Tiêu chuẩn nào để DN công nghệ được hưởng thuế TNDN 10% suốt 25 năm?

Tiêu chuẩn nào để DN công nghệ được hưởng thuế TNDN 10% suốt 25 năm?Hoàng Phan-25/09/2026 12:00 (GMT+7)(VNF) - Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo sửa đổi Nghị định 320 về thuế thu nhập doanh nghiệp, với một trong những nội dung đáng chú ý là hoàn thiện cơ chế ưu đãi dành cho doanh nghiệp công nghệ cao, công nghệ chiến lược.TIN LIÊN QUANNới quy định giao dịch không tiền mặt, những DN có thể trả tiền trực tiếp trên 5 triệu đồng/lượt29/08/2026 09:30Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 320/2025/NĐ-CP vềthuếthu nhập doanh nghiệp (TNDN), văn bản đã được sửa đổi một lần bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP. Dự thảo được công bố lấy ý kiến từ ngày 28/8 đến 7/9 và Bộ Tài chính, dự kiến được trình Chính phủ trong tháng 10/2026.Lần sửa đổi này diễn ra trong bối cảnh hệ thống pháp luật về công nghệ cao và ưu đãi đầu tư vừa có một loạt thay đổi. Luật Công nghệ cao số 133/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 đã phân loại lại doanh nghiệp công nghệ cao, bổ sung khái niệm doanh nghiệp công nghệ chiến lược và đồng thời sửa các quy định liên quan trong Luật Thuế TNDN. Vì vậy, dự thảo Nghị định 320 lần này có vai trò đưa những thay đổi đã được luật hóa vào cơ chế hướng dẫn thực thi cụ thể.Hệ thống pháp luật về công nghệ cao và ưu đãi đầu tư vừa có một loạt thay đổi.Ba tầng ưu đãi thuế cho doanh nghiệp công nghệHệ thống ưu đãi thuế dành cho lĩnh vực công nghệ đang được phân tầng rõ hơn thay vì sử dụng một khái niệm rộng là "doanh nghiệp công nghệ cao".Ở tầng ưu đãi cao nhất là trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược, doanh nghiệp công nghệ chiến lược, trung tâm nghiên cứu và phát triển công nghệ cao và doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1. Theo Luật Công nghệ cao mới, thu nhập của nhóm này được áp dụng thuế suất TNDN 10% trong 25 năm. Dự thảo sửa Nghị định 320 đồng thời hoàn thiện quy định về thời gian miễn, giảm thuế, với mức miễn thuế tối đa 4 năm và giảm 50% số thuế phải nộp trong tối đa 9 năm tiếp theo.Doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 2 vẫn nằm trong diện được hưởng mức thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm, cùng cơ chế miễn thuế 4 năm và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo. Trong khi đó, một nhóm mới khác là doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao được đưa vào diện áp dụng thuế suất 17% trong 10 năm, đi kèm cơ chế miễn thuế 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo.Như vậy, chính sách thuế đang hình thành ba nấc ưu đãi tương ứng với vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi giá trị công nghệ. Mức ưu đãi cao nhất không đơn thuần dành cho doanh nghiệp sản xuất sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao, mà hướng tới những đơn vị có khả năng nghiên cứu, làm chủ và phát triển các công nghệ được xác định có ý nghĩa chiến lược.Phạm vi này tương đối rộng. Quyết định 21/2026/QĐ-TTg đã ban hành Danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, bao phủ nhiều lĩnh vực như công nghệ số, mạng di động thế hệ mới, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh, năng lượng và vật liệu tiên tiến, bán dẫn, an ninh mạng và lượng tử, công nghệ biển, hàng không - vũ trụ và công nghệ đường sắt.Điều đó mở ra khả năng nhiều doanh nghiệp đang đầu tư vào AI, điện toán đám mây, bán dẫn, an ninh mạng, UAV hay các nền tảng dữ liệu có thể tiến gần hơn tới vùng ưu đãi. Chẳng hạn, FPT cho biết từ năm 2026 tập đoàn tập trung đầu tư vào AI, Quantum AI, an ninh mạng, UAV, dữ liệu, công nghệ đường sắt và bán dẫn - nhiều lĩnh vực trùng với định hướng công nghệ chiến lược của Chính phủ.Ví dụ, Vinadata - đơn vị vận hành GreenNode thuộc hệ sinh thái VNG - đã được TP.HCM cấp Giấy chứng nhận Doanh nghiệp công nghệ cao vào tháng 6/2026.VNG cho biết 96,8% doanh thu của GreenNode hiện đến từ sản phẩm công nghệ cao. Tuy nhiên, chứng nhận này được cấp theo cơ chế trước khi Luật Công