Tìm nguồn vốn rẻ, ngân hàng Việt hút hàng tỷ USD từ nước ngoài

Ngân hàng tích cực hút vốn từ thị trường quốc tế

Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tín dụng và các dự án đầu tư tăng cao, các ngân hàng không chỉ cạnh tranh huy động tiền gửi trong nước mà còn đẩy mạnh tiếp cận thị trường quốc tế thông qua phát hành trái phiếu, vay hợp vốn với các định chế tài chính lớn.

Hoạt động huy động vốn quốc tế của các ngân hàng gần đây diễn ra sôi động, với hàng loạt khoản vay hợp vốn, tín dụng xanh và kế hoạch phát hành trái phiếu quốc tế với quy mô từ vài chục triệu đến hàng tỷ USD được công bố.

VPBank vừa ký hợp đồng vay 27 triệu USD với Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC), cùng Sumitomo Mitsui Banking Corporation và Joyo Bank. Đây là khoản vay dự án đầu tiên trong khuôn khổ hạn mức tín dụng 150 triệu USD được thiết lập từ năm 2024, hướng tới hỗ trợ các dự án năng lượng sạch.

Vào cuối tháng 6, VPBank cũng ký khoản vay hợp vốn liên kết bền vững trị giá 1,44 tỷ USD với sự tham gia của 15 định chế tài chính quốc tế. Nguồn vốn được định hướng cho các lĩnh vực xanh và xã hội.

Tại Nam A Bank, đại diện ngân hàng này cho biết vừa ký thỏa thuận tín dụng xanh quốc tế với SIFEM AG (định chế tài chính thuộc Chính phủ Thụy Sĩ), đồng thời tiếp cận thêm nguồn vốn từ các quỹ do responsAbility Investments AG (Thụy Sĩ) quản lý với tổng số vốn lên 20 triệu USD. Tính từ đầu năm đến tháng 8, Nam A Bank đã thu hút thành công dòng vốn quốc tế với tổng giá trị gần 350 triệu USD.

Ở HDBank, cuối tháng 7 vừa qua, ngân hàng này hoàn tất khoản vay hợp vốn xã hội trị giá 721 triệu USD do Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Ngân hàng Standard Chartered đồng thu xếp. Đây được giới thiệu là khoản vay xã hội hợp vốn quốc tế lớn nhất từ trước đến nay tại Việt Nam.

Làn sóng tìm kiếm nguồn vốn ngoại cũng lan rộng sang nhiều ngân hàng khác. MB đã hoàn tất 550 triệu USD vốn vay nước ngoài trong nửa đầu năm với sự tham gia của nhiều định chế quốc tế. VIB và Techcombank đặt mục tiêu huy động khoảng 1 tỷ USD, trong khi ACB đang xúc tiến tiếp cận khoản vay khoảng 300 triệu USD.

Những tên tuổi khác như SeABank, VietABank... cũng đang tích cực xúc tiến các nguồn vốn nước ngoài.

Ở nhóm ngân hàng có vốn Nhà nước, BIDV huy động thành công khoản vay bền vững trị giá 250 triệu USD, do ADB thu xếp cùng sự đồng tài trợ của JICA, Chính phủ Canada và một số ngân hàng trong khu vực.

Cùng với vay hợp vốn, một số ngân hàng đang tính đến phương án phát hành trái phiếu quốc tế hoặc phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư nước ngoài. Đây là kênh có thể giúp ngân hàng tiếp cận nguồn vốn với kỳ hạn dài hơn, đồng thời mở rộng cơ sở nhà đầu tư.

SHB mới thông qua hồ sơ đề nghị đăng ký chào bán trái phiếu ra quốc tế năm 2026, sau kế hoạch phát hành bằng đô la Singapore được Hội đồng quản trị phê duyệt hồi tháng 4.

