Nhiều quy định mới về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế từ tháng 9/2026
Chuyển đổi sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân thay mã số bảo hiểm xã hội; quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội; nhận lương hưu, trợ cấp và các khoản chi trả an sinh xã hội trên VNeID, là những chính sách nổi bật trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội bắt đầu thực hiện từ tháng 9 này…
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cho biết từ tháng 9/2026, nhiều quy định mới liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và quản lý, chi trả các chế độ an sinh xã hội chính thức được triển khai.
SỬ DỤNG SỐ ĐỊNH DANH CÁ NHÂN/CĂN CƯỚC CÔNG DÂN THAY MÃ SỐ BẢO HIỂM XÃ HỘI
Từ ngày 1/9/2026, việc chuyển đổi sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân thay mã số bảo hiểm xã hội được thực hiện trên các phần mềm nghiệp vụ của Bảo hiểm xã hội Việt Nam.
Việc chuyển đổi được thực hiện trên phạm vi toàn hệ thống, liên quan đến các phần mềm nghiệp vụ về thu và quản lý sổ, thẻ; xét duyệt chính sách; giao dịch bảo hiểm xã hội điện tử; ứng dụng Bảo hiểm xã hội số - VssID; kế toán tập trung; Hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế và các hệ thống khác có sử dụng mã số bảo hiểm xã hội, bộ mã quản lý.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam nhấn mạnh, đây là thay đổi về phương thức định danh trên hệ thống, không làm thay đổi quá trình tham gia, dữ liệu đóng - hưởng, giá trị sử dụng thẻ bảo hiểm y tế, cũng như quyền lợi của người hưởng.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam khuyến nghị người tham gia chủ động theo dõi thông tin trên ứng dụng VssID, và sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân theo hướng dẫn sau khi quá trình chuyển đổi được thực hiện.
QUY ĐỊNH MỚI VỀ XỬ PHẠT VI PHẠM HÀNH CHÍNH TRONG LĨNH VỰC BẢO HIỂM XÃ HỘI
Từ ngày 10/9/2026, Nghị định số 283/2026/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội, người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sẽ có hiệu lực.
Trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, các hình thức xử phạt chính được quy định tại Nghị định gồm cảnh cáo hoặc phạt tiền. Tùy tính chất, mức độ vi phạm, tổ chức, cá nhân còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu tang vật vi phạm hành chính, tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề có thời hạn, đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc trục xuất người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam.
Từ yêu cầu thực tiễn, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Đức Hòa nhấn mạnh trong 4 tháng cuối năm, cần tăng cường công tác kiểm tra, nhất là đối với các đơn vị chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm xã hội; thực hiện nghiêm các quy định.
Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm không chỉ nhằm giải quyết từng vụ việc, mà còn góp phần nâng cao hiệu lực quản lý, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tham gia, thụ hưởng và chủ động phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa.
Cùng với xử phạt, cần chú trọng theo dõi việc chấp hành quyết định, bảo đảm đầy đủ các nghĩa vụ khắc phục hậu quả. Chủ động nhận diện nguy cơ, dấu hiệu vi phạm và tăng cường phối hợp giữa bộ phận kiểm tra với các đơn vị nghiệp vụ về thu, giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các đơn vị liên quan, bảo đảm xử lý vụ việc trên cơ sở đầy đủ thông tin, chính xác, thống nhất.
Phó Giám đốc Nguyễn Đức Hòa cũng yêu cầu Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố thực hiện đầy đủ quy trình từ xác định hành vi, đối tượng, căn cứ pháp lý; lập biên bản, hoàn thiện hồ sơ đến xác định thẩm quyền, mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, ban hành và giao quyết định, theo dõi việc chấp hành.
NHẬN LƯƠNG HƯU, TRỢ CẤP QUA TÀI KHOẢN HƯỞNG AN SINH XÃ HỘI TRÊN VNeID
Từ ngày 28/9/2026, sẽ áp dụng cơ chế sử dụng tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng VNeID, theo Nghị định số 320/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 69/2024/NĐ-CP về định danh và xác thực điện tử.
Theo quy định mới, tài khoản hưởng an sinh xã hội là thông tin định danh trên ứng dụng định danh quốc gia, cho phép chủ thể danh tính điện tử tích hợp thông tin tài khoản thanh toán, ví điện tử, hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội, và các khoản kinh phí hợp pháp.
Cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thực hiện chi trả các khoản hỗ trợ, hưu trí, chi trả an sinh xã hội và các khoản kinh phí hợp pháp khác từ ngân sách nhà nước, bằng hình thức chuyển khoản đến tài khoản hưởng an sinh xã hội trên ứng dụng định danh quốc gia.
Tuy nhiên, trường hợp người thụ hưởng chưa tạo lập tài khoản hưởng an sinh xã hội, và chưa có văn bản ủy quyền tiếp nhận, thì vẫn thực hiện chi trả theo các hình thức khác theo quy định.
THAY ĐỔI QUY TRÌNH LIÊN THÔNG CẤP THẺ BẢO HIỂM Y TẾ CHO TRẺ DƯỚI 6 TUỔI
Từ ngày 1/9/2026, Nghị định số 301/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 63/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Nghị định quy định việc thực hiện liên thông điện tử các thủ tục đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi. Đồng thời, bổ sung việc cấp thẻ căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi vào quy trình liên thông.
Theo quy định mới, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của Bộ Tư pháp tiếp nhận hồ sơ đăng ký khai sinh từ Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Thông báo hẹn trả kết quả giải quyết từng thủ tục trong quy trình liên thông được gửi cho người yêu cầu, thông qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, ứng dụng VNeID, hoặc tin nhắn điện thoại tự động của Cổng Dịch vụ công quốc gia.
Thời gian giải quyết nhóm thủ tục liên thông đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú, cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi không quá 3 ngày làm việc, kể từ khi các cơ quan có thẩm quyền nhận đầy đủ hồ sơ theo quy định. Trường hợp phải xác minh, thì không quá 5 ngày làm việc.
Nếu người yêu cầu đồng thời lựa chọn thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi, thời hạn giải quyết thủ tục này không quá 5 ngày làm việc, kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận được hồ sơ điện tử từ Cổng Dịch vụ công quốc gia.