Những cú bẻ lái lợi nhuận của doanh nghiệp thủy sản trong quý II/2026
Quý II/2026 chứng kiến lợi nhuận các doanh nghiệp thủy sản biến động mạnh khi giá vốn, chi phí và các khoản thu nhập ngoài hoạt động kinh doanh tạo ra những kết quả trái chiều so với tăng trưởng doanh thu.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành thủy sản ghi nhận những tín hiệu tích cực khi nhu cầu tại các thị trường xuất khẩu chủ lực từng bước phục hồi, trong khi giá một số mặt hàng duy trì ở mức khá, hỗ trợ hoạt động sản xuất và tiêu thụ.
Nuôi trồng thủy sản tiếp tục là động lực chính của toàn ngành. Ngược lại, khai thác biển vẫn chịu sức ép từ chi phí sản xuất cao, nguồn lợi thủy sản suy giảm và các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về quản lý, hướng tới khai thác bền vững.
Tính chung nửa đầu năm, sản lượng thủy sản ước đạt 4.954,2 nghìn tấn, tăng 3,6% so với cùng kỳ. Trong đó, sản lượng cá đạt 3.497,9 nghìn tấn, tăng 2,7%; tôm đạt 774,1 nghìn tấn, tăng 7,4%; các loại thủy sản khác đạt 682,2 nghìn tấn, tăng 4,7%.
Dù sản lượng toàn ngành tăng, kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp trong quý II lại cho thấy sự khác biệt đáng kể. Một số doanh nghiệp ghi nhận lợi nhuận tăng mạnh dù doanh thu giảm, trong khi không ít đơn vị có doanh thu tăng nhưng lợi nhuận suy giảm. Diễn biến giá vốn và chi phí là những yếu tố quan trọng tạo nên sự khác biệt này.
Doanh thu tăng nhưng lợi nhuận phân hóa
Đáng chú ý, CTCP Tập đoàn Thủy sản Minh Phú (UPCOM: MPC) ghi nhận doanh thu thuần 3.952 tỷ đồng, tăng 9,2% so với cùng kỳ. Giá vốn tăng chậm hơn ở mức 7%, giúp lợi nhuận gộp tăng mạnh 50,4% lên 649,6 tỷ đồng. Biên lợi nhuận gộp theo đó cải thiện từ 11,9% lên 16,4%.
Sau khi trừ các khoản chi phí, Minh Phú đạt 218,3 tỷ đồng lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh, tăng 24,6%. Lợi nhuận sau thuế đạt 194,5 tỷ đồng, tăng 18%, trong đó lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 183 tỷ đồng, tăng 13,8%.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh thu Minh Phú đạt 7.555 tỷ đồng, tăng 16,8%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 415,4 tỷ đồng, tăng tới 127,5%. Với kết quả này, doanh nghiệp đã thực hiện khoảng 38% kế hoạch doanh thu và 42,6% mục tiêu lợi nhuận năm.
Một trường hợp khác có mức cải thiện lợi nhuận đáng chú ý là CTCP Thực phẩm Sao Ta (Fimex VN, HOSE: FMC). Doanh thu thuần quý II giảm 10% xuống 1.674 tỷ đồng, nhưng giá vốn giảm mạnh hơn tới 15,2% còn 1.424 tỷ đồng. Nhờ đó lợi nhuận gộp tăng 26,9% lên 250 tỷ đồng, đưa biên lợi nhuận gộp từ 10,5% lên 15%.
Lợi nhuận sau thuế quý II của Sao Ta đạt 174 tỷ đồng, tăng 71% so với cùng kỳ. Tính chung 6 tháng, doanh thu thuần đạt 3.066 tỷ đồng, giảm 20% nhưng lợi nhuận sau thuế vẫn tăng 61,4% lên 225 tỷ đồng. Riêng lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 195 tỷ đồng, tăng 77,8%.
