Từ sản xuất nội dung đến thương mại hóa
Cuối tháng 9, Công ty cổ phần Truyền thông Giải trí & Thương mại AIRO (AIRO), thuộc Tập đoàn KIDO, chính thức ra mắt thị trường. Động thái này đánh dấu bước mở rộng của KIDO sang lĩnh vực truyền thông, giải trí, cho thấy sức hút của thị trường này đối với các doanh nghiệp ngoài ngành.
Ông Trần Lệ Nguyên, Tổng giám đốc KIDO, Chủ tịch Hội đồng quản trị AIRO nhận định, AI và các nền tảng số đang làm thay đổi thói quen giải trí và hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Sau giai đoạn tập trung ứng dụng AI vào livestream, sáng tạo nhân vật ảo và sản xuất quảng cáo, AIRO hướng đến xây dựng hệ sinh thái truyền thông, giải trí và thương mại.
Theo ông Nguyên, mục tiêu của doanh nghiệp không chỉ là ứng dụng AI trong sản xuất phim hay kỹ xảo, mà còn khai thác tiềm năng của nghệ sĩ, tối ưu chi phí sản xuất và biến nội dung giải trí thành điểm chạm bán hàng. Doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu IPO vào năm 2030.
AIRO là liên doanh giữa KIDO và đối tác công nghệ Trung Quốc Yuguang Tongchen, trong đó KIDO nắm giữ 51% vốn.
Xét về định hướng kinh doanh, AIRO có những điểm tương đồng với Yeah1 và Đất Việt, hai doanh nghiệp đã tạo dựng vị thế trên thị trường giải trí Việt Nam. Cả ba đều hướng đến khai thác giá trị thương mại từ nội dung giải trí và nghệ sĩ. Tuy nhiên, trong khi Yeah1 và Đất Việt có kinh nghiệm sản xuất nội dung, khai thác quảng cáo và hợp tác với các nhãn hàng, AIRO có thêm lợi thế từ hệ sinh thái thực phẩm và mạng lưới phân phối của KIDO.
Điểm khác biệt của AIRO là khả năng tận dụng hệ thống phân phối sẵn có của KIDO để kết nối nội dung giải trí với hoạt động bán hàng, qua đó mở rộng nguồn thu ngoài quảng cáo và tài trợ.
Theo báo cáo thường niên năm 2025, KIDO sở hữu Trung tâm thương mại Hùng Vương Plaza tại TP.HCM, với diện tích sàn thương mại gần 45.000 m2 và khoảng 200 cửa hàng. Đáng chú ý hơn là mạng lưới phân phối của tập đoàn, gồm khoảng 450.000 điểm bán ngành hàng khô, 12.000 điểm bán bánh bao qua kênh truyền thống, hơn 300 cửa hàng miniBAO và sự hiện diện tại các hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi trên toàn quốc. KIDO cũng phát triển các kênh bán hàng trực tuyến, trong đó có những sàn thương mại điện tử lớn.
Những nguồn lực này tạo cơ sở để KIDO mở rộng vai trò của hệ thống phân phối, từ đưa sản phẩm thực phẩm đến người tiêu dùng sang kết nối hàng hóa với các chương trình giải trí, nghệ sĩ và cộng đồng người hâm mộ. Dù vậy, khả năng chuyển hóa lợi thế sẵn có thành doanh thu thực tế vẫn phụ thuộc vào cách triển khai mô hình và hiệu quả thương mại của từng dự án.
AIRO bắt tay Yeah1 để hoàn thiện chuỗi giá trị
Mạng lưới phân phối của KIDO được kỳ vọng tạo lợi thế cho mô hình thương mại hóa nội dung giải trí.
Thay vì tự xây dựng toàn bộ năng lực cần thiết, AIRO lựa chọn hợp tác với Yeah1 để hình thành chuỗi giá trị kết hợp nội dung, nghệ sĩ và thương mại. Hai bên góp vốn thành lập Công ty cổ phần Giải trí và Thương mại A&M, ra mắt thị trường chỉ vài ngày sau AIRO.
