Những chỉ số cảnh báo điều nguy hiểm đang xảy ra với kinh tế Mỹ

Những chỉ số cảnh báo điều nguy hiểm đang xảy ra với kinh tế MỹHải Đăng-23/08/2026 08:00 (GMT+7)(VNF) - Chương trình nghị sự kinh tế của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang chịu sức ép khi cuộc chiến với Iran đẩy giá cả tăng cao, trong khi tình hình tài chính công của Mỹ ngày càng xấu đi.TIN LIÊN QUANMỹ - Canada rạn nứt: Thuế 50% đẩy hai đồng minh vào vòng xoáy trả đũa22/08/2026 14:09Nợ công vượt 40.000 tỷ USD, bài toán tài khóa thêm nan giảiGần hai năm sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tái đắc cử, kinh tế Mỹ đang đối mặt với nhiều sức ép cùng lúc khi gánh nặng nợ công gia tăng, chi phí năng lượng tăng cao và lãi suất vay mua nhà đi lên.Các nhà đầu tư đã đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn dài lên mức cao nhất trong 19 năm vào ngày 18/8, trong bối cảnh lo ngại về quy mô vay nợ của chính phủ và tác động lạm phát từ cuộc chiến tại Iran.Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent một ngày sau đó đã công bố kế hoạch ít nhất tăng gấp đôi hoạt động mua trái phiếu dài hạn, đồng thời cho biết Bộ Tài chính sẽ sớm đưa ra các biện pháp nhằm giải quyết thâm hụt ngân sách.Lãi suất thế chấp kỳ hạn 30 năm của Mỹ trong tuần này tăng lên 6,65%, caoo hơn so với mức 5,98% trước khi chiến sự nổ ra vào cuối tháng 2.Tuy nhiên, động thái này chưa giúp lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ giảm xuống. Đồng USD cũng chịu áp lực giảm.Ông Bessent sau đó cho rằng thị trường đã phản ứng quá mức trước những diễn biến mới.Trong khi đó, nợ chính phủ Mỹ đã vượt mốc 40.000 tỷ USD trong tuần này. Tốc độ vay nợ đang tăng nhanh khi chi tiêu liên bang tiếp tục vượt nguồn thu.Thâm hụt ngân sách trong năm tài chính 2025 chỉ giảm nhẹ xuống 5,8% GDP, từ mức 6,4% của năm 2024. Gánh nặng tài khóa được dự báo tiếp tục lớn trong những năm tới, trong khi chi phí cho các chương trình an sinh xã hội và những khoản chi khác vẫn ở mức cao.“Chúng ta tiếp tục chi tiêu vượt mức cần thiết, và nhu cầu chi tiêu thậm chí còn lớn hơn do chiến sự”, ông Diane Swonk, chuyên gia kinh tế trưởng tại KPMG US, nhận định.Bộ trưởng Bessent cho biết có “khả năng rất, rất cao” thâm hụt ngân sách hiện đã đạt đỉnh. Theo ông, tăng trưởng kinh tế và nguồn thu từ thuế quan trong tương lai có thể giúp cải thiện tình hình ngân sách.Tuy nhiên, việc giảm thâm hụt vẫn là một thách thức lớn. Ông Michael Strain, Giám đốc nghiên cứu chính sách kinh tế tại Viện Doanh nghiệp Mỹ, cho rằng để đạt mục tiêu này sẽ cần những lựa chọn khó khăn về ngân sách.Trên nền tảng nợ công ngày càng lớn, các biến động năng lượng cũng đang tạo thêm áp lực lên nền kinh tế Mỹ.Giá nhiên liệu tăng, lãi suất thế chấp đi lênCuộc chiến tại Iran đã làm gián đoạn nguồn cung năng lượng từ Trung Đông, qua đó đẩy giá nhiên liệu tại Mỹ tăng mạnh.Giá xăng đã tăng khoảng 40% kể từ khi chiến sự nổ ra, lên 4,11 USD/gallon vào ngày 21/8. Giá diesel, loại nhiên liệu quan trọng đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa, cũng tăng với tốc độ tương tự, lên 5,58 USD/gallon.Giá nhiên liệu tăng vọt kể từ khi chiến sự nổ ra.Giá diesel bình quân trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump hiện đã cao hơn mức ghi nhận dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden.Chi phí vay mua nhà cũng đang tăng trở lại. Lãi suất thế chấp kỳ hạn 30 năm trong tuần này lên 6,65%, so với 5,98% trước khi chiến sự nổ ra vào cuối tháng 2.