'Phép tính' AI của FPT: Từ bán nhân lực đến bán kết quả
AI có thể giúp FPT tạo ra nhiều giá trị hơn với cùng một đội ngũ kỹ sư, nhưng cũng làm lung lay mô hình dịch vụ dựa trên số nhân sự và giờ công từng đưa doanh nghiệp này ra thế giới. Để hưởng lợi từ năng suất mới, FPT phải thuyết phục khách hàng trả tiền cho kết quả thay vì lượng nguồn lực được cung cấp.
Ngày 10/9, FPT và SAP tổ chức sự kiện "AI-Powered Business Transformation" tại Seoul, đồng thời công bố việc FPT mở rộng tư cách đối tác SAP PartnerEdge Sell tại Hàn Quốc.
Với tư cách mới, FPT có thể cung cấp giấy phép và hỗ trợ trong suốt vòng đời sản phẩm SAP, bên cạnh các dịch vụ tư vấn, triển khai, tích hợp, chuyển đổi dữ liệu, tối ưu hệ thống, quản trị ứng dụng và vận hành. Danh mục hợp tác còn bao gồm SAP Business Technology Platform và SAP Business AI.
Như vậy, phần việc mà FPT hướng tới không còn dừng ở cung cấp nhân sự kỹ thuật để thực hiện một yêu cầu có sẵn. Doanh nghiệp muốn tham gia từ khâu lựa chọn giải pháp, triển khai đến vận hành hệ thống, qua đó đứng gần hơn với quyết định đầu tư và kết quả kinh doanh của khách hàng.
Động thái tại Hàn Quốc diễn ra khi hoạt động CNTT nước ngoài tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của FPT. Trong 6 tháng đầu năm 2026, mảng này đạt doanh thu 18.902 tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ.
Theo báo cáo của CTCK Mirae Asset Việt Nam, Nhật Bản tiếp tục là thị trường lớn nhất, đem về khoảng 8.927 tỷ đồng, chiếm 47% doanh thu CNTT nước ngoài và tăng 22%. Châu Âu mới chiếm 12%, tương đương khoảng 2.180 tỷ đồng, nhưng tăng tới 40%, nhanh nhất trong các khu vực.
Trong khi đó, thị trường Mỹ chiếm 22% doanh thu nhưng chỉ tăng 5,8%; nhóm thị trường châu Á – Thái Bình Dương giảm 6,1%. Do đó, việc mở rộng vai trò tại Hàn Quốc còn có thể được nhìn nhận như một nỗ lực tạo thêm động lực tại khu vực đang có kết quả kém tích cực hơn so với Nhật Bản và châu Âu.
Tuy nhiên, sự vận động của FPT không chỉ nằm ở việc mở thêm thị trường. Phía sau những động thái tại Hàn Quốc, Nhật Bản hay châu Âu là nỗ lực thay đổi vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị công nghệ: từ cung cấp nguồn lực sang tham gia sâu hơn vào kết quả cuối cùng của khách hàng.
AI làm lung lay mô hình bán giờ làm việc
Mảng dịch vụ CNTT được FPT Software phát triển cùng làn sóng thuê ngoài (outsourcing), dựa trên khả năng đào tạo và huy động đội ngũ kỹ sư quy mô lớn tại Việt Nam với chi phí cung ứng cạnh tranh. Trong mô hình này, quy mô hợp đồng thường gắn với số nhân sự, thời gian và khối lượng công việc được cung cấp.
"Bán nhân lực" vì thế không có nghĩa FPT chỉ cạnh tranh bằng lao động giá rẻ. Đội ngũ kỹ sư, khả năng triển khai, kinh nghiệm tại các thị trường như Nhật Bản và năng lực duy trì những dự án lớn cũng là những lợi thế quan trọng. Tuy nhiên, số người và số giờ làm việc vẫn là cơ sở quen thuộc để định lượng giá trị trong nhiều hợp đồng dịch vụ CNTT.
