Dự án – Nhà đất

Nhà ở xã hội sau 5 năm vẫn không được bán tự do

Tinnhanhck
· 12 giờ trước

Sáng 21/11, với 467/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội chính thức thông qua Luật Nhà ở (sửa đổi), gồm 13 chương, 129 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.

Hết 5 năm vẫn không được chuyển nhượng tự do nhà ở xã hội

Quy định về chuyển nhượng nhà ở xã hội tiếp tục là một trong những nội dung được quan tâm trong quá trình hoàn thiện Luật Nhà ở (sửa đổi).

Theo quy định tại Luật vừa được thông qua, nhà ở xã hội sau 5 năm sẽ không được bán tự do trên thị trường, mà chỉ được bán lại cho đúng đối tượng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội. Giá bán trong trường hợp này do các bên thỏa thuận và người bán không phải nộp tiền sử dụng đất.

Đây cũng là vấn đề được Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý trong quá trình cho ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật. Tại Báo cáo số 1141/BC-CP ngày 20/11/2026 về tiếp thu, giải trình kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ cho biết đã rà soát lại quy định về bán nhà ở xã hội nhằm hạn chế tối đa hành vi trục lợi chính sách.

Đáng chú ý, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị nghiên cứu cơ chế cho phép bán lại nhà ở xã hội, trước hoặc sau 5 năm, cho Quỹ nhà ở nếu Quỹ có nhu cầu.

Tuy nhiên, Chính phủ không tiếp thu đề xuất này. Theo giải trình, Quỹ nhà ở được thành lập nhằm đầu tư, tạo lập quỹ nhà ở cho thuê thuộc tài sản công. Nếu cho phép Quỹ mua lại nhà ở xã hội tại các dự án hiện hữu, nhà ở thuộc tài sản công sẽ bị phân tán trong các dự án có cả sở hữu tư nhân và sở hữu nhà nước. Điều này gây khó khăn cho công tác quản lý, vận hành quỹ nhà ở thuộc tài sản công, đồng thời làm tăng chi phí quản lý.

Vì vậy, Chính phủ đề nghị chỉ cho phép bán lại nhà ở xã hội cho đối tượng thuộc trường hợp được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Việc tiếp tục giới hạn đối tượng nhận chuyển nhượng cho thấy định hướng duy trì tính chất an sinh của nhà ở xã hội, kể cả sau khi người mua đã hoàn thành thời gian sở hữu tối thiểu theo quy định. Đây cũng là cách hạn chế khả năng chính sách ưu đãi về nhà ở bị chuyển hóa thành lợi ích đầu tư, kinh doanh trên thị trường thứ cấp.

Bên cạnh quy định về chuyển nhượng, Luật Nhà ở (sửa đổi) còn bổ sung cơ chế phát triển nhà ở xã hội để cho thuê. Tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng giao Chính phủ quy định tỷ lệ nhà ở xã hội dành cho thuê trong dự án nhà ở xã hội tại Điều 63.

Quy định này tạo cơ sở để xác định tỷ lệ nhà ở xã hội cho thuê phù hợp với nhu cầu và tình hình thực tiễn trong từng giai đoạn, thay vì ấn định cứng trong Luật.

Đối với các dự án nhà ở thương mại, Luật quy định UBND cấp tỉnh quyết định việc chủ đầu tư phải dành một phần diện tích đất ở trong dự án để xây dựng nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội; Chính phủ quy định về quy mô dự án và tỷ lệ diện tích đất ở phải dành cho mục đích này.

Đáng chú ý, nhà ở cho thuê được xác định bao gồm nhà ở do Nhà nước tạo lập từ nguồn quỹ nhà ở của địa phương và nhà ở được đầu tư xây dựng từ nguồn vốn ngoài Nhà nước. Chính sách nhà ở xã hội để cho thuê tiếp tục được kế thừa tại chương về nhà ở chính sách.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) sáng 21/11
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) sáng 21/11

Tăng giám sát quản lý chung cư, hoàn thiện quyền sở hữu nhà ở của người nước ngoài

Một nội dung khác được chỉnh lý trong quá trình hoàn thiện Luật là quy định về sở hữu nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài.

Theo báo cáo giải trình, tiếp thu của Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với phương án bổ sung quy định tổ chức, cá nhân nước ngoài được cấp Giấy chứng nhận đối với nhà ở nhưng không gắn với quyền sử dụng đất. Đồng thời, dự thảo Luật bổ sung quy định về quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân nước ngoài trong trường hợp nhà chung cư có nhà ở thuộc sở hữu của họ bị phá dỡ.

Đối với việc xử lý nhà ở của tổ chức, cá nhân nước ngoài khi hết thời hạn sở hữu, nhất là trong trường hợp cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, Chính phủ sẽ tiếp tục quy định chi tiết tại nghị định hướng dẫn thi hành. Theo giải trình, việc này nhằm bảo đảm xác định rõ quyền và nghĩa vụ có liên quan, tránh phát sinh vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Trong lĩnh vực quản lý, sử dụng nhà chung cư, Luật Nhà ở (sửa đổi) quy định rõ hơn các vấn đề thuộc thẩm quyền quyết định của hội nghị nhà chung cư, đồng thời bổ sung cơ chế giám sát ban quản trị và cơ chế phối hợp với chính quyền địa phương.

Quyền và nghĩa vụ của ban quản trị cũng được hoàn thiện theo hướng cho phép ban quản trị trực tiếp thực hiện hoặc thuê tổ chức, cá nhân phù hợp thực hiện một số công việc thuộc trách nhiệm của mình. Cách tiếp cận này nhằm nâng cao chất lượng quản lý, giám sát hoạt động của ban quản trị.

Bộ Xây dựng được giao quy định về hoạt động của đơn vị quản lý vận hành nhà chung cư và trách nhiệm bàn giao kinh phí bảo trì.

Một điểm đáng chú ý khác trong quá trình tiếp thu, chỉnh lý là quy định về các giao dịch nhà ở phải công chứng. Theo báo cáo số 1141/BC-CP, tại Điều 120 dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng giao Chính phủ quy định các giao dịch về nhà ở phải công chứng, chứng thực phù hợp với lộ trình chuyển đổi số, bảo đảm an toàn pháp lý.

Chính phủ cho biết sẽ quy định cụ thể các loại hợp đồng về nhà ở phải công chứng tại nghị định hướng dẫn thi hành Luật, gắn với lộ trình chuyển đổi số.

Ngoài ra, đối với Quỹ nhà ở, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Xây dựng phối hợp với các cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng nghị định hướng dẫn về cơ chế quản lý, giám sát vốn, bảo đảm phù hợp với các nguyên tắc của pháp luật về ngân sách nhà nước.