Ông Jaret Seiberg, chuyên gia tại TD Securities, cho rằng khi lãi suất giảm trong quý IV/2025 và quý I/2026, áp lực đối với chính quyền trong việc giải quyết vấn đề khả năng chi trả nhà ở đã giảm bớt. Tuy nhiên, với việc lãi suất tăng trở lại, vấn đề này đang trở nên cấp thiết hơn.Lạm phát giá tiêu dùng hàng năm của Mỹ đạt mức cao nhất trong 3 năm là 4,2% vào tháng 5, trước khi giảm xuống 3,4% vào tháng 7.Các quan chức Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) lo ngại lạm phát cao kéo dài có thể trở thành vấn đề dai dẳng đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, Fed đã không tăng lãi suất, trong bối cảnh thị trường tiếp tục theo dõi sát khả năng kiểm soát lạm phát của ngân hàng trung ương.Tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng tại Trung Đông cũng đang làm lu mờ mức tăng khiêm tốn trong sản lượng dầu của Mỹ.Mỹ vẫn là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới, song Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ dự báo sản lượng dầu của nước này chỉ tăng khoảng 200.000 thùng/ngày trong năm nay.Trong khi đó, khoảng 20 triệu thùng dầu/ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz từ Trung Đông đã bị gián đoạn trong thời gian chiến sự.Ông Art Berman, chuyên gia tư vấn năng lượng tại Houston, cho rằng những diễn biến tại Trung Đông đang làm suy yếu lợi thế năng lượng của Mỹ.Gánh nặng nợ công, chi phí vay cao và giá nhiên liệu, thực phẩm tăng đã ảnh hưởng đến tâm lý người tiêu dùng Mỹ, vốn đang ở mức rất thấp.Tăng trưởng chưa đủ để xóa áp lực nợDù đối mặt với nhiều sức ép, kinh tế Mỹ vẫn duy trì tăng trưởng nhờ hai động lực chính là chi tiêu tiêu dùng và làn sóng đầu tư mạnh của các tập đoàn công nghệ lớn vào cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).Sức mua của người tiêu dùng tiếp tục hỗ trợ hoạt động kinh tế, trong khi các tập đoàn công nghệ lớn đang đẩy mạnh đầu tư vào cơ sở hạ tầng AI. Làn sóng đầu tư này trở thành một trong những điểm sáng của nền kinh tế Mỹ, giúp duy trì đà tăng trưởng ngay cả khi một số động lực khác suy yếu.Tâm lý người tiêu dùng của Mỹ hiện ở mức rất thấp.Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng thực tế vẫn thấp hơn đáng kể so với những mức kỳ vọng được đưa ra trước đó. GDP Mỹ tăng 2,1% trong năm 2025, trong khi tốc độ tăng trưởng theo tỷ lệ hàng năm trong quý II/2026 chỉ đạt 1,5%.Con số này thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng 5-6% mà Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick dự báo, đồng thời cũng thấp hơn mục tiêu 3% mà Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đặt ra.Khoảng cách giữa tăng trưởng thực tế và các mục tiêu kỳ vọng cho thấy quy mô của nền kinh tế Mỹ vẫn chưa tăng đủ nhanh để tạo ra dư địa lớn hơn cho việc xử lý các vấn đề tài khóa.Trong khi đó, chính những động lực đang giúp nền kinh tế duy trì tăng trưởng cũng đặt ra những câu hỏi về tính bền vững. Tiêu dùng là một trụ cột quan trọng của kinh tế Mỹ, nhưng tâm lý người tiêu dùng hiện ở mức rất thấp. Đầu tư vào AI đang tăng mạnh, song đây là một lĩnh vực tập trung vào một nhóm lớn các tập đoàn công nghệ và cơ sở hạ tầng mới.Như vậy, kinh tế Mỹ vẫn chưa rơi vào suy giảm và vẫn có những động lực tăng trưởng đáng kể. Tuy nhiên, với tốc độ tăng trưởng 1,5% trong quý II/2026, nền kinh tế chưa đạt được mức tăng trưởng đủ cao để tạo ra một bước cải thiện rõ rệt về bài toán tài khóa.Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent vẫn cho rằng Mỹ có thể “tăng trưởng để thoát khỏi” gánh nặng nợ. Song với nợ chính phủ đã vượt 40.000 tỷ USD và thâm hụt ngân sách vẫn ở mức cao, các nhà kinh tế cho rằng khả năng sử dụng tăng trưởng kinh tế như một giải pháp để giảm áp lực nợ sẽ phụ thuộc đáng kể vào việc nền kinh tế có thể duy trì tốc độ tăng trưởng cao hơn trong thời gian tới hay không.TheoFinancial TimesMỹ sắp tung ‘đòn trừng phạt khắc nghiệt nhất lịch sử’ vào IranMỹ sắp tung ‘đòn trừng phạt khắc nghiệt nhất lịch sử’ vào IranTài chính quốc tế(VNF) - Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 20/8 tuyên bố Washington sẽ áp đặt “các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử” đối với Iran, trong động thái mới nhất nhằm gia tăng sức ép kinh tế lên Tehran sau gần 6 tháng xung đột.