Trong cuộc phỏng vấn được TechInformed đăng tháng 8/2026, ông Hoàn Nguyễn, CEO FPT Americas, cho biết ngành dịch vụ CNTT nhiều năm được xây dựng quanh số lượng nhân sự và năng lực cung ứng. FPT xây dựng trường đại học, đào tạo sinh viên và cung cấp chuyên môn cho khách hàng; giá trị được đo phần lớn bằng thời gian, số giờ và công sức bỏ ra.
Theo ông, mô hình này đang thay đổi. FPT phải chuyển từ một nhà cung cấp dịch vụ truyền thống sang đối tác chuyển đổi, tập trung vào kết quả kinh doanh thay vì chỉ phản hồi yêu cầu của khách hàng.
Phát biểu của ông Hoàn Nguyễn cho thấy nghịch lý mà AI đặt ra đối với mô hình dịch vụ dựa trên nhân sự và thời gian. Khi AI giúp giảm số giờ cần thiết để hoàn thành công việc, năng suất của đội ngũ kỹ sư có thể tăng nhưng doanh thu của nhà cung cấp chưa chắc tăng tương ứng nếu giá trị hợp đồng vẫn gắn với thời gian hoặc số nhân sự. Khả năng hưởng lợi từ năng suất mới vì thế phụ thuộc vào việc FPT có thể chuyển trọng tâm hợp tác sang kết quả kinh doanh của khách hàng hay không.
Một dự án trong lĩnh vực bảo hiểm được ông Hoàn Nguyễn đưa ra làm ví dụ. FPT ứng dụng AI trong toàn bộ vòng đời phát triển phần mềm, từ phân tích yêu cầu, thiết kế kỹ thuật đến viết mã và quản lý dự án. Theo vị lãnh đạo, giải pháp giúp tốc độ tạo mã tăng gấp 5 lần và thời gian kiểm tra mã giảm một nửa; khách hàng nhờ đó có thể mở rộng nhanh gần gấp đôi và cải thiện biên lợi nhuận.
Ở một khách hàng cung cấp dịch vụ ôtô tại Mỹ, quan hệ hợp tác bắt đầu từ hoạt động hỗ trợ ứng dụng và sau bảy năm phát triển thành chương trình chuyển đổi AI. FPT cho biết đã mở rộng đội ngũ lên khoảng 1.300 người và quản lý 770 hệ thống thông qua một trung tâm AI. Thời gian lập báo cáo giảm từ vài ngày xuống vài phút, trong khi hàng chục nghìn vấn đề bảo mật được xử lý trong hai tháng.
Như vậy, cách FPT mô tả hai dự án cho thấy sự thay đổi đáng chú ý: số lượng kỹ sư vẫn quan trọng, nhưng giá trị đang dần được diễn giải bằng tốc độ, số hệ thống được quản lý và hiệu quả mà khách hàng nhận được.
FPT sở hữu hạ tầng AI siêu tính toán top 500 thế giới. Ảnh minh họa: FPT.
Những khoản đầu tư vào AI đã bắt đầu tạo ra doanh thu. Trong nửa đầu năm 2026, doanh thu AI và phân tích dữ liệu của FPT đạt 1.842 tỷ đồng, tăng 54% so với cùng kỳ. Doanh thu chuyển đổi số đạt 9.610 tỷ đồng, tăng 23,8%.
Giá trị hợp đồng ký mới của mảng CNTT nước ngoài đạt 26.338 tỷ đồng, tăng 32,3%. FPT ký được 14 hợp đồng có quy mô trên 10 triệu USD, trong bối cảnh tập đoàn chủ trương ưu tiên các chương trình chuyển đổi lớn, kéo dài nhiều năm thay cho những dự án ngắn hạn.
Việc mở rộng hợp tác với SAP tại Hàn Quốc phù hợp với hướng đi này. Khi tham gia từ cung cấp giấy phép đến triển khai và vận hành, FPT có thể mở rộng doanh thu trên cùng một khách hàng, đồng thời gắn sâu hơn vào hoạt động của doanh nghiệp sử dụng hệ thống.
AI Factory cũng là một phần trong nỗ lực xây dựng năng lực riêng. Theo Mirae Asset Việt Nam, hai AI Factory của FPT ghi nhận hơn 12 triệu USD doanh thu trong nửa đầu năm 2026, với tỷ lệ khai thác khoảng 90%. Con số này cho thấy đã có nhu cầu thực đối với hạ tầng AI, nhưng mức đóng góp vẫn còn khiêm tốn nếu đặt cạnh quy mô doanh thu của toàn tập đoàn.
