Thủ tướng nêu giải pháp huy động 38,5 triệu tỷ đồng để tăng trưởng hai con số

Hoàn thiện thể chế, củng cố niềm tin của nhà đầu tư

Tại phiên chất vấn chiều 12/11, trong khuôn khổ kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu Quốc hội đã đặt nhiều câu hỏi với Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng liên quan đến giải pháp huy động nguồn lực cho mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026–2030.

Đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) cho biết, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, trong đó đặt ra nhiệm vụ tạo đột phá trong huy động và sử dụng mọi nguồn lực cho phát triển.

Theo đại biểu, thời gian qua, Việt Nam đã thúc đẩy nhiều cam kết, thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có hợp tác tài chính, thu hút các quỹ và định chế tài chính nước ngoài đầu tư vào Việt Nam.

Từ đó, đại biểu đề nghị Thủ tướng cho biết các chính sách cụ thể nhằm thu hút quỹ đầu tư quốc tế, đặc biệt là dòng vốn đầu tư gián tiếp nước ngoài có tính chất dài hạn, ổn định trong thời gian tới.

Cùng quan tâm đến vấn đề huy động vốn, đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ) dẫn Nghị quyết số 27 của Quốc hội, theo đó tổng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 được xác định khoảng 8,22 triệu tỷ đồng.

Đại biểu cho rằng đây là quy mô vốn rất lớn, nếu quản lý không tốt có thể phát sinh những rủi ro đối với kinh tế vĩ mô.

Vì vậy, đại biểu đề nghị Thủ tướng làm rõ giải pháp vừa huy động nguồn lực lớn cho đầu tư công, đáp ứng yêu cầu tăng trưởng hai con số, vừa kiểm soát nguy cơ đầu tư dàn trải, gây áp lực lạm phát, tỷ giá và nợ công, ảnh hưởng đến mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.

Trong khi đó, đại biểu Phan Duy Anh (Đoàn ĐBQH TP. Đà Nẵng) cho biết, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, tổng vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026–2030 cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng.

Với kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được Quốc hội quyết định là 8,22 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 1/5 tổng nhu cầu vốn, gần 30 triệu tỷ đồng còn lại phải được huy động từ các nguồn khác.

Theo đại biểu, đây là thách thức lớn khi nguồn vốn trung và dài hạn của nền kinh tế hiện vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng.

Do đó, đại biểu đề nghị Thủ tướng cho biết giải pháp, lộ trình và các chỉ tiêu cụ thể hằng năm để phát triển những kênh huy động vốn trung và dài hạn, đồng thời làm rõ cơ chế báo cáo, giám sát kết quả huy động vốn ngoài ngân sách.

Trả lời nhóm câu hỏi trên, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, Chính phủ đã xây dựng chương trình phát triển kinh tế - xã hội 5 năm theo Nghị quyết Đại hội Đảng, đồng thời ban hành chương trình hành động và tiếp tục cụ thể hóa bằng các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm.

Theo Thủ tướng, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng của cả nhiệm kỳ và từng năm, trước hết phải xác định được nhu cầu huy động nguồn lực, từ đó xây dựng các giải pháp phù hợp.

Đối với nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư gián tiếp nước ngoài và nguồn lực từ khu vực tư nhân, Thủ tướng nhấn mạnh nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là hoàn thiện thể chế.

Theo đó, cần xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp với thông lệ và chuẩn mực quốc tế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, tạo niềm tin cho người dân, doanh nghiệp và các nhà đầu tư nước ngoài.

Đây cũng là một trong những nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá được xác định trong Nghị quyết Đại hội Đảng.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục tập trung cụ thể hóa các chủ trương, nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị và Quốc hội, đặc biệt là việc xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành những luật, nghị quyết đã được thông qua.

"Phải hoàn thiện thể chế, tạo một thể chế công khai, minh bạch và dễ thực hiện, củng cố lòng tin", ông nhấn mạnh.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, người đứng đầu Chính phủ cho rằng cần tiếp tục kiên định mục tiêu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế.

Theo Thủ tướng, nhà đầu tư sẽ không yên tâm nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, không rõ ràng hoặc khó thực hiện. Đồng thời, nếu không giữ vững được các cân đối kinh tế vĩ mô, niềm tin của nhà đầu tư cũng sẽ bị xói mòn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng huy động nguồn lực.

