Ngân hàng xoay xở tìm vốn: Đổi chi phí cao lấy thời gian dài

Ngân hàng xoay xở tìm vốn: Đổi chi phí cao lấy thời gian dàiYên Nghĩa-05/09/2026 15:00 (GMT+7)(VNF) - Để đáp ứng nhu cầu vốn gia tăng, các ngân hàng đang đẩy mạnh nhiều kênh huy động vốn ngoài kênh tiết kiệm truyền thống. Dù chi phí vốn cao hơn lãi suất tiết kiệm nhưng đổi lại, các kênh này có thời hạn dài, giúp các nhà băng dễ tính toán hơn.Ngân hàng tìm kênh vốn mớiTính đến giữa tháng 6/2026, tổng tiền gửi tại hệ thống ngân hàng xấp xỉ 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 6,16% so với đầu năm trong khi tín dụng tăng trưởng 8,37% lên 20,15 triệu tỷ đồng.Không chỉ cạnh tranh bằng lãi suất tiết kiệm, nhiều ngân hàng đang quyết liệt tìm kênh vốn mới như trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi, huy động vốn quốc tế. Những kênh huy động này có thể giúp ngân hàng có thêm dư địa xoay xở và giảm áp lực hút vốn qua kênh tiền gửi truyền thống.Trái phiếu đang là ưu tiên hàng đầu để các ngân hàng bù đắp thiếu hụt vốn. Trong nửa đầu năm, hệ thống ngân hàng huy động khoảng 120.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 45% tổng giá trị phát hành riêng lẻ.Không chỉ tăng mạnh về quy mô phát hành mà lãi suất trái phiếu ngân hàng cũng tăng mạnh, hiện lên mức cao nhất từ đầu năm.Mặt bằng lãi suất trái phiếu ngân hàng liên tục được nâng lên, từ khoảng 7%/năm trong những tháng đầu năm lên 10%/năm vào cuối tháng 7. Các lô trái phiếu với lãi suất 9% - 10%/năm không còn là hiện tượng mà đã phổ biến ở nhóm ngân hàng tư nhân như Sacombank, VietBank, PVcomBank... Mức này cao hơn khoảng 3 - 4 điểm % so với các sản phẩm tiền gửi tiết kiệm kỳ hạn tương đương.Bên cạnh kênh trái phiếu, gần đây, nhiều ngân hàng đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi với mức lãi suất hấp dẫn hơn lãi suất tiết kiệm, nhất là ở các kỳ hạn ngắn. Trong khi lãi suất tiết kiệm thông thường ở các kỳ hạn dưới 6 tháng bị áp ở mức 4,75%/năm thì nhiều ngân hàng đẩy lãi suất chứng chỉ tiền gửi lên tới 9%/năm để thu hút dòng vốn.Tại VPBank, khách hàng mua chứng chỉ tiền gửi mệnh giá từ 10 triệu đồng sẽ được hưởng lãi suất 6,2% - 7,8%/năm cho kỳ hạn 1 - 6 tháng. Với khoản đầu tư từ 100 triệu đồng trở lên, lãi suất tăng lên 7,3% - 9%/năm. BVBank cũng phát hành chứng chỉ tiền gửi trực tuyến với số tiền tối thiểu 10 triệu đồng/chứng chỉ. Khách hàng gửi kỳ hạn 6, 9 hoặc 12 tháng, nhận lãi cuối kỳ sẽ được hưởng mức lãi suất tối đa 8,2%/năm...Ông Nguyễn Văn Lộc - giảng viên Trường Đại học Phenikaa, cho rằng việc các ngân hàng đồng thời đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu cho thấy nhu cầu bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn đang ngày càng cấp thiết.Để giảm áp lực huy động vốn trong nước, nhiều ngân hàng đã tìm đến nguồn vốn quốc tế. Hàng loạt thương vụ vay hợp vốn, trái phiếu xanh và khoản vay bền vững trị giá hàng trăm triệu USD đến hơn 1 tỷ USD liên tiếp được ký kết, cho thấy nguồn vốn quốc tế đang trở thành một phần ngày càng quan trọng trong bài toán cân đối nguồn vốn của các nhà băng.Cụ thể, trong tháng 7, HDBank công bố hoàn tất khoản vay hợp vốn quốc tế trị giá 721 triệu USD, vượt khoảng 60% so với mục tiêu huy động ban đầu, với sự tham gia của Standard Chartered, Commerzbank của Đức và MUFG của Nhật Bản. SeABank được OPEC Fund cung cấp khoản vay 50 triệu USD để mở rộng tài trợ doanh nghiệp nhỏ, dự án năng lượng xanh và phát triển bền vững tại Việt Nam. VPBank cuối tháng 6 ký khoản vay hợp vốn liên kết bền vững trị giá 1,44 tỷ USD với 15 định chế tài chính quốc tế, cao hơn mức 1,2 tỷ USD dự kiến ban đầu.Song, vốn vay trên thị trường quốc tế không hề rẻ. Hiện lãi suất vay bằng USD trên thị trường quốc tế dao động 