Diễn biến tại Sao Ta cho thấy doanh thu không phải yếu tố duy nhất quyết định lợi nhuận trong kỳ. Việc kiểm soát giá vốn và cải thiện biên lợi nhuận đã giúp doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng lợi nhuận dù doanh thu suy giảm.
CTCP Thủy sản Mekong (HOSE: AAM) ghi nhận diễn biến đặc biệt khi doanh thu thuần quý II/2026 giảm tới 74%, còn 16,8 tỷ đồng, từ mức 64,3 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận gộp cũng giảm 78% xuống 1,8 tỷ đồng.
Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, Thuỷ sản Mekong đạt 5,8 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế (Ảnh: AAM).
Tuy nhiên, doanh thu hoạt động tài chính tăng mạnh 169,6% lên 4,8 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính giảm 27,3% còn 620 triệu đồng. Công ty cũng không còn phát sinh chi phí bán hàng, trong khi cùng kỳ khoản này ở mức 1,6 tỷ đồng.
Đáng chú ý, chi phí khác giảm mạnh từ 3,5 tỷ đồng xuống 111,7 triệu đồng, giúp khoản lỗ khác thu hẹp đáng kể. Nhờ đó, Thủy sản Mekong vẫn ghi nhận 3,4 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong quý II, gấp 3 lần cùng kỳ.
Lũy kế 6 tháng doanh thu thuần của doanh nghiệp đạt 50,2 tỷ đồng, giảm 57,7%, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 5,8 tỷ đồng, tăng 147,3%.
Kết quả này cho thấy mức tăng lợi nhuận của Thủy sản Mekong chủ yếu đến từ sự cải thiện của các khoản thu nhập, chi phí và hoạt động khác, thay vì tăng trưởng doanh thu từ hoạt động kinh doanh chính.
Doanh nghiệp chịu áp lực từ giá vốn, chi phí
Trái với Minh Phú và Sao Ta, CTCP Vĩnh Hoàn (HOSE: VHC) ghi nhận lợi nhuận đi lùi trong quý II dù doanh thu tăng.
Cụ thể doanh thu thuần quý II của Vĩnh Hoàn đạt 3.444,4 tỷ đồng, tăng 7,9%. Giá vốn tăng chậm hơn doanh thu, giúp lợi nhuận gộp đạt 709,6 tỷ đồng, tăng 12,1%; biên lợi nhuận gộp cũng cải thiện từ 19,8% lên 20,6%.
Tuy nhiên, doanh thu hoạt động tài chính giảm 53,8% xuống 51,9 tỷ đồng, trong khi chi phí tài chính tăng hơn 7 lần lên 34,4 tỷ đồng. Chi phí lãi vay cũng tăng hơn gấp đôi lên 29,4 tỷ đồng. Chi phí bán hàng tăng 15,9% lên 72,3 tỷ đồng.
Kết quả, lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh đạt 571,5 tỷ đồng, giảm 4,6%. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất còn 493,3 tỷ đồng, giảm 8,5%; lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 469,1 tỷ đồng, giảm gần 8,9%.
Dù vậy tính chung 6 tháng đầu năm, Vĩnh Hoàn vẫn ghi nhận doanh thu thuần 6.399 tỷ đồng, tăng 9,6% và lợi nhuận sau thuế 779,3 tỷ đồng, tăng 3,8%. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 735,2 tỷ đồng, tương đương khoảng 46% kế hoạch năm.
Áp lực cũng thể hiện rõ tại CTCP Nam Việt (Navico, HOSE: ANV). Doanh thu thuần quý II đạt 1.937 tỷ đồng, tăng 12,2% nhưng giá vốn tăng tới 31,1%, lên 1.625,3 tỷ đồng. Điều này khiến lợi nhuận gộp giảm 35,9% còn 311,8 tỷ đồng.
