'Tăng trưởng 9 tháng tích cực nhưng mục tiêu cả năm vẫn là thách thức lớn'

Tăng trưởng cao nhưng vẫn còn nhiều điểm nghẽn

Phát biểu tại "Diễn đàn Kinh tế mới" lần thứ 4 năm 2026 tổ chức chiều 3/10, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết kinh tế Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng cao trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến nhanh, phức tạp và khó lường.

GDP quý III tăng 9,95%, đưa mức tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, các cân đối lớn được bảo đảm. Sản xuất công nghiệp, đầu tư, xuất khẩu, thương mại và dịch vụ tiếp tục có chuyển biến tích cực.

Thu ngân sách nhà nước 9 tháng đạt khoảng 86,5% dự toán, tăng 12,1% so với cùng kỳ. Khu vực FDI tiếp tục là điểm sáng khi vốn đăng ký đạt khoảng 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%, trong khi vốn FDI thực hiện tăng 12,1% và đang bám sát mục tiêu cả năm.

Theo Phó thủ tướng, những kết quả này cho thấy sức chống chịu và khả năng thích ứng của nền kinh tế tiếp tục được củng cố.

Chính phủ đang đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn, xử lý các dự án tồn đọng và phát triển hạ tầng chiến lược.

Trong 9 tháng, Chính phủ và Thủ tướng đã trình Quốc hội sửa đổi, bổ sung, ban hành mới 84 luật, nghị quyết; Chính phủ ban hành 823 văn bản quy phạm pháp luật. Thời gian thực hiện thủ tục hành chính giảm khoảng 53%, chi phí tuân thủ giảm khoảng 55%.

Tuy nhiên, Phó thủ tướng cho rằng cần thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế. Tăng trưởng 9 tháng tích cực nhưng mục tiêu cả năm vẫn là thách thức lớn khi thời gian còn lại không nhiều. Dư địa tăng trưởng vẫn còn, song để khai thác hiệu quả cần cách làm sáng tạo và tổ chức thực hiện quyết liệt, linh hoạt hơn.

Đáng chú ý, tổng vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội trong 9 tháng đạt trên 3,11 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Tuy nhiên, quá trình chuyển hóa nguồn lực thành sản lượng và năng lực sản xuất thực tế vẫn còn chậm.

Phó thủ tướng nhấn mạnh nguồn lực dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được bố trí, các cơ chế cũng từng bước được khơi thông, nhưng chưa chuyển hóa tương xứng thành sản phẩm, năng suất và giá trị gia tăng.

Do đó, trong quý IV, cần khẩn trương tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục, mặt bằng, hạ tầng, năng lượng, dữ liệu và phối hợp thực hiện, bảo đảm các nguồn lực đã có sớm được đưa vào vận hành, tạo ra sản lượng, công suất và kết quả cụ thể.

'Không để tình trạng có vốn, có cơ chế nhưng chậm triển khai', Phó thủ tướng nói.

Doanh nghiệp nội địa cần thêm sức bật

Phó thủ tướng cũng lưu ý sức bật của khu vực doanh nghiệp trong nước đã có nhiều chuyển biến nhưng vẫn còn khoảng cách so với yêu cầu.

Doanh nghiệp tiếp tục gặp khó khăn trong tiếp cận vốn, đất đai, công nghệ, nhân lực và thị trường. Trong khi đó, sản xuất và xuất khẩu vẫn phụ thuộc đáng kể vào khu vực FDI và đầu vào nhập khẩu. Liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực FDI, năng lực hấp thụ công nghệ và tỷ lệ giá trị gia tăng giữ lại trong nước chưa đáp ứng yêu cầu.

Theo Phó thủ tướng, cần tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động, mở rộng đầu tư, đổi mới công nghệ, tiếp cận thị trường và thúc đẩy các liên kết thực chất. Mục tiêu là nâng cao năng suất, sức cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam và tăng phần giá trị được giữ lại trong nước.

Sức bật giữa các địa phương cũng chưa đồng đều. Dù việc phân cấp, phân quyền đã mở thêm không gian phát triển, năng lực thực thi tại một số nơi chưa theo kịp yêu cầu. Áp lực trong quản lý đất đai, quy hoạch, đầu tư xây dựng và chuyển đổi số vẫn lớn.

Sau 9 tháng, có 12/34 tỉnh, thành phố đạt mức tăng trưởng trên 10%. Phó thủ tướng cho rằng trong quý IV, các địa phương cần chuyển mạnh từ ổn định, tổ chức sang nâng cao hiệu quả thực thi, chủ động tháo gỡ vướng mắc và phát huy không gian phát triển mới.

Việc phân cấp, phân quyền cần gắn với phân bổ nguồn lực, nâng cao năng lực kiểm tra, giám sát, xác định rõ trách nhiệm và tăng cường liên kết vùng.

Tại diễn đàn, Phó thủ tướng đề nghị tập trung vào ba nhóm vấn đề gồm nhận diện, tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển; phát huy sức bật của địa phương và doanh nghiệp, khai thác hiệu quả các không gian và động lực tăng trưởng mới; đồng thời huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực, đặc biệt là nguồn lực tài chính.

Theo Phó thủ tướng, việc huy động nguồn lực cần vừa đáp ứng nhu cầu vốn cho đầu tư, sản xuất kinh doanh, vừa bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, an toàn tài chính và tiền tệ. Đây là nền tảng để duy trì tăng trưởng cao trong năm 2027 và giai đoạn đến năm 2030.

Phó thủ tướng đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp đi sâu vào thực tiễn, chỉ rõ điểm nghẽn nằm ở quy định nào, khâu nào và nguyên nhân nào, đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể, khả thi, có địa chỉ thực hiện.

Chính phủ sẽ tiếp tục nghiên cứu, tiếp thu các kiến nghị, tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh.

Những vấn đề thuộc thẩm quyền cấp nào phải được xử lý kịp thời ở cấp đó. Với những vấn đề vượt thẩm quyền, các cơ quan cần chủ động tổng hợp, đề xuất phương án xử lý, tránh để nguồn lực bị ách tắc do chậm trễ trong tổ chức thực hiện.