A&M hướng đến kết nối ba cấu phần: sản xuất và phát triển nội dung giải trí (Content), quản lý, khai thác giá trị thương mại của nghệ sĩ (Talent), và thương mại điện tử kết hợp phân phối bán lẻ (Commerce).
Trong cấu trúc này, Yeah1 có kinh nghiệm sản xuất, khai thác nội dung, quản lý nghệ sĩ và phân phối nội dung trên các nền tảng. AIRO bổ sung năng lực ứng dụng công nghệ cùng lợi thế về hệ thống bán lẻ và kinh nghiệm thương mại từ KIDO. Sự kết hợp này được kỳ vọng mở rộng nguồn thu từ nội dung, nghệ sĩ đến hoạt động bán hàng.
Mô hình hợp tác cũng mở ra hướng tiếp cận mới đối với các thương hiệu quốc tế muốn thâm nhập thị trường Việt Nam. Thay vì chỉ cung cấp quảng cáo hoặc tài trợ chương trình, A&M có thể kết hợp nội dung giải trí, sức ảnh hưởng của nghệ sĩ với hoạt động tiếp thị, bán hàng trực tuyến và phân phối ngoại tuyến để tiếp cận người tiêu dùng.
Phép thử mới của thị trường giải trí
Sự xuất hiện của AIRO và A&M bổ sung một nhân tố mới cho thị trường giải trí Việt Nam, nơi Yeah1 và Đất Việt đã có vị thế trong nhiều năm. Đáng chú ý, A&M đang triển khai dự án truyền hình 'Xin chào thứ Bảy', phiên bản Việt Nam của chương trình 'Hello Saturday' từ Mango TV.
Ông Trần Lệ Nguyên cho biết: 'Thành lập Công ty A&M, chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc hợp tác bản quyền, mà trực tiếp bắt tay xây dựng một tổ hợp sản xuất và thương mại hóa toàn diện. A&M sẽ là cầu nối đưa các mô hình giải trí hàng đầu thế giới về Việt Nam, đồng thời tạo ra dòng tiền bền vững từ việc kết hợp giải trí với thương mại điện tử và bán lẻ'.
Thách thức lớn nhất của mô hình Content - Talent - Commerce là chuyển sức hút của nội dung và nghệ sĩ thành doanh thu thương mại thực tế. Một chương trình có lượng người xem lớn hoặc một nghệ sĩ có sức ảnh hưởng mạnh chưa chắc tạo ra doanh thu bán hàng tương xứng. Doanh nghiệp cần chuyển đổi sự quan tâm của khán giả thành nhu cầu mua sắm, đồng thời bảo đảm hiệu quả phân phối và trải nghiệm khách hàng.
Tại Trung Quốc, việc kết hợp nội dung số, người nổi tiếng, cộng đồng người hâm mộ và thương mại điện tử đã phát triển thành nhiều mô hình kinh doanh. Tại Việt Nam, A&M có thể trở thành phép thử cho hướng đi này, khi doanh thu được kỳ vọng đến không chỉ từ quảng cáo và tài trợ mà còn từ livestream, bán hàng trực tuyến và hệ thống phân phối bán lẻ.
Nếu triển khai hiệu quả, mô hình có thể làm thay đổi cách các doanh nghiệp giải trí khai thác giá trị nội dung, đồng thời mở ra lựa chọn mới cho các nhãn hàng trong việc tiếp cận người tiêu dùng. Thay vì chỉ chi ngân sách để quảng bá thương hiệu hoặc mời nghệ sĩ tham gia sự kiện, doanh nghiệp có thể kết hợp truyền thông với hoạt động bán hàng và đo lường hiệu quả thương mại trực tiếp hơn.
Khả năng kết nối giải trí với doanh thu bán hàng có thể tạo lợi thế cạnh tranh cho A&M trong cuộc đua thu hút ngân sách của các nhãn hàng. Tuy nhiên, mô hình này vẫn cần chứng minh khả năng tạo dòng tiền ổn định, thay vì chỉ dựa vào sức hút của nội dung và nghệ sĩ.