Cùng với đó, chi phí tài chính tăng hơn gấp đôi lên 38,9 tỷ đồng, riêng chi phí lãi vay đạt 36,2 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ. Chi phí bán hàng tăng 25,7% lên 119,4 tỷ đồng và chi phí quản lý doanh nghiệp tăng 20,4% lên 21,1 tỷ đồng.
Sau khi khấu trừ các khoản chi phí, lợi nhuận sau thuế của Nam Việt còn 134 tỷ đồng, giảm 59,5%.
Lũy kế 6 tháng, doanh thu Nam Việt đạt 3.778 tỷ đồng, tăng mạnh 33,4%, nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ đạt 330 tỷ đồng, giảm 29%. Như vậy, doanh thu tăng trưởng chưa thể chuyển hóa thành lợi nhuận khi giá vốn và chi phí cùng chịu áp lực.
CTCP Tập đoàn Sao Mai (HOSE: ASM) cũng ghi nhận lợi nhuận tăng đáng kể trong quý II/2026. Doanh thu thuần đạt 3.251,5 tỷ đồng, giảm 3,1%, nhưng giá vốn giảm mạnh hơn, xuống 2.790,5 tỷ đồng, giúp lợi nhuận gộp tăng 14,5% lên 461 tỷ đồng.
Doanh thu hoạt động tài chính đạt 106,7 tỷ đồng, tăng 56,8%. Tuy nhiên, chi phí tài chính cũng tăng 11,6% lên 298,9 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay tăng 41,1% lên 286,9 tỷ đồng. Chi phí bán hàng tăng 32,8% lên 66,6 tỷ đồng.
Sau cùng, lợi nhuận sau thuế của Sao Mai đạt 94,4 tỷ đồng, gấp 2,4 lần cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 52,9 tỷ đồng, tăng hơn 3,4 lần.
Tính chung 6 tháng đầu năm, Sao Mai đạt 5.721,1 tỷ đồng doanh thu thuần, giảm 5,7%, nhưng lợi nhuận sau thuế tăng 170,1% lên 214,5 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 137,5 tỷ đồng, gấp hơn 4 lần cùng kỳ.
Tồn kho và dư nợ vay tăng tại nhiều doanh nghiệp
Bên cạnh kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán cũng cho thấy một số điểm đáng chú ý trong nhóm doanh nghiệp thủy sản.
Tại Minh Phú, hàng tồn kho cuối tháng 6 đạt 6.146,5 tỷ đồng, tăng 25,5% so với đầu năm và chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu tài sản. Tổng nợ phải trả đạt 7.121,2 tỷ đồng, tăng 22%.
Tại Sao Ta, hàng tồn kho tăng 57,4% lên 1.393 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả đạt 2.824 tỷ đồng, tăng 27,2%, trong đó vay ngắn hạn tăng 28,1% lên 1.956 tỷ đồng. Đáng chú ý, doanh nghiệp đồng thời tăng mạnh khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn lên 1.938 tỷ đồng.
Vĩnh Hoàn cũng ghi nhận hàng tồn kho tăng 8% lên 2.124,4 tỷ đồng, trong khi các khoản phải thu ngắn hạn tăng gần 45% lên 2.875,2 tỷ đồng. Tổng nợ phải trả đạt 3.760,4 tỷ đồng, tăng gần 397 tỷ đồng so với đầu năm.
Ở Nam Việt, hàng tồn kho tăng 10,3% lên 1.312 tỷ đồng, còn tài sản sinh học ngắn hạn tăng 84,8% lên 426,9 tỷ đồng. Tổng dư nợ vay của doanh nghiệp vào khoảng 1.862 tỷ đồng, tăng so với mức 1.653,5 tỷ đồng đầu năm.
Trong khi đó, Thủy sản Mekong không ghi nhận dư nợ vay tài chính tại cuối quý II. Nợ phải trả tăng mạnh lên 6,5 tỷ đồng nhưng chủ yếu đến từ các khoản phải trả người bán và nghĩa vụ thuế.