Về giải pháp thu hút dòng vốn trung và dài hạn, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ đã có đề án, chiến lược phát triển thị trường chứng khoán và sẽ tiếp tục xây dựng các công cụ tài chính nhằm thu hút nguồn vốn từ các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Trong đó, việc triển khai các trung tâm tài chính tại TP. HCM và Đà Nẵng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng, cùng với thúc đẩy sự tham gia của các nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán.

Thủ tướng cũng đề cập đến việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi, cùng những kết quả tích cực về xếp hạng tín nhiệm, qua đó tạo thêm điều kiện thuận lợi để thu hút vốn đầu tư quốc tế.

Theo ông Hưng, cùng với môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, việc phát triển các công cụ huy động vốn phải gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, bảo đảm dòng vốn được sử dụng đúng mục tiêu đầu tư.

Giảm số lượng dự án đầu tư công, tập trung vốn vào công trình có sức lan tỏa

Liên quan đến nguồn vốn đầu tư công, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được xây dựng, song vấn đề quan trọng nhất không chỉ là quy mô nguồn vốn mà còn là việc lựa chọn dự án để phân bổ và sử dụng vốn hiệu quả.

"Quan trọng nhất là chúng ta đưa nguồn vốn vào đâu", Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, thực hiện Kết luận 18 của Hội nghị Trung ương 2, số lượng dự án đầu tư công phải được kiểm soát theo hướng giảm tối thiểu 30%, nhằm hạn chế đầu tư dàn trải và tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm.

Trong nhiệm kỳ trước, số lượng dự án đầu tư công đã được cắt giảm mạnh, xuống còn khoảng 5.000 dự án.

Đến nay, theo báo cáo của Bộ Tài chính, số dự án sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách Trung ương chỉ còn trên 3.000 dự án.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng việc giảm mạnh số lượng dự án là một trong những yếu tố quan trọng để tập trung nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Cùng với kiểm soát số lượng dự án, Chính phủ sẽ căn cứ chương trình toàn khóa của Ban Chấp hành Trung ương và các nghị quyết của Quốc hội để xác định danh mục công trình ưu tiên.

Trọng tâm là những dự án có tính chất lan tỏa, kết nối liên vùng và phát triển hạ tầng thiết yếu, đặc biệt trong các lĩnh vực giao thông, cảng biển, khoa học - công nghệ then chốt, nông nghiệp và hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Theo Thủ tướng, việc tập trung đầu tư vào những công trình có khả năng tạo hiệu ứng lan tỏa sẽ góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tạo điều kiện huy động thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân và nhà đầu tư nước ngoài.

Bên cạnh đó, cần kiểm soát chất lượng, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả.

Thủ tướng nhấn mạnh, khi kiểm soát được số lượng, chất lượng và tiến độ các dự án đầu tư công, nguồn vốn sẽ phục vụ trực tiếp mục tiêu tăng trưởng, tạo hiệu ứng lan tỏa để thu hút các nguồn lực đầu tư khác mà không gây ra những bất ổn trên thị trường.

Về cơ chế giám sát huy động vốn đầu tư toàn xã hội, Thủ tướng cho biết hằng năm, Chính phủ đều báo cáo Trung ương và Quốc hội về các chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có các chỉ tiêu huy động nguồn lực đầu tư.

Các nguồn vốn được phân tách theo từng khu vực, bao gồm vốn ngân sách nhà nước, vốn đầu tư công, nguồn lực từ doanh nghiệp nhà nước, vốn tự có của doanh nghiệp tư nhân, tín dụng ngân hàng, vốn FDI và nguồn vốn huy động qua thị trường chứng khoán.

Việc theo dõi, phân tách các nguồn vốn này là cơ sở để đánh giá tình hình huy động và sử dụng nguồn lực, phục vụ công tác quản lý, điều hành và giám sát việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Theo ông Hưng, để đáp ứng nhu cầu vốn rất lớn trong giai đoạn 2026–2030, yêu cầu đặt ra là vừa hoàn thiện môi trường đầu tư, phát triển các kênh huy động vốn, vừa giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực, nhất là vốn đầu tư công.