Startup lĩnh vực công nghệ chiến lược: Không nằm ở "bản demo" ấn tượng

8 doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ chiến lược đã nhận được hàng loạt câu hỏi khó như trên từ hội đồng chuyên gia tại Triển lãm & Diễn đàn Công nghệ chiến lược 2026 (TechFuture 2026).

Việt Nam đang bước vào giai đoạn thúc đẩy những công nghệ có khả năng tạo ra năng lực cạnh tranh mới, câu hỏi đặt ra không chỉ là công nghệ nào mới lạ, mà là công nghệ nào thực sự có thể đi đường dài. Ranh giới giữa một sản phẩm tiềm năng và một công nghệ chiến lược, theo đó, nằm ở khả năng ứng dụng, mở rộng quy mô và tạo ra giá trị bền vững - những tiêu chí khó đong đếm hơn nhiều so với một bản trình diễn bắt mắt.

Xuất phát từ bài toán đó, Mạng lưới Vietnam Innovation Hub (VIH) phối hợp cùng hiệp hội VAMOBA, Liên hiệp các quốc gia khởi nghiệp (UNUP), Trung tâm hỗ trợ Khởi nghiệp sáng tạo quốc gia Việt Nam (NSSC) và Global Expo tổ chức Triển lãm & Diễn đàn Công nghệ chiến lược TechFuture 2026, với chủ đề "Công nghệ chiến lược dẫn dắt tương lai". Sự kiện diễn ra trong hai ngày 10-11/9 tại Hall 4, Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội.

Trong khuôn khổ sự kiện, 8 doanh nghiệp lần lượt trình bày giải pháp tại Phiên Pitching Công nghệ chiến lược, trước hội đồng gồm đại diện các quỹ đầu tư, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

Thay vì chỉ đánh giá tính mới của sản phẩm, các phần trình bày được soi chiếu dưới ba tiêu chí: khả năng ứng dụng thực tế, tiềm năng mở rộng và triển vọng trở thành công nghệ có giá trị lâu dài. Hội đồng trực tiếp chất vấn doanh nghiệp về công nghệ, thị trường, mô hình phát triển và khả năng thương mại hóa - qua đó, các doanh nghiệp cũng có cơ hội nhận phản hồi từ giới chuyên môn để hoàn thiện sản phẩm.

Mở đầu phiên pitching, CME - Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Y dược Bách Phương (TP.HCM) mang đến giải pháp số hỗ trợ đội ngũ y bác sĩ, điều dưỡng.

Theo đại diện CME, Việt Nam hiện có khoảng 681.818 y bác sĩ (năm 2024) - một lực lượng nhân sự rất lớn. Toàn bộ đội ngũ này có nhu cầu học tập và được cấp chứng chỉ CME (Đào tạo Y khoa liên tục), với tổng thời lượng học lên tới 120 giờ trong 5 năm. Quy mô nhân lực cùng yêu cầu đào tạo liên tục kéo theo nhu cầu về một bài toán quản lý trên nền tảng số.

Đại diện CME cho biết doanh nghiệp đang xây dựng nền tảng CMEVN Core Platform, số hóa toàn bộ hoạt động Đào tạo Y khoa liên tục (Continuing Medical Education). Nền tảng này số hóa toàn bộ vòng đời CME, từ định danh, phân quyền, workflow bằng chứng số, thư viện khóa học/LMS đến cấp chứng chỉ điện tử; đồng thời tích hợp lớp AI hỗ trợ làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu và lớp dữ liệu cách ly, bảo mật theo từng đơn vị.

Bên cạnh nền tảng lõi, CME phát triển hệ sinh thái mở rộng gồm Pharma Tools nhằm hỗ trợ dữ liệu thuốc cho quyết định điều trị; cùng Medical IP Studio, AnotherMUST và Ngọc Linh Medical Tourism. Đại diện doanh nghiệp cho biết các sản phẩm được xây dựng bám sát những mốc pháp lý mới nhất, đồng thời áp dụng chuẩn quốc tế WHO ATC/DDD, hướng tới giải bài toán tuân thủ đào tạo bắt buộc cho toàn ngành y tế bằng công nghệ số.

