Nguồn cung dầu tới châu Á và châu Âu bị đe dọa khi đường ống của Saudi Arabia phải đóng cửa

Tác động đến hoạt động cung ứng dầu tới châu Âu và châu Á sẽ phụ thuộc vào việc tình trạng đóng cửa của đường ống Đông - Tây sẽ kéo dài trong bao lâu...

Việc một đường ống dẫn dầu lớn của Saudi Arabia phải đóng cửa do bị tấn công đang gây ra mối lo ngại lớn về nguồn cung dầu toàn cầu, đặc biệt là khi xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh đã giảm mạnh và các tuyến vận chuyển đang đối mặt với nhiều mối đe dọa.

Hiện tại, chưa có thông báo chính thức về thời điểm đường ống dẫn dầu nói trên sẽ hoạt động trở lại, và tác động đến hoạt động cung ứng dầu tới châu Âu và châu Á sẽ phụ thuộc vào việc tình trạng đóng cửa của đường ống này sẽ kéo dài trong bao lâu.

Theo trang Euronews, Saudi Arabia đang phải dựa vào lượng dầu dự trữ tại cảng để duy trì xuất khẩu dầu, sau khi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái làm gián đoạn hoạt động vận tải dầu qua đường ống Đông - Tây. Lượng dầu dự trữ này có thể chỉ đủ để đáp ứng nhu cầu xuất khẩu trong thời gian 5-7 ngày, đồng nghĩa tiến độ các chuyến dầu tới khách hàng ở châu Âu và châu Á đang bị đe dọa.

Bộ Năng lượng Saudi Arabia đã đưa ra thông báo về việc đóng cửa đường ống Đông - Tây vào hôm thứ Sáu vừa rồi như một biện pháp phòng ngừa. Quyết định này đưa ra sau khi đường ống bị tấn công tại các khu vực Riyadh và Medina vào hôm thứ Năm. Sau đó, đường ống tiếp tục hứng chịu các cuộc tấn công vào ngày thứ Sáu. Các đội ứng phó khẩn cấp và kỹ thuật đang làm việc để kiểm tra mức độ an toàn và đảm bảo đường ống có thể vận hành trơn tru khi mở cửa trở lại.

Các cơ quan chức năng của Saudi Arabia và Iraq cho biết các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào đường ông Đông - Tây của Saudi Arabia bắt nguồn từ Iraq. Riyadh cũng cáo buộc phiến quân được Iran hậu thuẫn ở Iraq đã gây ra các cuộc tấn công này.

Tuy nhiên, thông báo của Bộ Năng lượng Saudi Arabia không đề cập đến đến thời điểm hoạt động của đường ống Đông - Tây được nối lại, hoặc cung cấp thông tin chi tiết về mức độ thiệt hại. Theo nguồn tin là một số khách mua dầu và các nhà giao dịch dầu lửa Saudi Arabia vào hôm Chủ nhật, việc ngừng hoạt động kéo dài đường ống này có thể gây rủi ro cung ứng đối với con số lên tới khoảng 4 triệu thùng dầu mỗi ngày, tương đương khoảng 4% nguồn cung dầu toàn cầu.

Tác động đến việc giao hàng các lô dầu xuất khẩu từ cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ, điểm cuối của đường ống dẫn dầu Đông - Tây, sẽ phụ thuộc vào việc bao giờ hoạt động bơm dầu qua đường ống này được nối lại và lượng dầu dự trữ có sẵn tại cảng. Giá dầu vẫn đang trong xu hướng tăng trên 100 USD/thùng do mối lo về sự gián đoạn cung ứng qua đường ống này, cũng như do các cuộc tấn công tiếp diễn nhằm vào hạ tầng dầu khí của Saudi Arabia và tàu bè ở Vùng Vịnh trong ngày thứ Hai (14/9).

Đường ống Đông - Tây dài khoảng 1.200 km vận chuyển dầu từ miền Đông Saudi Arabia đến cảng Yanbu trên bờ biển phía Tây của nước này. Đường ống cho phép xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ mà không cần tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.

Hồi tháng 5, tập đoàn dầu khí quốc doanh Saudi Aramco của Saudi Arabia cho biết đã tăng cường bơm dầu qua đường ống này lên mức tối đa 7 triệu thùng mỗi ngày trong quý đầu tiên, giúp duy trì hoạt động xuất khẩu dầu trong lúc vận chuyển qua Hormuz bị gián đoạn. Đường ống này cũng cung cấp dầu đến các nhà máy lọc dầu trên bờ biển phía Tây của Saudi Arabia và do đó, công suất vận chuyển của đường ống không nhất thiết bằng lượng dầu được xuất khẩu.

Theo giới chuyên gia, việc đóng cửa đường ống dẫn dầu Đông - Tây không có nghĩa là nguồn cung dầu toàn cầu ngay lập tức giảm 7 triệu thùng mỗi ngày. Các tàu chở dầu vẫn có thể lấy dầu từ các kho dự trữ gần các cảng xuất khẩu, nhưng những nguồn cung này sẽ cạn kiệt trừ khi có thêm dầu được chuyển đến.

Từ Yanbu, các tàu chở dầu hướng đến châu Âu có thể đi về phía Bắc qua Biển Đỏ hướng tới kênh đào Suez và Địa Trung Hải. Đường ống SUMED của Ai Cập cung cấp một tuyến đường khác để vận chuyển dầu giữa bờ biển Biển Đỏ và Địa Trung Hải.

Tuyến đường biển trực tiếp đến châu Á chạy về phía Nam qua eo biển Bab el-Mandeb, lối đi hẹp giữa Biển Đỏ và Vịnh Aden, sau đó hướng tới Ấn Độ Dương. Tuy nhiên, tuyến đường này đang đối mặt với mối đe dọa tấn công từ lực lượng Houthi thân Iran Yemen, sau khi nhóm này chiếm được đảo Perim ở eo biển Bab el-Mandeb và cả bờ biển Biển Đỏ của nước này, đồng nghĩa giành quyền kiểm soát eo biển.

Nếu không đi qua được tuyến này, các tàu chở dầu hướng đến châu Á có thể đi về phía Bắc qua Suez và sau đó vòng quanh châu Phi, nhưng hành trình sẽ dài hơn nhiều. Ngoài ra, việc thay đổi tuyến đường của tàu chở dầu không giải quyết được vấn đề đưa dầu đến cảng Yanbu.

Trong báo cáo thường kỳ tháng 9, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết lượng dầu dự trữ trên toàn thế giới đã giảm 507 triệu thùng kể từ tháng 2, bao gồm giảm 95 triệu thùng chỉ trong tháng 8 vừa qua.

Cơ quan này ước tính xuất khẩu dầu từ Vùng Vịnh chỉ đạt khoảng 13 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 8, gần bằng một nửa so với mức trước chiến tranh. IEA cũng báo cáo giá dầu diesel tăng mạnh ở châu Âu và châu Á do các gián đoạn làm giảm nguồn cung nhiên liệu.