nghệ cao mới có hiệu lực, nên trường hợp GreenNode cũng cho thấy việc một doanh nghiệp đang mang danh nghĩa "công nghệ cao" chưa đồng nghĩa với việc tự động chuyển sang nhóm hưởng thuế suất 10% trong 25 năm theo cơ chế mới.Thuế 10% trong 25 năm không dành cho mọi DN AI, chipMức ưu đãi kéo dài 25 năm đi kèm một bộ tiêu chuẩn cao hơn. Theo Nghị định 260/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Công nghệ cao, doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 có thể đáp ứng tiêu chí theo những mô hình khác nhau, nhưng đều phải chứng minh mức độ tham gia thực chất vào hoạt động nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ.Với doanh nghiệp thiên về nghiên cứu và phát triển, doanh thu từ sản phẩm, dịch vụ công nghệ cao hình thành từ kết quả R&D phải đạt tỷ lệ lớn trong tổng doanh thu; chi phí dành cho R&D phải đạt tối thiểu 5% doanh thu thuần. Doanh nghiệp đồng thời phải có hợp tác nghiên cứu, phát triển, sản xuất hoặc chuyển giao công nghệ với đối tác nước ngoài có năng lực, trong khi lao động trực tiếp làm R&D có trình độ từ cao đẳng trở lên phải chiếm ít nhất 50% tổng số lao động.Với nhóm doanh nghiệp sản xuất sản phẩm công nghệ cao muốn đạt chuẩn nhóm 1, doanh thu từ sản phẩm công nghệ cao phải chiếm ít nhất 80% doanh thu thuần hằng năm. Chi R&D tại Việt Nam phải đạt tối thiểu 1% trên phần doanh thu thuần sau khi trừ giá trị đầu vào; lao động trực tiếp thực hiện R&D có trình độ từ cao đẳng trở lên phải đạt tối thiểu 10% tổng lao động, trong khi tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm công nghệ cao phải đạt ít nhất 40%, trừ trường hợp ngành, lĩnh vực có yêu cầu cao hơn.Doanh nghiệp công nghệ chiến lược cũng phải đáp ứng các ngưỡng tương tự. Nghị định 260 quy định doanh thu từ sản phẩm công nghệ chiến lược phải đạt tối thiểu 80% doanh thu thuần, đồng thời đặt ra yêu cầu về chi R&D tại Việt Nam, tỷ lệ lao động R&D và tỷ lệ nội địa hóa.Bởi vậy, một doanh nghiệp có hoạt động trong AI, chip bán dẫn hay điện toán đám mây chưa đủ để mặc nhiên hưởng mức thuế suất 10% trong 25 năm. Điều cần xem xét là pháp nhân nào thực sự đáp ứng các tiêu chí và được cơ quan có thẩm quyền xác nhận. Theo Nghị định 260, Bộ Khoa học và Công nghệ có thẩm quyền xác nhận doanh nghiệp công nghệ cao nhóm 1 và doanh nghiệp công nghệ chiến lược; văn bản xác nhận có thời hạn 5 năm và là căn cứ pháp lý để hưởng các chính sách ưu đãi, hỗ trợ.Đối với các doanh nghiệp niêm yết, một tập đoàn có thể hoạt động trong nhiều lĩnh vực, trong khi pháp nhân đáp ứng điều kiện công nghệ cao lại chỉ là một công ty con. Khi đó, tác động của ưu đãi thuế lên lợi nhuận hợp nhất còn phụ thuộc vào tỷ lệ sở hữu, quy mô doanh thu, lợi nhuận và phần thu nhập thực tế phát sinh tại pháp nhân được hưởng ưu đãi. Vì thế, việc một tập đoàn đầu tư mạnh vào AI hay bán dẫn chưa đủ cơ sở để tính toàn bộ lợi nhuận của tập đoàn theo thuế suất 10%.Dự thảo lần này còn xử lý một vướng mắc thực tế khác của Nghị định 320 là điều kiện thanh toán không dùng tiền mặt. Quy định hiện hành yêu cầu các khoản mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới đáp ứng điều kiện tính vào chi phí được trừ. Bộ Tài chính từng xác nhận yêu cầu này áp dụng cả với khoản tiền lương, tiền công từ 5 triệu đồng trở lên.Dự thảo đang hướng tới bổ sung ngoại lệ đối với một số khoản chi tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn. Đây không phải việc bãi bỏ yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng trên phạm vi cả nước, mà là nới có mục tiêu đối với những trường hợp mà điều kiện thanh toán thực tế còn hạn chế.Nới quy định giao dịch không tiền mặt, những DN có thể trả tiền trực tiếp trên 5 triệu đồng/lượtNới quy định giao dịch không tiền mặt, những DN có thể trả tiền trực tiếp trên 5 triệu đồng/lượtTiêu điểm(VNF) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 320/2025, trong đó đề xuất nới quy định về thanh toán không dùng tiền mặt đối với doanh nghiệp hoạt động tại các địa bàn có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn và đặc biệt khó khăn.