5,5% - 6%/năm (đã bao gồm biên độ rủi ro 2% - 4%). Ngoài ra, khoản vay còn phải gánh thêm phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá, phí thu xếp khoản vay… Như vậy, tổng chi phí lãi suất vay vốn quốc tế sẽ dao động 8% -9%/năm, tương tự với lãi vay trong nước.TS Châu Đình Linh, giảng viên Trường đại học Ngân hàng TP. HCM, nhìn nhận trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng được duy trì ở mức cao, các công cụ huy động vốn ngoài tiền gửi truyền thống sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng, dù đồng nghĩa với chi phí vốn của hệ thống ngân hàng có xu hướng gia tăng trong thời gian tới.Bài toán chi phí vốn còn nhiều áp lựcBáo cáo tài chính quý II/2026 cho thấy, tổng chi phí trả lãi tiền gửi của 30 ngân hàng thương mại (không bao gồm SCB và 4 ngân hàng chuyển giao bắt buộc) trong nửa đầu năm 2026 đạt 389.589 tỷ đồng, tăng 41,54% so với cùng kỳ năm ngoái.Khoản chi lãi tiền gửi của 30 ngân hàng trong 6 tháng đều tăng mạnh, mức tăng phổ biến 40% - 70%, thậm chí, có ngân hàng tăng trên 90%.Trong đó, MB ghi nhận tốc độ tăng chi phí trả lãi tiền gửi cao nhất hệ thống, đạt mức 91,55% so với cùng kỳ, tương ứng khoản chi 21.664 tỷ đồng. Nhiều ngân hàng khác cũng ghi nhận chi phí trả lãi tiền gửi tăng 60% - 75%. Chi phí trả lãi tiền gửi trong 6 tháng đầu năm tại Nam A Bank tăng 75%, tại ABBank tăng 73,5%, tại NCB tăng 70%, tại HDBank tăng 69%...Chi phí vốn đầu vào tăng vọt đã bào mỏng biên lợi nhuận (NIM) của các ngân hàng. Chi phí trả lãi mà nhiều nhà băng bỏ ra còn cao hơn nhiều so với thu nhập từ lãi. Trong 6 tháng đầu năm, thu nhập từ lãi của HDBank tăng hơn 32% trong khi chi phí lãi tăng 61%; tại Sacombank, con số này lần lượt là 15% và 38%; tại VPBank, thu nhập từ lãi tăng 49% còn chi phí lãi tăng tới 75,4%; tại SHB, thu nhập từ lãi tăng 17% trong khi chi phí lãi tăng 46%...Chi phí trả lãi tăng mạnh hơn thu nhập từ lãi - dù tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn - cho thấy sức ép lãi suất đang đè nặng lên giá vốn của các nhà băng. Sau một thời gian liên tục đi lên, lãi suất huy động đang có xu hướng hạ nhiệt khi nhiều ngân hàng liên tiếp điều chỉnh giảm ở các kỳ hạn. Diễn biến giảm lãi suất huy động và cho vay xuất hiện trong bối cảnh cơ quan quản lý yêu cầu ổn định mặt bằng lãi suất, bảo đảm thanh khoản và hạn chế cạnh tranh lãi suất không lành mạnh.Dù lãi suất huy động đang có xu hướng giảm nhưng chi phí vốn của các ngân hàng chưa thể hạ ngay lập tức, bởi các khoản tiền gửi đã được huy động ở mức lãi suất cao trước đó vẫn tiếp tục phát sinh chi phí cho đến khi đáo hạn hoặc được tái tục ở mặt bằng mới.Vì thế, dù mặt bằng lãi suất huy động dần hạ nhiệt nhưng các ngân hàng vẫn cần thêm thời gian để chi phí vốn giảm thực chất. Đây cũng là yếu tố khiến việc hạ lãi suất cho vay trở thành bài toán cần được cân đối kỹ, bởi nếu chi phí đầu vào chưa giảm tương ứng, việc giảm lãi suất đầu ra sẽ tạo thêm áp lực lên biên lợi nhuận của ngân hàng.Có thể thấy, thị trường lãi suất đang đứng trước một giai đoạn chuyển dịch từ cạnh tranh để thu hút tiền gửi sang tối ưu chi phí vốn và đưa vốn ra nền kinh tế với mức giá hợp lý hơn. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để việc giảm lãi suất không chỉ trong ngắn hạn mà theo hướng ổn định và bền vững hơn.Lợi nhuận ngân hàng: Sự phân hóa đằng sau những con số tăng trưởngLợi nhuận ngân hàng: Sự phân hóa đằng sau những con số tăng trưởngNgân hàng(VNF) - Lợi nhuận ngành ngân hàng đang tăng mạnh nhưng động lực giữa các nhóm có sự khác biệt rõ rệt. Ngân hàng quốc doanh hưởng lợi từ quy mô lớn, chất lượng tài sản và chi phí tín dụng thấp, trong khi một số ngân hàng tư nhân tận dụng room tín dụng cao để mở rộng tài sản sinh lãi.