giữ nguyên lãi suất chủ chốt ở mức 14%...

Giải thích về việc không tiếp tục hạ lãi suất, CBR nói rằng chi phí nhiên liệu tăng cao - hệ quả từ các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu Nga - cùng tình trạng "sụt giảm tạm thời về năng lực sản xuất" đang gây khó khăn cho việc kiềm chế lạm phát.

Theo tin từ tờ báo Moscow Times, CBR cho biết tốc độ lạm phát hàng năm của Nga tại thời điểm ngày 7/9 là 6,3%. Các nhà hoạch định chính sách vẫn duy trì dự báo lạm phát cả năm 2026 trong khoảng 6-7%, đồng thời kỳ vọng tốc độ tăng giá sẽ giảm về mức mục tiêu 4% trong năm 2027.

"Trong những tháng gần đây, diễn biến giá cả chịu ảnh hưởng đáng kể từ các yếu tố có mức độ biến động mạnh, bao gồm giá nhiên liệu, trái cây và rau quả. Việc giá nhiên liệu tăng cũng đã tác động đến xu hướng của lạm phát lõi', một tuyên bố sau cuộc họp ngày 11/9 của CBR cho biết.

"Kỳ vọng lạm phát của các hộ gia đình, doanh nghiệp và nhà đầu tư trên thị trường tài chính có những thay đổi khác nhau. Tuy nhiên, các kỳ vọng này vẫn ở mức cao, điều có thể cản trở quá trình giảm lạm phát một cách bền vững', tuyên bố có đoạn viết.

Lần gần đây nhất CBR hạ lãi suất chủ chốt là tại cuộc họp ngày 24/7, đưa lãi suất từ 14,25% xuống 14%.

Trong một tuyên bố khác, Thống đốc CBR Elvira Nabiullina cảnh báo rằng tác động từ tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tại Nga đang lan rộng ra toàn bộ nền kinh tế. Bà cho biết đợt tăng giá nhiên liệu ban đầu trong mùa hè chỉ giới hạn ở giá bán lẻ tại các trạm xăng, nhưng hiện nay, "các tác động thứ cấp" đã bắt đầu xuất hiện khi chi phí vận tải đẩy giá của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ khác tăng lên.

Bà Nabiullina cũng nói rằng Nga buộc phải tăng cường nhập khẩu các sản phẩm từ dầu mỏ để khôi phục nguồn dự trữ đã cạn kiệt. Sự gia tăng đột biến trong nhập khẩu, kết hợp với các nút thắt trong hoạt động xuất khẩu, đã làm suy yếu đồng rúp trong những tháng mùa hè và càng khiến lạm phát tăng tốc.

Trên phạm vi toàn cầu, lạm phát cũng đang trở thành mối lo ngại ngày càng lớn trong bối cảnh xung đột tại Iran đẩy giá dầu tăng cao. Tuần vừa rồi, giá dầu thế giới đã tăng trở lại ngưỡng 100 USD/thùng và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã có đợt tăng lãi suất thứ hai trong năm nay, với lượng tăng 0,25% lên 2,5%.

Đối với Nga, các cuộc tấn công liên tục của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu và cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này đang làm trầm trọng thêm vấn đề. Kể từ mùa xuân, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine đã khiến hoạt động sản xuất tại những cơ sở đóng góp tỷ trọng lớn vào sản lượng xăng của Nga bị đình trệ hoặc cắt giảm, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhiên liệu nghiêm trọng trên khắp cả nước.

Trong khi đó, lãi suất cao kéo dài đã gây kìm hãm tăng trưởng kinh tế Nga, dẫn tới việc giới lãnh đạo doanh nghiệp nước này kêu gọi CBR hạ lãi suất chủ chốt để kích thích đầu tư. Nhiều doanh nghiệp lập luận rằng việc vay vốn để đầu tư không mang lại hiệu quả ở mức lãi suất hiện tại và tăng trưởng sẽ không thể phục hồi cho đến khi lãi suất cơ bản giảm xuống dưới 12%.

Tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Nga trong năm nay được dự báo sẽ ở mức gần như trì trệ, dao động từ 0% đến 1%. Nền kinh tế 2,6 nghìn tỷ USD của Nga đã giảm tốc đáng kể trong năm ngoái, do chịu áp lực từ lãi suất cao, các biện pháp trừng phạt của phương Tây, các cuộc tấn công của Ukraine vào các mục tiêu kinh tế, và đồng rúp tăng giá mạnh.

Hôm thứ Sáu, bà Nabiullina đã mô tả quyết định giữ nguyên lãi suất chủ chốt ở mức 14% là một bước "tạm dừng" cần thiết trong lộ trình cắt giảm lãi suất của ngân hàng. Bà cảnh báo rằng sẽ không có thêm đợt cắt giảm nào cho đến khi CBR có được bằng chứng rõ ràng về việc lạm phát cơ bản đang hạ nhiệt và kế hoạch ngân sách chính phủ cho năm tới được hoàn tất.

Cuộc họp tiếp theo của CBR về vấn đề lãi suất sẽ diễn ra vào ngày 23/10.

Nga và Brazil hiện duy trì mức lãi suất cơ bản cao nhất trong nhóm các nền kinh tế mới nổi lớn BRICS. Lãi suất cơ bản của Brazil hiện cũng đang ở mức 14%.

Thâm hụt ngân sách của Chính phủ Nga - yếu tố mà CBR cảnh báo là sẽ thúc đẩy lạm phát - đã thu hẹp xuống còn 2,5% GDP trong tháng 8 so với mức 2,8% của tháng trước đó, nhờ vào nguồn thu cổ tức từ cổ phần tại các ngân hàng nhà nước.

Mức thâm hụt được dự báo có thể sẽ giảm hơn nữa vì giá dầu đang tăng mạnh. Là một quốc gia sản xuất dầu lớn, ngân sách của Nga được hưởng lợi từ giá dầu thô cao hơn.