Thị trường khai giảng: Sự cạnh tranh không dừng ở giá bán

Mùa mua sắm chuẩn bị cho khai giảng năm học 2026 - 2027 khởi động từ khá sớm. Từ cuối tháng 7, nhiều nhà sách và siêu thị bán lẻ đã triển khai chương trình 'Back to School' với các hình thức giảm giá trực tiếp, tặng quà theo hóa đơn hoặc mua cả combo được tặng thêm sản phẩm…

Sở Công Thương TP.HCM ghi nhận sức mua đồ dùng học tập tại một số nhà sách và siêu thị bán lẻ trong tuần vừa qua tăng từ 15 – 30% so với ngày thường. Tuy nhiên, sức mua tăng không đồng nghĩa phụ huynh thoải mái mở hầu bao. Các chương trình khuyến mại năm nay xuất hiện sớm là do nhiều gia đình chủ động mua sắm dần để chia nhỏ khoản chi. 

Thị trường hàng hóa phục vụ khai giảng năm nay do đó được chia thành nhiều phân khúc. Khảo sát tại các nhà sách ở TP.HCM cho thấy các loại tập vở của Hồng Hà, Vĩnh Tiến... dao động từ 5.000 - 20.000 đồng/quyển. Giấy kiểm tra có giá từ 6.000 - 30.000 đồng/thếp; bút chì, bút bi của các thương hiệu Thiên Long, Bến Nghé... có giá từ 3.000 - 10.000 đồng/chiếc; bút dạ, bút xóa, thước kẻ từ 8.000 - 25.000 đồng/chiếc... Balo học sinh loại phổ thông có giá khoảng 300.000 đồng, trong khi các dòng chống gù, chống thấm từ 700.000 đồng đến hơn 1 triệu đồng.

Trên các sàn thương mại điện tử, combo gồm hộp bút và các loại bút và thước được rao bán từ vài chục nghìn đến hơn 200.000 đồng. Một số combo lớn dành cho học sinh lớp 1, có thêm túi hoặc balo, được chào bán ở mức 300.000 - 400.000 đồng. Khảo sát ngày 8/8 trên một gian hàng Shopee cho thấy combo 10 bút chì giá 15.800 đồng có hơn 100.000 lượt bán. Tương tự, trên Lazada, Tiki, những từ khóa như 'combo đồ dùng học tập' trả về nhiều trang sản phẩm với đủ mức giá, kiểu dáng và xuất xứ.

Điều dễ nhận thấy nhất trong mùa khai giảng năm nay là sự hiện diện dày đặc của các thương hiệu "Made in Vietnam", chiếm từ 70 đến hơn 80% thị phần. Nguồn hàng phong phú tạo thêm lựa chọn, nhưng cũng khiến cuộc cạnh tranh giữa các nhà sách, siêu thị và sàn thương mại điện tử quyết liệt hơn. Nhiều hệ thống triển khai chương trình giảm giá trực tiếp, có mặt hàng giảm tới 50%; tập học sinh được áp dụng chương trình mua 8 tặng 4 hoặc mua 4 tặng 2…

Bà Phạm Thị Hóa, Phó tổng giám đốc Fahasa, cho biết cao điểm mua sắm tại hệ thống được dự báo diễn ra từ ngày 1 đến khoảng 15/8, doanh thu kỳ vọng tăng thêm khoảng 15%. Đón mùa khai giảng, Fahasa hợp tác với nhiều thương hiệu trong nước để phát triển các bộ sản phẩm theo xu hướng. Nổi bật là bộ dụng cụ học tập Pokémon hợp tác cùng Thiên Long, các sản phẩm Hello Kitty dành cho học sinh nhỏ tuổi và bộ sưu tập văn phòng phẩm Louis do Deli phát triển.

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, Phó tổng giám đốc Fahasa cho biết hệ thống đã phối hợp với các nhà cung cấp triển khai nhiều chương trình khuyến mãi xuyên suốt mùa tựu trường. Nhiều mặt hàng được giảm giá đến 50% hoặc áp dụng chương trình mua 1 tặng 1, nhằm chia sẻ chi phí với phụ huynh.

