Tấn công ngân hàng Trung Quốc, đòn hiểm mới của TT Trump nhắm vào Iran

Tấn công ngân hàng Trung Quốc, đòn hiểm mới của TT Trump nhắm vào IranThiên Ân-17/08/2026 08:45 (GMT+7)(VNF) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cuối tuần qua tuyên bố sẽ giáng một đòn mạnh vào nền kinh tế Iran, một ngày sau khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Washington sẽ áp đặt các biện pháp đối với Tehran mà ông mô tả là "chưa từng thấy".Mỹ, Liên Hợp Quốc và Liên minh châu Âu đã áp đặt các biện pháp trừng phạt, hạn chế thương mại và đóng băng tài sản của Iran kể từ cuối những năm 1970, nhằm gây sức ép liên quan đến chương trình hạt nhân, các vấn đề nhân quyền và việc Tehran hỗ trợ các nhóm vũ trang.Kể từ khi cuộc chiến với Iran bắt đầu vào tháng 2, Washington đã áp đặt thêm các lệnh trừng phạt nhằm vào lĩnh vực hàng hải, năng lượng và tài chính, đồng thời bắt đầu phong tỏa hải quân.Dữ liệu từ Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho thấy cơ quan này đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hơn 1.000 cá nhân, tàu thuyền và máy bay kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai.Các biện pháp gần đây nhằm vào đội tàu chở dầu bí mật của Iran, các công ty bảo hiểmvận tải biển, những cá nhân và tổ chức hỗ trợ Iran mua vũ khí, cũng như các sàn giao dịch kỹ thuật số. Các biện pháp này đã phong tỏa số tiền điện tử ước tính trị giá 500 tỷ USD có liên quan đến Iran.Các chuyên gia cho rằng chính quyền Tổng thống Trump cũng có thể cân nhắc những phương án sau đây.Tổng thống Mỹ Donald Trump đang cân nhắc thêm các biện pháp nhằm gia tăng sức ép kinh tế lên Iran, từ dầu mỏ, ngân hàng đến các tuyến vận tải.Trừng phạt dầu mỏ và ngân hàng Trung QuốcCác nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc, thường được gọi là "ấm trà", chiếm khoảng một phần tư tổng công suất lọc dầu của nước này. Những doanh nghiệp này hoạt động với biên lợi nhuận thấp, thậm chí đôi khi bị lỗ.Theo số liệu năm 2025 của công ty phân tích Kpler, Trung Quốc mua hơn 80% lượng dầu được vận chuyển từ Iran. Các nhà máy lọc dầu độc lập của nước này tiêu thụ phần lớn lượng dầu trên, khiến họ có nguy cơ chịu các biện pháp trừng phạt thứ cấp. Đây là những biện pháp nhằm vào các bên hỗ trợ cho đối tượng đang bị Mỹ trừng phạt.Các lệnh trừng phạt trước đây của Mỹ đã khiến những nhà máy lọc dầu độc lập lớn tại Trung Quốc hạn chế mua dầu Iran. Tuy nhiên, các chuyên gia về trừng phạt cho rằng nhiều nhà máy nhỏ vẫn có khả năng chống chịu tương đối tốt vì ít phụ thuộc vào hệ thống tài chính Mỹ.Ngoài ra, OFAC đã áp đặt các biện pháp trừng phạt thứ cấp đối với một số tổ chức quy mô nhỏ có trụ sở tại Trung Quốc và Hong Kong. Những tổ chức này bị cáo buộc xử lý hàng tỷ USD doanh thu từ dầu mỏ Iran và hỗ trợ tài chính cho hoạt động mua sắm vũ khí của Tehran.Bộ Tài chính Mỹ cũng đã cảnh báo hai ngân hàng lớn của Trung Quốc rằng họ có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt thứ cấp nếu phát hiện tiền của Iran được chuyển qua hệ thống của họ. Tuy nhiên, Washington chưa đưa hai ngân hàng này vào danh sách trừng phạt.Các chuyên gia cho rằng việc nhắm vào hai ngân hàng này, mà các quan chức Mỹ chưa công khai danh tính, hoặc áp dụng thêm các biện pháp trừng phạt khác có thể tạo ra hiệu ứng răn đe đối với những tổ chức tài chính lớn hơn. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo động thái này có thể khiến Bắc Kinh trả đũa.Các quan chức chính quyền Trump đang tìm cách giảm căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh trước cuộc gặp dự kiến giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối năm nay. Mỹ lo ngại Trung Quốc có thể hạn chế xuất khẩu các khoáng sản quan trọng, vốn cần thiết cho ngành sản xuất công nghệ cao, trong khi Mỹ và các đồng minh phương Tây vẫn đang tìm cách xây dựng nguồn cung riêng.Mỹ cũng có thể tiếp tục nhắm mục tiêu vào các cá nhân và tổ chức Iran, cùng những bên ở Trung Quốc và khu vực Vùng Vịnh đang giúp Tehran né tránh các lệnh trừng phạt để tạo nguồn thu phục vụ hoạt động quân sự.Bộ Tài chính Mỹ gần đây đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hàng loạt công ty mới thành lập nhằm tạo điều kiện cho Iran chuyển đổi doanh thu từ dầu mỏ thành nguồn tiền phục vụ nhập khẩu. Tuy nhiên, ông Brett Erickson, Giám đốc điều hành Obsidian Risk Advisors, cho rằng cách tiếp cận này giống như "đập chuột chũi", bởi Tehran chỉ cần thành lập các thực thể mới để thay thế những tổ chức bị trừng phạt.Ông Miad Maleki, chuyên gia về lệnh trừng phạt tại Tổ chức Bảo vệ các nền dân chủ, cho rằng ông Bessent có thể đang phát tín hiệu về một chiến dịch thực thi mạnh tay hơn nhằm vào các công ty vận chuyển, người mua dầu và các đơn vị đổi tiền giúp Iran thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu.Ông cũng cho rằng Mỹ có thể tiếp tục áp dụng các biện pháp trừng phạt đối với ngành hàng không, qua đó làm suy yếu khả năng vận chuyển hàng hóa của Iran sau khi Mỹ phong tỏa tuyến vận tải qua eo biển Hormuz.Những "quân bài" khó chơi hơnMột số quan chức Mỹ và Israel đã đề cập khả năng phong tỏa các tuyến đường bộ của Iran. Tuy nhiên, phương án này sẽ cần sự phối hợp của các nước láng giềng gồm Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Afghanistan, Turkmenistan, Azerbaijan và Armenia.Chính quyền Trump có mức độ quan hệ khác nhau với các quốc gia này, ngoại trừ Afghanistan. Tuy nhiên, khu vực biên giới Afghanistan có địa hình nhiều núi và rất khó kiểm soát.Ông Trump có thể tận dụng quan hệ với Pakistan, quốc gia gần đây đề nghị Bộ Tài chính Mỹ cấp một khoản vay hoán đổi tiền tệ trị giá 10 tỷ USD. Thổ Nhĩ Kỳ cũng đang tìm cách tái gia nhập chương trình máy bay chiến đấu F 35 của Mỹ.Phong tỏa đường bộ có thể làm gia tăng sức ép lên người dân Iran bằng cách hạn chế nguồn cung lương thực, năng lượng và hàng dệt may nhập khẩu. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng phương án này rất khó triển khai trên thực tế và chưa chắc tạo ra các cuộc biểu tình hay sức ép đủ lớn từ bên trong Iran.Ngoài ra, Ông Trump nhiều lần đe dọa áp thuế đối với hàng hóa từ những quốc gia vẫn giao thương với Iran, dù Tòa án Tối cao Mỹ đã bác bỏ cơ sở pháp lý cho những loại thuế này.Tuần trước, Thượng viện Mỹ đã thông qua một dự luật trừng phạt quy mô lớn nhằm vào Nga, đồng thời đưa ra các biện pháp mới đối với Iran và trao cho ông Trump quyền áp thuế đối với các quốc gia hỗ trợ thương mại hoặc hoạt động mua sắm vũ khí cho Tehran.Dự luật vẫn cần được Hạ viện Mỹ thông qua. Tuy nhiên, việc này có thể gặp khó khăn do sự phản đối của nhiều nghị sĩ Dân chủ và một số thành viên Cộng hòa trước nguy cơ các biện pháp thuế quan mới gây thêm tác động lên nền kinh tế.Mỹ - Iran tiến sát thỏa thuận, chứng khoán châu Á khởi sắcMỹ - Iran tiến sát thỏa thuận, chứng khoán châu Á khởi sắcTài chính quốc tế(VNF) - Thị trường chứng khoán châu Á tăng mạnh trong phiên giao dịch ngày 5/8 nhờ kỳ vọng Mỹ và Iran sắp đạt được thỏa thuận tạm thời mở cửa trở lại eo biển Hormuz, qua đó kéo giá dầu giảm và thúc đẩy lực mua vào nhóm cổ phiếu công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn khu vực.