Quan trọng hơn, doanh thu tăng chưa đồng nghĩa FPT đã chuyển thành công sang mô hình "bán kết quả". Tập đoàn chưa công bố tỷ trọng hợp đồng được định giá theo hiệu quả kinh doanh, cũng chưa tách riêng lợi nhuận của AI, phân tích dữ liệu hay AI Factory.
Trong 6 tháng đầu năm, lợi nhuận trước thuế của mảng CNTT nước ngoài đạt 3.006 tỷ đồng, tăng 12,1%, thấp hơn tốc độ tăng doanh thu. Biên lợi nhuận trước thuế theo đó giảm nhẹ từ 16,1% xuống 15,9%. AI còn kéo theo các khoản đầu tư lớn vào GPU, trung tâm dữ liệu, điện, khấu hao và đào tạo nhân sự trước khi có thể tạo ra lợi nhuận ở quy mô tương xứng.
Đây là phần rủi ro. Nếu AI chủ yếu giúp hoàn thành cùng một khối lượng công việc bằng ít giờ công hơn nhưng cơ chế định giá hợp đồng không thay đổi, FPT có thể phải chia sẻ phần lớn lợi ích năng suất với khách hàng. Ngược lại, nếu chuyển được sang các hợp đồng dài hạn, cung cấp trọn vòng đời và gắn giá trị với kết quả, AI có thể giúp doanh thu tăng nhanh hơn quy mô nhân sự.
Diễn biến cổ phiếu cho thấy thị trường từng có giai đoạn thận trọng với triển vọng này. Theo dữ liệu thị trường năm 2026, cổ phiếu FPT giảm khoảng 43% từ mức 107.222 đồng ngày 19/1 xuống 61.500 đồng ngày 28/7/2026, trước khi phục hồi lên 72.400 đồng vào ngày 9/9.
Báo cáo của CTCK TPS cho rằng nhịp điều chỉnh phản ánh đồng thời việc thay đổi phương pháp hợp nhất FPT Telecom, hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài và tâm lý thận trọng đối với nhóm cổ phiếu công nghệ.
Dù vậy, TPS vẫn đặt kỳ vọng vào tăng trưởng CNTT nước ngoài và AI. Công ty chứng khoán này khuyến nghị mua cổ phiếu FPT với giá mục tiêu 88.000 đồng trong 12 tháng. So với giá đóng cửa 72.400 đồng ngày 9/9, mức giá mục tiêu tương ứng dư địa tăng khoảng 21,5%. Nếu cộng thêm cổ tức tiền mặt dự kiến 2.000 đồng mỗi cổ phiếu, tổng mức sinh lời kỳ vọng vào khoảng 24,3%.
Mirae Asset Việt Nam cũng khuyến nghị mua, với giá mục tiêu 89.154 đồng mỗi cổ phiếu. Công ty chứng khoán này dự báo doanh thu năm 2026 của FPT đạt 57.245 tỷ đồng, tăng 13,1% trên cơ sở so sánh tương đương; lợi nhuận sau thuế thuộc về cổ đông công ty mẹ đạt 10.842 tỷ đồng, tăng 14,6%.
Khoảng giá mục tiêu khá tương đồng của hai công ty chứng khoán cho thấy giới phân tích vẫn kỳ vọng backlog lớn, tăng trưởng tại Nhật Bản và châu Âu cùng các khoản đầu tư AI sẽ hỗ trợ kết quả kinh doanh của FPT. Tuy nhiên, các mức định giá này mới phản ánh kỳ vọng, chưa phải bằng chứng rằng doanh nghiệp đã chuyển thành công sang mô hình thu tiền theo kết quả.
Đến khi nào những chỉ tiêu về kết quả kinh doanh được thể hiện rõ hơn, khoảng cách từ mức giá thị trường đến kỳ vọng của các công ty chứng khoán cũng chính là khoảng cách giữa chiến lược và kết quả mà FPT còn phải chứng minh trong "phép tính" AI.