Trung Quốc thành lập Tập đoàn Dữ liệu Quốc gia, thúc đẩy phát triển AI
Tập đoàn Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc được thành lập tại Khu mới Hùng An, với nhiệm vụ phát triển và khai thác tài nguyên dữ liệu, thúc đẩy kết nối hạ tầng dữ liệu và tạo nền tảng hỗ trợ sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI)…
Trung Quốc vừa chính thức thành lập Tập đoàn Dữ liệu Quốc gia Trung Quốc (China National Data Group Co., Ltd.), doanh nghiệp nhà nước trực thuộc chính quyền trung ương, đặt trụ sở tại Khu mới Hùng An, tỉnh Hà Bắc, miền Bắc nước này. Sự ra đời của tập đoàn nâng tổng số doanh nghiệp nhà nước trực thuộc trung ương Trung Quốc lên 100, đồng thời đánh dấu bước đi mới trong chiến lược phát triển tài nguyên dữ liệu và xây dựng hạ tầng phục vụ nền kinh tế số.
Theo Tân Hoa xã, tập đoàn được giao nhiệm vụ chuyên trách phát triển và khai thác tài nguyên dữ liệu. Doanh nghiệp được định vị là lực lượng nòng cốt quốc gia trong lĩnh vực dịch vụ dữ liệu, đơn vị dẫn dắt kết nối hạ tầng dữ liệu và lực lượng chiến lược thúc đẩy đổi mới khoa học - công nghệ trong lĩnh vực này.
Tại lễ khai trương, Phó Thủ tướng Trung Quốc Đinh Tiết Tường nhấn mạnh ý nghĩa của việc thành lập tập đoàn đối với khả năng nắm bắt cơ hội từ trí tuệ nhân tạo, đẩy nhanh quá trình xây dựng Trung Quốc số và hình thành những lợi thế cạnh tranh mới cho đất nước.
Ông Đinh, đồng thời là Ủy viên Thường vụ Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, yêu cầu tập đoàn nâng cao chất lượng dịch vụ dữ liệu, đẩy nhanh phát triển hạ tầng dữ liệu và tăng cường nỗ lực tạo đột phá trong các công nghệ then chốt, công nghệ cốt lõi. Tập đoàn cần phát huy vai trò chiến lược, dẫn dắt và hỗ trợ đối với sự phát triển của ngành dữ liệu.
Phó Thủ tướng Trung Quốc cũng kêu gọi các cơ quan chính phủ liên quan tăng cường hỗ trợ, chính quyền địa phương bảo đảm nguồn lực cần thiết và các doanh nghiệp đẩy mạnh hợp tác, hình thành sức mạnh tổng hợp để thúc đẩy ngành dữ liệu phát triển.
PHÁT TRIỂN TÀI NGUYÊN DỮ LIỆU, HƯỚNG TỚI THỊ TRƯỜNG THỐNG NHẤT
Đánh giá về sự kiện này, ông Song Ding, nghiên cứu viên tại Viện Phát triển Trung Quốc, cho rằng việc thành lập Tập đoàn Dữ liệu Quốc gia mang ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng. Ông Song nhận định tập đoàn sẽ góp phần thúc đẩy lưu chuyển và chia sẻ tài nguyên dữ liệu giữa các ngành, các khu vực; nâng cao đáng kể hiệu quả phân bổ nguồn lực; đồng thời khắc phục tình trạng dữ liệu bị phân tán, chia cắt, thường được gọi là 'ốc đảo dữ liệu'.
Theo chuyên gia này, việc tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu sẽ tạo điều kiện đẩy nhanh quá trình hình thành một thị trường dữ liệu quốc gia thống nhất tại Trung Quốc.
Theo thông tin công khai, Quốc vụ viện Trung Quốc đã phê duyệt việc thành lập tập đoàn. Ủy ban Giám sát và Quản lý tài sản nhà nước thuộc Quốc vụ viện sẽ thực hiện trách nhiệm đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước thay mặt Quốc vụ viện.
Ông Bian Yongzu, chuyên gia tài chính kiêm Phó tổng biên tập điều hành tạp chí Modernization of Management, cho rằng dữ liệu có vai trò cốt lõi đối với sự phát triển của các mô hình trí tuệ nhân tạo quy mô lớn.
Theo ông, quá trình huấn luyện những mô hình này phụ thuộc vào tri thức và dữ liệu, trong khi chất lượng mô hình có mối liên hệ trực tiếp với chất lượng dữ liệu đầu vào. Dù lượng dữ liệu trên toàn cầu rất lớn, nguồn dữ liệu thực sự có chất lượng cao và có thể được khai thác hiệu quả vẫn còn khan hiếm. Đây là yếu tố có ý nghĩa ngày càng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế trong tương lai.
Việc lựa chọn Khu mới Hùng An làm nơi đặt trụ sở tập đoàn cũng mang thông điệp chiến lược riêng. Được thành lập vào tháng 4/2017 trong khuôn khổ chiến lược thúc đẩy phát triển phối hợp giữa Bắc Kinh, Thiên Tân và Hà Bắc, Hùng An đang được Trung Quốc định hướng trở thành không gian phát triển cho các ngành công nghiệp tương lai.
Theo ông Song Ding, thay vì thành lập tại Bắc Kinh rồi chuyển trụ sở đến địa điểm khác, Tập đoàn Dữ liệu Quốc gia được xây dựng ngay từ đầu tại Hùng An. Điều này góp phần mở rộng vai trò của khu vực trong việc phát triển các ngành công nghiệp mới và những mô hình doanh nghiệp nhà nước trực thuộc trung ương.
