Sự sa sút của rượu Mao Đài và bước ngoặt mới của nền kinh tế Trung Quốc

Nền kinh tế Trung Quốc đang thay đổi

Khi dạo quanh các con phố ở Trung Quốc, người đi đường gần như luôn có thể bắt gặp những cửa hàng rượu quảng bá Mao Đài, thương hiệu bạch tửu cao cấp nổi tiếng, cùng các áp phích niêm yết giá bán lại theo từng năm sản xuất.

Hình ảnh này cho thấy rõ mối liên hệ mật thiết giữa những chai rượu Mao Đài với nền kinh tế Trung Quốc trong hàng chục năm qua.

Loại rượu mạnh với nồng độ cồn lên tới 53% từ lâu đã là thức uống không thể thiếu trong các bữa tiệc chiêu đãi của chính phủ và giới doanh nghiệp, nơi những ly rượu được dùng để nâng cốc chúc mừng cũng như tạo dựng quan hệ và ký kết hợp đồng.

Thậm chí, cổ phiếu Quý Châu Mao Đài - nhà sản xuất thức bạch tửu nổi tiếng này - đã trở thành chỉ báo quan trọng về thị trường chứng khoán Trung Quốc.

Trong tháng 8, Quý Châu Mao Đài công bố báo cáo cho thấy lợi nhuận ròng trong nửa đầu năm 2026 giảm 1,95% xuống 44,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 6,6 tỷ USD). Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2014 công ty ghi nhận lợi nhuận giảm trong nửa đầu năm và lần thứ hai nếu tính từ năm 2002 (Theo dữ liệu từ Wind Information).

Trước đó trong năm 2025, công ty lần đầu tiên ghi nhận con số lợi nhuận giảm trong lịch sử hoạt động của mình, mức giảm ghi nhận là 4,5% so với năm trước.

Giai đoạn trước 2024, công ty đã luôn duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận hai con số mỗi năm, biên lợi nhuận ròng luôn đứng đầu ngành đồ uống thế giới (thường xuyên vượt trên 50%).

Dấu hiệu nhu cầu suy yếu cũng thể hiện rõ ở doanh thu. Theo công ty chứng khoán Guosen Securities, doanh thu của dòng rượu Mao Đài giảm 1% trong quý II/2026, dù công ty đã tăng giá một dòng sản phẩm chủ lực hồi tháng 3. Đến tháng 7, công ty tiếp tục nâng giá sản phẩm - lần tăng giá thứ hai chỉ trong vài tháng - trong một động thái được cho là nhằm bảo vệ biên lợi nhuận trước nhu cầu suy yếu.

Ông Ye Yuhua, nhà quản lý quỹ tại Ba Luo Fund, cho rằng đà sa sút của Quý Châu Mao Đài bắt nguồn từ những thay đổi trong môi trong kinh tế.

Khi ngành bất động sản phát đạt, doanh nhân đương nhiên có nhiều dịp uống bạch tửu cao cấp hơn. Nhưng khi Trung Quốc chuyển hướng sang các lĩnh vực công nghệ cao, những người làm việc trong các ngành mới này lại không có xu hướng uống bạch tửu nhiều như thế.

Ông Ye nhận xét: 'Đây là một xu hướng không thể đảo ngược. Thị trường bạch tửu đã bão hòa'.

Mô hình tăng trưởng dựa vào bất động sản - vốn là động lực thúc đẩy nền kinh tế Trung Quốc trong nhiều thập kỷ qua - đang tiếp tục suy yếu. Vào quý II, Trung Quốc đạt tốc độ tăng trưởng GDP thấp nhất kể từ quý IV/2022.

Trong 6 tháng đầu năm, đầu tư tài sản cố định tại thành thị - bao gồm đầu tư vào các dự án hạ tầng và phát triển bất động sản - giảm 5,7% so với cùng kỳ năm trước.

Các quy định thắt chặt hoạt động vay vốn của doanh nghiệp bất động sản kể từ năm 2020 tiếp tục gây sức ép lên một lĩnh vực từng đóng vai trò rất lớn trong nền kinh tế. Theo CNBC, chiến dịch chống tham nhũng của Trung Quốc cũng góp phần gây áp lực lên nhu cầu đối với các loại bạch tửu cao cấp.

