Kết quả kinh doanh

Phó Thống đốc: AI phải tạo giá trị thực chất thay vì chỉ tạo ấn tượng về công nghệ

Vietnamfinance
· 8 giờ trước

AI trở thành lợi thế cạnh tranh

Tại sự kiện SmartBanking 2026, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Tiến Dũng cho biết, theo số liệu, hiện nay, mỗi ngày hệ thống ngân hàng đang xử lý khoảng 105 triệu giao dịch thanh toán, với tổng giá trị khoảng 1,2 triệu tỷ đồng.

'Đây là một con số rất lớn. Chúng ta thấy rằng GDP của Việt Nam vào khoảng 500 tỷ USD, trong khi giá trị giao dịch thanh toán qua hệ thống ngân hàng mỗi ngày đã lên tới hơn 1 triệu tỷ đồng. Điều này cho thấy quy mô và vai trò hết sức quan trọng của hệ thống thanh toán đối với nền kinh tế', ông nói.

Cùng với đó, ngành ngân hàng cũng có nhiều thay đổi. Theo Phó Thống đốc, nếu như ở giai đoạn trước, ngân hàng tập trung vào số hóa quy trình và đưa dịch vụ lên môi trường số thì trong giai đoạn tiếp theo, trọng tâm cần chuyển sang khai thác dữ liệu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và phát triển những mô hình hoạt động thông minh.

'Lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở việc ngân hàng nào ứng dụng nhiều công nghệ hơn, mà nằm ở khả năng biến dữ liệu thành giá trị, biến công nghệ thành năng suất và biến đổi mới sáng tạo thành niềm tin của khách hàng', ông Phạm Tiến Dũng nhấn mạnh.

Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng tại sự kiện.

Ở góc độ ngân hàng, ông Nguyễn Hưng, lãnh đạo TPBank cũng nhận định, trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành công cụ quan trọng giúp tối ưu vận hành, tiết kiệm nguồn lực và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Theo ông Hưng, trong hơn một thập kỷ qua, ngành ngân hàng là một trong những lĩnh vực đi đầu về ứng dụng công nghệ. Nếu như trước đây, các ngân hàng chủ yếu tập trung số hóa quy trình, phát triển Internet Banking và Mobile Banking thì những năm gần đây, xu hướng chuyển đổi đang bước sang giai đoạn mới với sự tham gia ngày càng sâu rộng của AI.

Ông cho biết, khoảng 10 năm trước, phần lớn ngân hàng thương mại vẫn hoạt động dựa trên mô hình truyền thống, phụ thuộc nhiều vào giấy tờ và nhân lực, trong khi lượng dữ liệu khổng lồ nằm phân tán tại nhiều bộ phận chưa được khai thác hiệu quả.

Đối với TPBank, việc chuyển đổi số không chỉ là xu hướng mà còn xuất phát từ sức ép cạnh tranh. Là một trong những ngân hàng ra đời sau, TPBank khó có thể cạnh tranh với các nhà băng lớn nếu tiếp tục phát triển theo phương thức truyền thống.

Chính quá trình chuyển đổi số đã giúp ngân hàng mở rộng quy mô lên tới 18 triệu khách hàng, con số mà theo ông Hưng, nếu chỉ dựa vào mạng lưới chi nhánh truyền thống sẽ rất khó phục vụ.

Hiện nay, TPBank xử lý hàng trăm triệu giao dịch mỗi tháng, trong đó phần lớn được thực hiện thông qua các ứng dụng ngân hàng số dành cho khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Ngay cả hệ thống LiveBank hoạt động 24/7, từng là một trong những giải pháp nổi bật trong giai đoạn đầu chuyển đổi số, hiện cũng chỉ chiếm chưa tới 1% tổng số giao dịch. Đáng chú ý, ông Hưng cho biết TPBank đã triển khai hơn 60 ứng dụng AI trong nhiều lĩnh vực, từ hoạt động trực tiếp phục vụ khách hàng đến các bộ phận vận hành, hỗ trợ nội bộ.

AI phải tạo ra giá trị thực chất

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cũng chỉ ra một số điểm đáng lưu ý. Đầu tiên, AI phải tạo ra giá trị thực chất, chứ không chỉ tạo ra ấn tượng về mặt công nghệ.