Trong lĩnh vực hạ tầng năng lượng, Công ty TNHH PSG Năng lượng Việt Nam (thương hiệu VPS-ion), thành lập năm 2025, giới thiệu hướng đi tập trung vào hạ tầng pin, hệ thống quản lý pin (BMS) và mạng lưới trạm đổi pin, thay vì trực tiếp sản xuất xe điện.

Theo đại diện doanh nghiệp, trong bối cảnh phần lớn nguồn pin lithium cho xe điện tại Việt Nam vẫn phụ thuộc nhập khẩu, PSG đặt mục tiêu trở thành mắt xích hạ tầng dùng chung cho nhiều hãng xe điện, thay vì gắn với một thương hiệu duy nhất - dù đây vẫn là định hướng đang trong quá trình mở rộng.

Đến từ Đà Nẵng, Naiscorp Robotics mang đến nền tảng công nghệ lõi URP (Universal Robot Platform), do ông Nguyễn Xuân Tài sáng lập sau hơn 20 năm nghiên cứu AI, dữ liệu lớn và robot.

Doanh nghiệp cho biết một robot lễ tân AI của công ty đã được triển khai thử nghiệm tại Agribank, và sản phẩm từng được giới thiệu tại CES Las Vegas hồi tháng 1/2026, nơi công ty nhận được một thư ghi nhớ hợp tác (LOI) - thỏa thuận chưa mang tính ràng buộc - cho khoảng 1.000 robot, ước tính giá trị 10 triệu USD nếu được hiện thực hóa.

Sản phẩm được chú ý nhất của Naiscorp là Healthmate, robot đồng hành cho người cao tuổi tại gia, hướng đến nhu cầu chăm sóc người cao tuổi đang tăng nhanh trên toàn cầu. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), số người từ 60 tuổi trở lên trên thế giới dự kiến đạt khoảng 1,4 tỷ vào năm 2030 - một con số cho thấy quy mô thị trường tiềm năng mà các sản phẩm như Healthmate đang nhắm tới.

Ông Nguyễn Xuân Tài chia sẻ tại phiên pitching: "Robot được ứng dụng trong bệnh viện, trại dưỡng lão, robot đang làm rất tốt nhiệm vụ của mình, giải quyết nhiều vấn đề. Ví dụ với tệp khách hàng là người cao tuổi, robot sẽ nhận diện người dùng, hiểu không gian sống, giao tiếp bằng ngôn ngữ bản địa, theo dõi thói quen - khả năng vận động, việc dùng thuốc y tế của họ. Hay robot có khả năng phát hiện té ngã, bất thường sinh hiệu, cảnh báo tới gia đình, kết nối với con cháu của người lớn tuổi".

Theo nhà sáng lập Naiscorp, ba dòng công nghệ đang hội tụ trong robot dịch vụ gồm AI đa phương tiện, Edge AI và áp lực tự động hóa ngày càng lớn. Doanh nghiệp cũng cho biết đang xây dựng mô hình kinh doanh đa nguồn thu - bán robot, cho thuê dưới dạng dịch vụ (RaaS), SaaS AI và OEM/licensing - đồng thời đề xuất ý tưởng xây dựng Trung tâm Robot & AI tại từng tỉnh, thành, dù đây mới dừng ở mức đề xuất.

Ở một hướng tiếp cận khác, M.I.U Hub hợp tác cùng VMinTech giới thiệu hệ sinh thái khử khuẩn không khí, bề mặt và môi trường, dựa trên ba công nghệ: quang xúc tác NASA·PCO, điện phân không màng ngăn để tự sản xuất dung dịch khử khuẩn tại chỗ, và đèn UV-C bước sóng 222nm. Theo đại diện đơn vị, giải pháp này đã được triển khai tại hơn 150 bệnh viện với trên 500 dự án, trong đó có Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Phụ sản Trung ương và Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương.

Nhìn chung, các phần trình bày tại TechFuture 2026 cho thấy doanh nghiệp Việt đang tiếp cận khái niệm "công nghệ chiến lược" từ nhiều hướng khác nhau. Với nhiều doanh nghiệp, đây vẫn là chặng đường đầu, khi khoảng cách giữa một giải pháp tiềm năng và một công nghệ chiến lược thực thụ còn phụ thuộc vào khả năng mở rộng thị trường, tìm kiếm vốn đầu tư và chứng minh hiệu quả thương mại trong dài hạn.