Sức ép bủa vây, Nvidia họp khẩn về tương lai CEO Jensen Huang

Nhiều thành viên Quốc hội Mỹ đang kêu gọi CEO Nvidia Jensen Huang từ chức, đồng thời thúc đẩy các động thái nhằm triệu tập ông ra điều trần trước Quốc hội. Vụ bê bối liên quan đến mối quan hệ tình cảm giữa vị lãnh đạo hãng chip hàng đầu thế giới với một phụ nữ bị nghi là gián điệp Trung Quốc đang làm dấy lên những lo ngại về an ninh quốc gia và vị thế dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI).

Ông Huang, người đứng đầu Nvidia – một trong những doanh nghiệp hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng bùng nổ AI – cuối tuần qua đã thừa nhận có quan hệ tình cảm với một phụ nữ mà theo thông tin được các hãng truyền thông đăng tải, tình báo Mỹ xác định là gián điệp Trung Quốc. Vụ việc đang gây chấn động Washington, khi các nhà lập pháp lo ngại nó có thể đe dọa vị thế thống trị của Mỹ trong lĩnh vực AI.

'Điều khiến tôi lo ngại nhất là chúng ta không biết người phụ nữ đó nắm giữ những thông tin gì về ông ấy và liệu những thông tin đó có thể bị khai thác hay không. Hiện tại, ông ấy đang ở vào tình thế rất dễ bị tống tiền, đe dọa hoặc khống chế. Tôi không nghĩ chúng ta có thể chấp nhận rủi ro như vậy xét trên phương diện an ninh quốc gia', Thượng nghị sĩ Kevin Cramer, thành viên Ủy ban Ngân hàng Thượng viện thuộc đảng Cộng hòa, bang North Dakota, tuyên bố ngày 11/11.

Nguy cơ bị Quốc hội triệu tập

Sức ép đối với CEO Nvidia đang gia tăng khi ba nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện yêu cầu ông ra điều trần trước Quốc hội vào ngày 18/11.

Những người đưa ra yêu cầu gồm Brian Mast, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện; John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Đặc biệt về Trung Quốc của Hạ viện; và Rick Crawford, người đứng đầu Ủy ban Tình báo Hạ viện. Trong bức thư ngày 4/11, ba nghị sĩ yêu cầu ông Huang ra trình diện để làm rõ những vấn đề liên quan.

Chiều 11/11, ông Mast và ông Moolenaar cho biết họ vẫn chưa nhận được phản hồi từ CEO Nvidia và đã đặt thời hạn đến hết ngày để ông trả lời.

Khi được hỏi liệu các ủy ban có cân nhắc sử dụng quyền triệu tập nếu ông Huang không đồng ý ra điều trần hay không, ông Mast trả lời: 'Có'.

Ông Moolenaar cũng khẳng định cả ba ủy ban đều có thẩm quyền triệu tập nhân chứng và rất quan tâm đến việc làm sáng tỏ vụ việc.

Sự giám sát đối với Nvidia được dự báo sẽ còn gia tăng khi đảng Dân chủ chuẩn bị giành quyền kiểm soát cả hai viện Quốc hội vào tháng 1/2027. Ông Huang vốn có mối quan hệ gần gũi với Tổng thống Donald Trump trong nhiệm kỳ thứ hai của ông Trump, từng cùng Tổng thống Mỹ di chuyển trên chuyên cơ Không lực Một (Air Force One) trong chuyến thăm Trung Quốc hồi tháng 5.

Trong khi sức ép từ Quốc hội Mỹ gia tăng, tương lai của ông Jensen Huang tại Nvidia cũng đứng trước bước ngoặt lớn. Theo Reuters ngày 11/11, hội đồng quản trị Nvidia đã tiến hành cuộc họp để xem xét khả năng bãi nhiệm vị CEO 63 tuổi.

Diễn biến trên đánh dấu bước leo thang đáng kể của cuộc khủng hoảng lãnh đạo tại Nvidia. Hôm 8/11, công ty thông báo thành lập một ủy ban gồm các thành viên hội đồng quản trị độc lập, với sự hỗ trợ của luật sư bên ngoài, để tiến hành điều tra. Khi đó, hội đồng quản trị tuyên bố chưa có cơ sở để tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hoặc bí mật của Nvidia đã bị xâm phạm, đồng thời khẳng định vẫn tin tưởng vào năng lực lãnh đạo của ông Huang.

Tuy nhiên, những thông tin mới khiến khả năng ông Huang phải rời ghế CEO trở nên đáng chú ý hơn bao giờ hết. Nvidia chưa công bố quyết định cuối cùng về tương lai của nhà đồng sáng lập.

Áp lực siết xuất khẩu chip AI sang Trung Quốc

Trước đó, ông Huang từng công khai phản đối các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip AI nghiêm ngặt đối với Trung Quốc, quan điểm khiến ông vấp phải sự phản đối từ những nghị sĩ có lập trường cứng rắn với Bắc Kinh tại Quốc hội Mỹ.

Vụ bê bối mới có thể tạo thêm động lực để Quốc hội Mỹ thúc đẩy các biện pháp hạn chế xuất khẩu chip AI tiên tiến. Một loạt dự luật, trong đó có AI Overwatch Act, MATCH Act và Chip Security Act, đang được xem xét đưa vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA) năm nay. Các dự luật này đều hướng đến mục tiêu ngăn chặn công nghệ chip Mỹ rơi vào tay những đối thủ có nguy cơ sử dụng chúng để chống lại Washington.

Quốc hội Mỹ đến nay vẫn chưa thông qua dự luật quốc phòng thường niên này, một trong những ưu tiên hàng đầu của các nghị sĩ trong giai đoạn chuyển tiếp trước khi nhiệm kỳ hiện tại kết thúc.

Sau khi thông tin về mối quan hệ tình cảm của ông Huang được công bố, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren, thành viên đảng Dân chủ tại bang Massachusetts, và Thượng nghị sĩ Jim Banks, thành viên đảng Cộng hòa tại bang Indiana, đã kêu gọi đưa AI Overwatch Act vào NDAA. Bà Warren, người dự kiến đảm nhận vị trí Chủ tịch Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, cùng ông Banks là những người bảo trợ dự luật này tại Thượng viện.

Hai thượng nghị sĩ cho rằng việc ông Huang xác nhận có quan hệ tình cảm với một người bị nghi là gián điệp khiến những lo ngại về an ninh quốc gia trở nên cấp bách hơn, đồng thời đặt ra những câu hỏi mà Nvidia cần trả lời về mức độ liên quan giữa các hoạt động này.

Theo hai nghị sĩ, Quốc hội cần hành động quyết liệt để thông qua các dự luật nhằm chặn những con đường giúp Trung Quốc tiếp cận chip tiên tiến.

Ông Subramanyam cảnh báo những động thái tiếp theo của Nvidia, cũng như việc ông Huang có tiếp tục giữ vị trí lãnh đạo công ty hay không, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quan hệ giữa doanh nghiệp này với Washington và quyết định siết chặt quản lý của các nhà lập pháp Mỹ.

'Nếu Nvidia phát hiện ông ấy biết những gì đang diễn ra nhưng vẫn không có hành động nào, thì đó chính là một lựa chọn của công ty. Khi đó, với tư cách là những cơ quan quản lý và giám sát, chúng tôi cần phải bảo vệ người dân Mỹ', ông Subramanyam nhấn mạnh.