Tuy nhiên, sự sa sút của mô hình tăng trưởng kinh tế cũ chỉ là một nửa câu chuyện. Bắc Kinh đang điều hướng các chính sách hỗ trợ vào vốn đầu tư vào lĩnh vực công nghệ, đặc biệt là AI.

'Nếu Trung Quốc chỉ còn lại 1 USD thì số tiền đó sẽ được dành cho AI thay vì bất động sản', ông Bruce Liu, CEO của Esoterica Capital, nhận định.

Thị trường Trung Quốc phản ánh 'luồng gió mới'

Sự thay đổi trong các ưu tiên kinh tế của Trung Quốc đang dần thể hiện rõ trên thị trường chứng khoán.

Quý Châu Mao Đài từng là công ty lớn nhất Trung Quốc xét về vốn hóa thị trường trong giai đoạn 2020 - 2023, theo dữ liệu của Wind Information.

Nhưng trong năm nay, vốn hóa của một số công ty công nghệ Trung Quốc đã vượt Mao Đài, theo ông Dongfang Li, chuyên gia phân tích chứng khoán độc lập tại Trung Quốc. Ông cho biết nhà sản xuất chip nhớ CXMT - công ty vừa niêm yết vào tháng trước - hiện có vốn hóa gấp 2,5 lần Mao Đài.

Theo ông, thị trường đang chuyển từ ưu tiên các doanh nghiệp ổn định sang những công ty có tiềm năng tăng trưởng cao và năng lực cạnh tranh toàn cầu nhờ đổi mới công nghệ.

Sự thay đổi này không chỉ giới hạn ở một vài mã cổ phiếu. Nhóm cổ phiếu công nghệ nói chung dẫn đầu đà tăng trên thị trường Trung Quốc, trong khi các doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực truyền thống lại chịu nhiều áp lực, bao gồm tiêu dùng và bất động sản.

Trong nền kinh tế thực, sản lượng robot công nghiệp, xe điện và chất bán dẫn đều tăng ít nhất 20% so với cùng kỳ năm ngoái trong tháng 7, theo số liệu thống kê chính thức, bất chấp việc các chỉ số kinh tế tổng thể vẫn còn yếu, theo SCMP.

Sự phân hóa cũng thể hiện rõ trong lĩnh vực đầu tư. Trong bối cảnh hoạt động phát triển bất động sản thu hẹp, Bắc Kinh ngày càng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất tiên tiến, chất bán dẫn và các công nghệ chiến lược khác.

Điều này giúp lý giải tại sao bức tranh kinh tế Trung Quốc hiện có vẻ mâu thuẫn. Các nhà máy sản xuất xe điện, chip và robot đang mở rộng nhanh chóng, trong khi hộ gia đình vẫn thận trọng và đầu tư cho các lĩnh vực truyền thống tiếp tục suy yếu.

AI và công nghệ vẫn chưa đủ lớn để hoàn toàn thay thế bất động sản. Những lĩnh vực mới này chưa đạt đến quy mô có thể bù đắp trọn vẹn cho sự suy giảm của các động lực tăng trưởng kinh tế cũ.

Tuy nhiên, hướng đi đang ngày càng rõ nét. Những công ty thu hút sự chú ý của nhà đầu tư, những ngành nhận được hỗ trợ chính sách và những lĩnh vực có sản lượng công nghiệp tăng trưởng nhanh nhất đều ngày càng gắn với công nghệ thay vì nhà đất.

Xét trên khía cạnh đó, những khó khăn mà Quý Châu Mao Đài đang gặp phải không chỉ là câu chuyện về sự chững lại của thị trường rượu. Chúng phản ánh một sự chuyển dịch rộng lớn hơn trong các động lực của nền kinh tế Trung Quốc - cũng như những gì giới đầu tư tin rằng sẽ dẫn dắt nền kinh tế này trong tương lai.