Quốc hội thông qua cơ chế đặc thù để xử lý vi phạm về kinh tế

Với đại đa số ý kiến tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Sáng 24/8, tiếp tục Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

RÀ SOÁT, CHỈNH LÝ, HOÀN THIỆN NGHỊ QUYẾT

Kết quả biểu quyết điện tử cho thấy, có 465/471 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành, chiếm 93% tổng số đại biểu Quốc hội. Nghị quyết gồm 3 chương, 13 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Trước đó, Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày báo cáo tóm tắt giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết.

Bộ trưởng Bộ Công an cho biết tiếp thu ý kiến của các đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát, chỉnh lý Điều 5 dự thảo Nghị quyết theo hướng không quy định điều kiện "người thực hiện hành vi vi phạm đã khai rõ sự việc, góp phần vào hiệu quả của việc phát hiện và xử lý tội phạm" là điều kiện bắt buộc để xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự, bảo đảm thống nhất với các chính sách xử lý tại Nghị quyết 29 của Quốc hội khóa XVI.

Để bảo đảm chặt chẽ, tránh lạm dụng, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang nhấn mạnh cơ quan chủ trì soạn thảo đã rà soát trong toàn bộ dự thảo Nghị quyết để chỉnh lý cụm từ "cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng" bằng "cơ quan tiến hành tố tụng".

Việc thay đổi này sẽ không giao cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có thẩm quyền áp dụng các chính sách hình sự trong dự thảo Nghị quyết, mà giao cơ quan điều tra chuyên trách thực hiện để bảo đảm chặt chẽ, đủ năng lực để thu thập, đánh giá chứng cứ, áp dụng các điều kiện tại Nghị quyết.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị nghiên cứu phân loại mức độ thiệt hại và quy định ngưỡng mức độ thiệt hại phải báo cáo, xin ý kiến cấp có thẩm quyền.

Giải trình về ý kiến này, đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo cho biết mục tiêu xuyên suốt của dự thảo Nghị quyết này là lấy kết quả khắc phục hậu quả để làm căn cứ áp dụng các chính sách hình sự. Nếu khắc phục được toàn bộ hậu quả thì được xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự, miễn trách nhiệm hình sự tùy từng giai đoạn tố tụng.

Đối với các vụ việc, vụ án có tính chất, mức độ đặc biệt nghiêm trọng thì đã có cơ chế đưa vụ việc, vụ án vào diện theo dõi, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Đồng thời, dự thảo Nghị quyết đã có các quy định để phòng ngừa và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng các quy định của Nghị quyết này để tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bao che hành vi vi phạm. Chính vì vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo đề nghị giữ nguyên như dự thảo.

Ngoài ra, có ý kiến đề nghị rà soát lại các quy định của Bộ luật Hình sự để bảo đảm phù hợp với các tư duy mới, quan điểm mới về các chính sách xử lý hình sự được quy định tại Nghị quyết này và Nghị quyết 29.

Bộ trưởng Bộ Công an nêu rõ tiếp thu ý kiến của đại biểu, cơ quan chủ trì soạn thảo đã chỉ đạo cơ quan chức năng đưa các nội dung này vào dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi, đã trình Quốc hội để cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp.

NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HÒA GIẢI Ở CƠ SỞ

Cũng trong sáng nay, với 471/472 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi).

Dự thảo luật hoàn thiện cơ sở pháp lý nhằm nâng cao chất lượng hòa giải, phòng ngừa tranh chấp, tăng cường đồng thuận và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong cộng đồng dân cư.

Theo báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý, trên cơ sở ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo chỉnh lý toàn diện dự thảo luật, bảo đảm yêu cầu về tính hợp hiến, thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Dự thảo luật sau chỉnh lý tập trung khắc phục những vướng mắc trong quá trình thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013. Một trong những nội dung mới là việc bổ sung Điều 5 quy định về bảo mật thông tin trong hòa giải ở cơ sở. Quy định này nhằm bảo đảm quyền, lợi ích của các bên và tạo nền tảng tin cậy trong quá trình hòa giải.

Dự thảo luật cũng bổ sung nghĩa vụ của hòa giải viên trong việc phối hợp thực hiện các biện pháp phòng ngừa khi nhận thấy mâu thuẫn, tranh chấp có thể dẫn đến hành vi bạo lực, ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng của các bên hoặc những người khác tham gia hòa giải…