HDBank cũng dự kiến phát hành tối đa 500 triệu USD trái phiếu quốc tế kỳ hạn 3 năm từ cuối năm 2026 đến quý I/2027. Vào tháng 1/2026, HDBank đã phát hành thành công 100 triệu USD trái phiếu xanh quốc tế, với sự tham gia của IFC, FMO và BII.

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, cổ đông VPBank đã thông qua kế hoạch phát hành riêng lẻ hơn 624,3 triệu cổ phiếu cho một nhà đầu tư nước ngoài. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của ngân hàng này sẽ tăng lên gần 106.244 tỷ đồng.

Trong khi đó, Vietcombank đang nghiên cứu phương án phát hành trái phiếu bằng USD.

Kênh huy động vốn quan trọng

Thị trường tài chính quốc tế đang trở thành kênh huy động vốn ngày càng quan trọng đối với các ngân hàng Việt Nam. Dòng vốn ngoại mở thêm kênh để các ngân hàng đa dạng hóa nguồn vốn, nâng cao năng lực tài chính và đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao về quản trị.

Ngoài nguồn vốn, đối tác quốc tế có thể mang đến kinh nghiệm về công nghệ, quản trị và kiểm soát rủi ro, đồng thời giúp ngân hàng mở rộng quan hệ với các đối tác, thị trường và khách hàng nước ngoài.

Quá trình huy động vốn quốc tế cũng tạo thêm động lực để các ngân hàng nâng chuẩn hoạt động. Để tiếp cận nguồn vốn từ các tổ chức tài chính quốc tế, ngân hàng phải đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao về quản trị, minh bạch thông tin, kiểm soát rủi ro cũng như các tiêu chuẩn về môi trường và xã hội.

Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc FiinGroup, cho rằng, giá trị vốn quốc tế không chỉ nằm ở số tiền mà nguồn vốn này phần lớn có kỳ hạn trung và dài hạn, giúp ngân hàng đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn và cải thiện trạng thái ngoại tệ, dù mặt bằng lãi suất quốc tế còn cao.

Ở góc độ ngân hàng, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng doanh nghiệp HDBank, cho biết, huy động vốn từ nhiều đối tác quốc tế giúp ngân hàng giảm phụ thuộc vào nguồn vốn trong nước. Quá trình thẩm định của các định chế tài chính phát triển cũng góp phần kiểm chứng độc lập năng lực quản trị và kiểm soát rủi ro của ngân hàng.

Còn theo TS. Hoàng Đàm Lương Thúy, Giảng viên Trường ĐH Kinh tế, ĐH Quốc gia Hà Nội, trong bối cảnh nguồn vốn Việt Nam đồng cạnh tranh gay gắt, việc các ngân hàng tìm đến thị trường vốn quốc tế là xu hướng dễ hiểu. Các khoản vay quốc tế thường có thời hạn 3-5 năm, vượt trội so với kỳ hạn tiền gửi trong nước, giúp tổ chức tín dụng tái cấu trúc nguồn vốn và cải thiện trạng thái ngoại tệ.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý dòng vốn quốc tế mở ra thêm dư địa cho hệ thống ngân hàng, song không đồng nghĩa đây là nguồn vốn có chi phí thấp.

Lãi suất vay USD trên thị trường quốc tế hiện dao động khoảng 5,5-6%/năm. Nếu tính đầy đủ chi phí, mức vốn hiện dao động quanh 8-9%/năm, tương đương với lãi suất huy động trong nước áp dụng cho kỳ hạn dài.

Nếu ngân hàng huy động bằng USD nhưng lại phân bổ tài sản bằng VND, áp lực chênh lệch tiền tệ sẽ tạo ra rủi ro thanh khoản và biến động tỷ giá rất lớn. Dòng vốn quốc tế chỉ thực sự an toàn và phát huy tối đa hiệu quả khi đi kèm các công cụ phòng vệ phái sinh hoặc được rót thẳng vào các dự án tạo nguồn thu ngoại tệ và các dự án xanh có dòng tiền dài hạn ổn định.