Thanh tra 'vạch' loạt sai phạm xăng dầu tại Petimex, kiến nghị Bộ Công an khởi tố

Thanh tra Chính phủ vừa ban hành kết luận về việc chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động mua bán, kinh doanh xăng dầu tại Công ty cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex). Doanh nghiệp có vốn điều lệ hơn 873,2 tỷ đồng, trong đó Nhà nước chiếm 98,63%.

Bán 'lậu' 185 triệu lít xăng dầu, thu hơn 2.800 tỷ đồng

Theo kết luận thanh tra, hồi tháng 3/2026, Petimex có hành vi bán số lượng hơn 16 triệu lít xăng dầu trước các kỳ điều hành giá xăng dầu dưới giá thành cho 14 khách hàng trái quy định, gây thiệt hại ước tính hơn 58 tỷ đồng.

Cùng đó là hành vi bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S cho Công ty cổ phần nhiên liệu Phúc Lâm trái quy định và trái với hợp đồng nguyên tắc giữa hai bên, gây thiệt hại hơn 41 tỷ đồng; có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ và kiến nghị Bộ Công an xem xét, khởi tố. Bộ Công an sau đó có văn bản thông báo đã chuyển kiến nghị đến Công an tỉnh Đồng Tháp để giải quyết.

Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Petimex bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu (tương đương hơn 2.841 tỷ đồng) không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Hành vi này có dấu hiệu của các tội trốn thuế, buôn lậu, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Cơ quan thanh tra đã chuyển hồ sơ, kiến nghị Bộ Công an và Công an tỉnh Đồng Tháp xem xét, khởi tố theo quy định. Công an tỉnh Đồng Tháp sau đó có thông báo về việc tiếp nhận kiến nghị khởi tố, Bộ Công an cũng có văn bản thông báo chuyển kiến nghị đến Công an tỉnh Đồng Tháp để giải quyết.

Đối với hoạt động bán hàng trong tháng 3/2026, kết luận nêu Petimex bán 16,268 triệu lít xăng dầu trước các kỳ điều hành giá, dưới giá thành cho 14 khách hàng trái quy định, gây thiệt hại ước tính khoảng 58,433 tỷ đồng.

Thanh tra cũng chỉ ra việc bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S theo đơn hàng ngày 6/3/2026 cho CTCP Nhiên liệu Phúc Lâm trái quy định, trái hợp đồng nguyên tắc và biên bản ghi nhớ giữa hai bên. Thiệt hại cho Petimex được ước tính khoảng 41,59 tỷ đồng.

Các hành vi nêu trên được đánh giá có dấu hiệu của tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Hồ sơ đã được chuyển sang cơ quan điều tra để xem xét, xử lý.

Với các giao dịch từ ngày 27/1 đến 24/2/2026, Petimex bán xăng dầu cho Phúc Lâm thấp hơn giá bán được xác định tại thời điểm ký xác nhận 15 đơn đặt hàng, gây thiệt hại ước tính khoảng 2,3 tỷ đồng.

Ký văn bản lùi ngày, có dấu hiệu giả mạo công tác

Đáng chú ý, sau khi đoàn thanh tra làm việc về đơn hàng ngày 6/3/2026, Tổng giám đốc Petimex và lãnh đạo Phòng Kinh doanh đã bổ sung biên bản sửa đổi, bổ sung ký lùi ngày để gửi đoàn thanh tra. Hành vi này được đánh giá có dấu hiệu của tội giả mạo trong công tác.

Ở hoạt động tạm nhập tái xuất, Petimex bán hàng cho sáu đối tác nước ngoài thấp hơn chi phí kế toán, không đúng quy chế bán hàng và vi phạm quy định về quản lý vốn nhà nước. Đoàn thanh tra đánh giá thiệt hại cho doanh nghiệp ước tính khoảng 322 tỷ đồng.

Trong quản lý công nợ, Petimex nâng định mức nợ cho CTCP Thương mại Dầu khí Cửu Long (PTC) qua các năm, cho nợ không cần tài sản thế chấp và không có bảo lãnh ngân hàng, trái quy định. Thiệt hại cho Petimex được ước tính khoảng 86,188 tỷ đồng.

HĐQT Petimex còn ban hành chính sách bán hàng quy định khoản nợ của hai công ty con là CT CP Nhiên liệu Đồng Tháp và Công ty CP Nhiên liệu Tây Đô vượt giá trị tài sản bảo đảm, gây thiệt hại ước tính khoảng 1,408 tỷ đồng.

Thanh tra Chính phủ đánh giá những hành vi liên quan đến các giao dịch và công nợ này có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cần được cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ để kết luận, xử lý theo thẩm quyền.

Về xử lý hành chính, kết luận nêu trong tháng 3/2026, Petimex sử dụng Quỹ bình ổn giá số tiền 4,279 tỷ đồng đồng đối với 958.624 lít xăng dầu mua của thương nhân đầu mối trong các kỳ điều hành có chi quỹ, không đúng quy định.

Theo quy định được dẫn trong kết luận, việc trích lập và chi sử dụng quỹ chỉ thực hiện một lần tại thương nhân đầu mối bán ra đầu tiên, tính trên từng lít, kg xăng dầu tiêu thụ nội địa. Hành vi của Petimex thuộc khung phạt 240–300 triệu đồng đối với tổ chức, đồng thời áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.

Trong quý I/2026, Petimex có 28 ngày lượng xăng RON 95 tồn kho theo ngày thấp hơn mức dự trữ lưu thông bắt buộc tối thiểu 12.945.000 lít. Kết luận viện dẫn khung phạt 120–140 triệu đồng đối với hành vi này.

Cơ quan thanh tra cũng xác định hành vi găm hàng tại Petimex và hai công ty con là Nhiên liệu Đồng Tháp, Nhiên liệu Tây Đô. Trong tháng 3/2026, có ngày lượng tồn kho xăng dầu vượt quá 150% so với mức trung bình ba tháng liền kề trước đó, có ngày vượt đến 500%. Số ngày vi phạm liên tục dao động từ 15–29 ngày.

Thanh tra Chính phủ đã lập biên bản làm việc về các vi phạm hành chính và chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền.

Cơ quan thanh tra cũng kiến nghị Bộ Công an chỉ đạo giải quyết các kiến nghị khởi tố đã chuyển, tiếp nhận và giải quyết những hành vi có dấu hiệu tội phạm khác được nêu trong kết luận.

UBND tỉnh Đồng Tháp được kiến nghị chỉ đạo rà soát, làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan; xử lý nghiêm nếu có sai phạm.

Petimex được yêu cầu chủ động khắc phục tồn tại, tuân thủ pháp luật trong kinh doanh xăng dầu, quản lý vốn và tài sản nhà nước. Doanh nghiệp và UBND tỉnh Đồng Tháp phải báo cáo kết quả thực hiện kết luận, kèm tài liệu chứng minh, gửi Thanh tra Chính phủ trước ngày 20/11/2026.