'Nếu chỉ nhìn bên ngoài, chúng ta có thể thấy ứng dụng AI rất hoành tráng. Tuy nhiên, vấn đề không phải là ngân hàng đã ứng dụng AI hay chưa, mà là AI đang giải quyết vấn đề gì và tạo ra giá trị gì. Công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi giúp khách hàng được phục vụ tốt hơn, ngân hàng vận hành hiệu quả hơn và rủi ro được nhận diện sớm hơn.

Vì vậy, AI phải được đặt trong tổng thể chiến lược của tổ chức, gắn với dữ liệu, quy trình nghiệp vụ, nguồn nhân lực và mô hình quản trị. AI không chỉ là công việc của bộ phận công nghệ, mà còn là vấn đề chiến lược, mô hình kinh doanh và trách nhiệm quản trị', ông Dũng nhấn mạnh.

Thứ hai, càng số hóa, niềm tin càng trở thành một tài sản quan trọng. Theo lãnh đạo NHNN, Ngân hàng vốn là một ngành kinh doanh dựa trên niềm tin. Trong môi trường số, niềm tin không chỉ đến từ uy tín của tổ chức mà còn đến từ khả năng bảo vệ tài sản, dữ liệu và quyền lợi của khách hàng trong từng giao dịch.

Toàn cảnh sự kiện.

'Trong kỷ nguyên số hiện nay, với giá trị giao dịch rất lớn như vậy, đặc biệt khi có những ngân hàng thực hiện trên 95% giao dịch qua kênh số, niềm tin của khách hàng chính là tài sản quan trọng nhất của hệ thống ngân hàng.Vì vậy, cùng với việc mở rộng các dịch vụ số, ngành ngân hàng đã tập trung củng cố nền tảng định danh tin cậy, làm sạch dữ liệu, tăng cường khả năng cảnh báo sớm đối với các giao dịch có dấu hiệu rủi ro', Phó Thống đốc cho hay,

Thứ ba, khả năng chống chịu phải trở thành năng lực cốt lõi của hệ thống ngân hàng. Khi hoạt động ngân hàng ngày càng phụ thuộc vào công nghệ, dữ liệu và sự kết nối với các đối tác trong hệ sinh thái, một sự cố xảy ra tại một điểm cũng có thể tạo ra tác động lan rộng. Vì vậy, rủi ro an ninh mạng không còn là vấn đề riêng của bộ phận công nghệ mà đã tác động trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, uy tín, niềm tin của khách hàng và sự ổn định của cả hệ thống.

Ông Nguyễn Hưng cũng cảnh báo việc ứng dụng AI cần được kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt trước nguy cơ rò rỉ dữ liệu và hiện tượng "ảo giác AI", khi hệ thống có thể đưa ra những thông tin không chính xác nhưng được trình bày rất thuyết phục.

Theo ông Hưng, AI đang chuyển từ giai đoạn AI tạo sinh (Generative AI) sang AI tác nhân (Agentic AI), với khả năng tự suy luận, ra quyết định và thực hiện các tác vụ. Điều này mở ra nhiều cơ hội nhưng đồng thời đặt ra thách thức lớn về mức độ tin cậy và an toàn.

Đối với ngành ngân hàng, yêu cầu bảo đảm an toàn càng trở nên cấp thiết khi phần lớn giao dịch đã chuyển sang môi trường số. Ông Hưng cho rằng các ngân hàng không thể chỉ phụ thuộc vào bộ phận công nghệ thông tin để bảo đảm an toàn, mà cần tăng cường sự phối hợp giữa các tuyến phòng thủ, đặc biệt là bộ phận quản lý rủi ro vận hành, an ninh thông tin và kiểm toán nội bộ.

'Khi khách hàng đã phụ thuộc rất lớn vào các kênh ngân hàng số, việc gián đoạn Internet Banking hay Mobile Banking có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động kinh doanh và khả năng phục vụ khách hàng.

Do đó, bài toán đặt ra không chỉ là ứng dụng AI để nâng cao năng suất và tiết kiệm chi phí, mà còn phải bảo đảm hệ thống vận hành liên tục, an toàn và ổn định. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng giữ chân khách hàng và tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững của các ngân hàng trong kỷ nguyên AI', ông Hưng nhấn mạnh.