Đáng chú ý, tại một số hệ thống nhà sách năm nay, những chú robot gia sư AI có thể giao tiếp bằng cả tiếng Anh và tiếng Việt thu hút nhiều em nhỏ tò mò trải nghiệm. Theo nhân viên bán hàng, robot là sản phẩm mới được đưa lên kệ năm nay, do doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu và phát triển. Robot gia sư này có chức năng chính là hỗ trợ trẻ học và luyện nói tiếng Anh. Ngoài ra, thiết bị còn có thể kể chuyện, nhắc lịch học và tích hợp nhiều trò chơi tương tác phục vụ việc học.

Không chỉ các nhà sách, nhiều trung tâm thương mại và hệ thống bán lẻ cũng gia tăng khuyến mãi, ưu đãi mừng khai giảng. Bà Lê Thụy Trúc Ngữ, Giám đốc marketing Vạn Hạnh Mall, cho biết trung tâm triển khai nhiều chương trình giảm giá đối với các mặt hàng phục vụ học tập như quần áo, giày dép, ba lô,... "Dự kiến trong tháng 8, lượng khách đến trung tâm đạt khoảng 1 triệu lượt, tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm ngoái", bà Ngữ chia sẻ.

Để kích cầu, hệ thống siêu thị Co.op Mart cũng triển khai chương trình khuyến mại 'Deal tựu trường - Giá yêu thương', giảm giá 50% các sản phẩm phục vụ năm học mới như vở, dụng cụ học tập, ba lô, bình nước, đồng phục, giày dép...

Điểm khác biệt của chương trình năm nay là lấy dinh dưỡng học đường làm trọng tâm. Thay vì chỉ giảm giá riêng lẻ từng nhóm hàng, hệ thống xây dựng 'giỏ hàng mùa tựu trường' với đầy đủ thực phẩm dinh dưỡng, thực phẩm tươi sống và các sản phẩm phục vụ học tập, giúp phụ huynh có thể chuẩn bị gần như đầy đủ cho con chỉ trong một lần mua sắm.

Trong khi đó, hệ thống siêu thị GO! trên toàn quốc triển khai chương trình khuyến mãi 'GO! cho mọi gu - Gu chất tự tin đến trường', với mức giảm giá lên đến 50% áp dụng cho hơn 1.200 sản phẩm đồ dùng học tập các loại. Chương trình diễn ra đến hết ngày 12/08/2026 trên toàn hệ thống và kênh mua sắm trực tuyến.

Cụ thể, hệ thống GO! áp dụng mức giảm giá đến 50% đối với trang phục học sinh cho đến balo, giày dép và văn phòng phẩm; đầm học sinh bé gái giá từ 179.000 đồng/bộ; đồng phục học sinh các cấp giá từ 79.000 - 139.000 đồng/sản phẩm; đèn bàn học chống cận giá 169.000 đồng/cái (tặng kèm 1 bóng LED). Chương trình 'Mua 4 Tặng 1' được áp dụng cho các loại vở học sinh giá chỉ từ 9.500 đồng/quyển…

Tuy nhiên, thực tế kiểm tra tại nhiều địa phương cho thấy, nguy cơ hàng giả, hàng nhái trong nhóm sản phẩm đồ dùng học sinh là không nhỏ. Tại Bắc Ninh, trong đợt kiểm tra ngày 16/7, các Đội Quản lý thị trường đã phát hiện gần 18.000 sản phẩm vi phạm. Trong đó, một số ba lô, túi xách bị phát hiện có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng.

Vì vậy, trong mùa mua sắm đầu năm học, việc người tiêu dùng lựa chọn nơi bán uy tín và kiểm tra thông tin sản phẩm vẫn là cách đơn giản nhất để hạn chế rủi ro. Với các sản phẩm mang thương hiệu nổi tiếng, phụ huynh nên đặc biệt lưu ý những mặt hàng có giá thấp bất thường, bao bì hoặc logo có dấu hiệu khác biệt.

Ở phía quản lý, việc kiểm tra cũng cần được thực hiện không chỉ tại các cửa hàng mà cả những nguồn cung cấp phía sau. Thị trường đồ dùng học tập vốn có tính mùa vụ rõ rệt. Khi sức mua tăng mạnh trước khai giảng, kiểm soát hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ càng cần được thực hiện sớm, thay vì chờ đến khi sản phẩm đã được tiêu thụ rộng rãi.

Với doanh nghiệp, mỗi sản phẩm đều được đầu tư về thương hiệu, thiết kế và công sức sáng tạo. Vì vậy, chống hàng giả trong mùa tựu trường cũng chính là bảo vệ cả người mua lẫn những doanh nghiệp đang làm ăn nghiêm túc.