Những nơi giá xăng tăng mạnh nhất thế giới giữa xung đột tại Iran, 4 nước Đông Nam Á dẫn đầu
Theo dữ liệu từ trang GlobalPetrolPrices.com, tại nhiều nơi trên thế giới, giá xăng tăng mạnh kể từ khi chiến sự Iran bắt đầu vào cuối tháng 2. Tính trong giai đoạn từ ngày 23/2 đến 13/4/2026, xu hướng này lan rộng ra nhiều nền kinh tế phụ thuộc lớn vào nhiên liệu nhập khẩu và các tuyến vận tải biển.
Đông Nam Á là khu vực chịu tác động rõ nhất. Myanmar đứng đầu bảng xếp hạng, với giá xăng tăng 101,1%, lên bình quân 1,58 USD/lít. Mức tăng này phản ánh sự phụ thuộc vào nhiên liệu tinh chế nhập khẩu, trong khi đồng nội tệ suy yếu khiến chi phí nhập khẩu đắt đỏ hơn.
Xếp sau Myanmar là Philippines và Malaysia, với mức tăng lần lượt 72,6% và 68,1%. Lào ghi nhận giá xăng tăng 45,6%, còn Campuchia tăng 40,4%. Như vậy, Đông Nam Á có 5 nền kinh tế nằm trong nhóm 10 nơi ghi nhận mức tăng giá xăng mạnh nhất thế giới. Diễn biến này cho thấy khu vực đặc biệt nhạy cảm với biến động nguồn cung qua các tuyến hàng hải quan trọng, trong đó có eo biển Malacca và các tuyến vận chuyển từ Vùng Vịnh như qua eo biển Hormuz.
Ngoài Đông Nam Á, nhiều nền kinh tế châu Á khác và Trung Đông cũng chịu sức ép lớn. Pakistan ghi nhận giá xăng tăng 42%, Nepal tăng 39,5%, Sri Lanka tăng 33,8%, còn Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) tăng 40,8%. Dù UAE là nước sản xuất dầu lớn, giá bán lẻ vẫn tăng mạnh trong giai đoạn này.
Ngoài châu Á và Trung Đông, Mỹ cũng chịu sức ép rõ rệt khi giá xăng tăng 35,1%, lên 1,18 USD/lít. Canada và phần lớn Tây Âu tăng thấp hơn, khoảng 10-25%, nhờ dự trữ chiến lược và cơ cấu thuế nhiên liệu giúp hạn chế phần nào tác động từ biến động giá dầu thô.
Malawi, một trong những nền kinh tế nghèo nhất thế giới, hiện có giá xăng bình quân 3,84 USD/lít, tăng 34,4% so với trước chiến sự Iran. Đây là ví dụ rõ nét cho thấy cú sốc năng lượng thường gây sức ép nặng nề nhất lên các nền kinh tế dễ tổn thương.
Đáng chú ý, cú sốc giá nhiên liệu không phân bổ đồng đều. Trong khi nhiều nền kinh tế chứng kiến giá xăng tăng mạnh, một số nơi lại ghi nhận giá giảm hoặc đi ngang. Madagascar giảm 3,9%, Zambia giảm 2,6%, Colombia giảm 0,7%, còn Ấn Độ giảm 0,1%. Saudi Arabia và Algeria không ghi nhận mức tăng, nhiều khả năng nhờ nguồn cung nội địa và chính sách kiểm soát giá.
Điều này cho thấy tác động của chiến sự Iran lên giá xăng bán lẻ phụ thuộc lớn vào cấu trúc thị trường năng lượng của từng nền kinh tế, chứ không chỉ vào biến động giá dầu toàn cầu.
-Đức Anh
]]>