KẾT NỐI HẠ TẦNG ĐIỆN TOÁN TRÊN PHẠM VI TOÀN QUỐC
Việc thành lập Tập đoàn Dữ liệu Quốc gia diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc đẩy mạnh xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia, hướng tới tăng cường khả năng lưu chuyển và khai thác dữ liệu trên quy mô lớn.
Theo văn bản do Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc, cơ quan hoạch định chính sách kinh tế hàng đầu của nước này, công bố, các hướng dẫn ban hành vào tháng 1/2025 đặt mục tiêu hoàn thiện khuôn khổ chính của hạ tầng dữ liệu quốc gia vào năm 2029.
Trong giai đoạn 2027-2028, Trung Quốc dự kiến phát triển các cơ sở hạ tầng có khả năng kết nối với nhau, tạo điều kiện cho dữ liệu lưu chuyển trên quy mô lớn.
Song song với đó, dự án 'Dữ liệu phía Đông, Điện toán phía Tây' hướng tới kết nối nguồn lực tính toán giữa các khu vực, tận dụng sự khác biệt về điều kiện phát triển và nguồn lực sẵn có.
Một văn bản chính sách quốc gia của Trung Quốc kêu gọi chuyển các tác vụ phù hợp, bao gồm huấn luyện và suy luận AI cùng những hoạt động tính toán khác, về phía Tây. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời tăng cường tích hợp năng lực tính toán với dữ liệu và thuật toán.
Thành phố Ulanqab, thuộc Khu tự trị Nội Mông ở miền Bắc Trung Quốc, là một ví dụ về mô hình hợp tác này. Theo Tân Hoa xã, thành phố hiện tiếp nhận khối lượng tác vụ tính toán tương đương 75.000 petaflop từ Bắc Kinh, phục vụ huấn luyện các mô hình AI quy mô lớn cho những doanh nghiệp như ByteDance, DeepSeek và Baidu.
Ý nghĩa của tập đoàn không chỉ nằm ở việc thúc đẩy kinh tế số của Hùng An, mà còn ở vai trò phục vụ sự phát triển của toàn bộ hệ sinh thái công nghiệp AI trên phạm vi cả nước.
Nguồn lực tính toán này được sử dụng trong nhiều lĩnh vực công nghệ tiên tiến, bao gồm thị giác máy tính, xe tự hành và xử lý hình ảnh trong ngành điện ảnh, truyền hình.
Công suất tính toán đang vận hành tại Ulanqab đã đạt 190.000 petaflop, trong đó năng lực tính toán thông minh chiếm hơn 90%. Theo báo cáo của Tân Hoa xã, thành phố đã thu hút hơn 100 dự án trung tâm dữ liệu.
Một tuyến cáp quang tiên tiến kết nối trực tiếp Ulanqab với Bắc Kinh, với độ trễ truyền dữ liệu một chiều được đo ở mức chỉ 2,1 mili giây. Nhờ đó, khoảng cách hàng trăm kilômét giữa hai địa điểm gần như không tạo ra khác biệt đáng kể về thời gian truyền dữ liệu.
Một mô hình khác được triển khai tại Trung tâm Điện toán AI Lichuan, nằm giữa dãy núi Vũ Lăng, thuộc thành phố Lợi Xuyên, tỉnh Hồ Bắc, miền Trung Trung Quốc. Trung tâm cung cấp dịch vụ cho các lĩnh vực như văn hóa, du lịch, quản lý nhà nước và thông tin hàng không vũ trụ.
Theo Tân Hoa xã, dù không có lợi thế nổi bật về nguồn lực khoa học và giáo dục, Lợi Xuyên sở hữu địa hình miền núi, khí hậu mát mẻ và nguồn thủy điện dồi dào. Những điều kiện này giúp thành phố trở thành địa điểm phù hợp để xây dựng trung tâm điện toán với chi phí điện tương đối thấp.
NỀN TẢNG TÍNH TOÁN HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HỆ SINH THÁI AI
Cùng với việc phát triển hạ tầng tại từng địa phương, Trung Quốc đang tăng cường khả năng giám sát và điều phối năng lực tính toán trên phạm vi toàn quốc.
Theo thông tin được công bố, nền tảng năng lực tính toán của Trung Quốc đã đạt được khả năng giám sát và điều phối tích hợp trên toàn quốc. Nền tảng này hiện liệt kê hơn 2.000 sản phẩm điện toán và kết nối với hơn 300 mô hình AI, cho phép các nhà phát triển tiếp cận năng lực tính toán theo nhu cầu.
Việc kết nối các nguồn lực tính toán được kỳ vọng tạo điều kiện để các doanh nghiệp và nhà phát triển tiếp cận hạ tầng phù hợp, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các khu vực trong quá trình phát triển công nghệ.
Theo ông Song Ding, hoạt động phát triển tài nguyên dữ liệu, xây dựng hạ tầng tính toán, nghiên cứu mô hình và triển khai ứng dụng công nghiệp có thể được phân bổ trên phạm vi toàn quốc căn cứ vào nguồn lực và thế mạnh công nghiệp của từng khu vực. Qua đó, Trung Quốc có thể hình thành cơ chế phân công lao động và phối hợp giữa các địa phương.
Trong bối cảnh đó, Tập đoàn Dữ liệu Quốc gia được kỳ vọng đóng vai trò kết nối hoạt động phát triển tài nguyên dữ liệu với các cơ sở điện toán, nghiên cứu mô hình và những kịch bản ứng dụng trên khắp Trung Quốc, tạo nền tảng hỗ trợ cho sự phát triển của AI.
Việc Trung Quốc đồng thời phát triển tài nguyên dữ liệu, tăng cường kết nối hạ tầng tính toán và thúc đẩy ứng dụng AI cho thấy dữ liệu đang được đặt vào vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của nước này.