'Sòng bạc' AI và cú trượt dài của cổ phiếu chip
Cổ phiếu Samsung Electronics và SK Hynix, hai nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, có thời điểm giảm lần lượt 8,8% và 9,4% trong phiên giao dịch buổi sáng tại Seoul, kéo chỉ số chứng khoán chủ chốt của Hàn Quốc giảm tới 7%.
Hai doanh nghiệp này chiếm khoảng một nửa tỷ trọng của chỉ số Kospi và đã mất gần 15% giá trị trong 5 phiên giao dịch gần nhất.
Kospi từng là một trong những thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh nhất thế giới, với chỉ số tăng hơn gấp 3 lần từ đầu năm 2025 đến khi đạt đỉnh vào giữa tháng 7. Tuy nhiên, thị trường này lại trở thành thị trường có diễn biến kém nhất thế giới trong quý III.
Tại Đài Loan, chỉ số Taiex, vốn có tỷ trọng lớn ở nhóm cổ phiếu bán dẫn, giảm tới 2,5%, trong đó cổ phiếu nhà sản xuất chip TSMC mất 1,8%. Hợp đồng tương lai Nasdaq 100 giảm 0,5% trong phiên giao dịch ngày 13/10, trong khi hợp đồng tương lai S&P 500 giảm 0,1%.
Đà giảm tại châu Á diễn ra sau phiên giao dịch ảm đạm trên Phố Wall ngày 12/10. Cổ phiếu nhà sản xuất chip Mỹ Micron Technology giảm gần 4%, còn chỉ số bán dẫn của Sở Giao dịch Chứng khoán Philadelphia giảm 2,7%.
Cảnh báo về 'sòng bạc' AI và nỗi lo lợi nhuận
Tâm lý thận trọng của nhà đầu tư gia tăng sau khi ông Hock Tan, CEO Broadcom, cảnh báo về tính chất đầy rủi ro của hoạt động đầu tư vào AI.
'Rất nhiều nhà đầu tư không hề biết mình đang đầu tư vào cái gì', ông Tan phát biểu tại một sự kiện ở Singapore hôm 12/10. Người đứng đầu nhà sản xuất chip Mỹ cho rằng các nhà đầu tư đặt ra những kỳ vọng cực đoan, rồi cuối cùng nhận ra rằng họ gần như đang ở trong một sòng bạc.
Bà Ecaterina Bigos, chiến lược gia thị trường cấp cao tại BNP Paribas Asset Management, nhận định sự kết hợp giữa lợi suất trái phiếu tăng và những lo ngại ngày càng lớn về hiệu quả đầu tư vào AI đang thúc đẩy làn sóng bán tháo.
'Các nhà đầu tư đang bắt đầu đặt câu hỏi liệu lợi nhuận có thể đáp ứng được những kỳ vọng hay không', bà nói.
Những diễn biến trên cho thấy đợt bán tháo có thể là một phần của quá trình đánh giá lại rộng hơn đối với lĩnh vực AI, khi giới đầu tư xem xét liệu quy mô chi tiêu hiện nay có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng trong dài hạn hay không.
Cổ phiếu SoftBank Group, tập đoàn đang nắm giữ hơn 10% cổ phần của OpenAI, công ty phát triển ChatGPT, giảm gần 8% tại Tokyo. Trong khi đó, chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản có thời điểm giảm tới 2,7%.
Ông Frank Benzimra, người đứng đầu bộ phận chiến lược cổ phiếu châu Á tại Société Générale, cho rằng đà giảm của Kospi và Nikkei một phần xuất phát từ những lo ngại liên quan đến thị trường bộ nhớ flash.
'Cạnh tranh ngày càng gia tăng từ Trung Quốc đang tạo thêm sức ép đối với các công ty sản xuất bộ nhớ, bên cạnh kỳ vọng rằng tốc độ tăng giá chip nhớ sẽ chậm lại', ông nhận định.
Nhà đầu tư cũng lo ngại trước một báo cáo cho rằng ChangXin Memory Technologies (CXMT), nhà sản xuất chip DRAM của Trung Quốc, đang đạt tiến triển trong việc phát triển một kiến trúc bộ nhớ mới mà Samsung và SK Hynix cũng đang nghiên cứu.
Ông Hao Hong, giám đốc đầu tư tại quỹ đầu cơ Lotus Asset Management, chỉ ra ba yếu tố gây áp lực lên thị trường: nhà đầu tư nước ngoài bán cổ phiếu Hàn Quốc, đợt bán tháo cổ phiếu bộ nhớ tại Mỹ trong phiên trước đó và những tiến bộ công nghệ của CXMT. Theo ông, các nhà đầu tư nước ngoài đã bán hơn 150 tỷ USD cổ phiếu Hàn Quốc trong năm nay.
Tại Trung Quốc, chỉ số CSI 300 giảm 0,4%, còn chỉ số Hang Seng của Hong Kong mất 0,3%. Chỉ số Star 50, tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ và bán dẫn, giảm 0,5% sau khi có thời điểm lao dốc tới 3,8%. Cổ phiếu CXMT giảm 0,5% sau khi thu hẹp một phần mức giảm trước đó.
Lợi nhuận kỷ lục chưa xua tan hoài nghi
Đáng chú ý, làn sóng bán tháo vẫn tiếp diễn bất chấp triển vọng lợi nhuận tích cực của Samsung. Tuần trước, tập đoàn Hàn Quốc ước tính lợi nhuận hoạt động trong quý III tăng gần gấp 9 lần so với cùng kỳ năm trước, nhờ tình trạng thiếu hụt nguồn cung chip tiếp tục kéo dài.
Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn lo ngại về tính bền vững của chi tiêu cho AI cũng như khả năng duy trì mức lợi nhuận cao của các nhà sản xuất chip sau năm nay.
'Các nhà đầu tư vẫn rất thận trọng với nhóm cổ phiếu nhà sản xuất chip, và kết quả kinh doanh này hầu như không làm thay đổi tâm lý đó', ông Dec Mullarkey, người đứng đầu bộ phận chiến lược đầu tư và phân bổ tài sản tại SLC Management, cho biết.
Ông nói thêm rằng nhà đầu tư ngành chip vẫn nhớ rõ những chu kỳ bùng nổ rồi suy thoái đầy đau đớn của lĩnh vực này. Vì vậy, họ tiếp tục hoài nghi về khả năng duy trì những khoản lợi nhuận đặc biệt lớn trong thời gian dài.
Đối với ngành bán dẫn, triển vọng tăng trưởng nhờ nhu cầu AI vẫn là động lực quan trọng. Tuy nhiên, khi cạnh tranh công nghệ gia tăng và kỳ vọng về lợi nhuận ngày càng cao, các doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với yêu cầu lớn hơn trong việc chứng minh rằng những khoản đầu tư khổng lồ hiện nay có thể mang lại hiệu quả tài chính bền vững.