Ưu tiên phát triển khu nghỉ dưỡng biển, đảo chất lượng cao

Sáng 3/9, tại hội nghị quán triệt Nghị quyết, Chỉ thị của Bộ Chính trị, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà trình bày Nghị quyết 26 về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Theo Phó thủ tướng, du lịch toàn cầu đang biến động mạnh, nhu cầu của du khách thay đổi và cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt. Bối cảnh này đòi hỏi Việt Nam linh hoạt ứng phó, đồng thời có chiến lược phát triển toàn diện và bền vững.

Nghị quyết yêu cầu đổi mới tư duy, cách tiếp cận và phương thức quản trị, chuyển mô hình tăng trưởng du lịch từ số lượng sang chất lượng, qua đó nâng giá trị gia tăng cho nền kinh tế. Trong năm quan điểm chỉ đạo, Bộ Chính trị xác định du lịch phải thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, một động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Văn hóa là nền tảng cốt lõi, còn bản sắc và chất lượng trải nghiệm là lợi thế cạnh tranh.

Du lịch sẽ được phát triển theo hệ sinh thái kinh tế tổng hợp, tạo động lực cho thương mại, dịch vụ, giao thông, công nghiệp văn hóa, nông nghiệp, kinh tế số, kinh tế đêm và các lĩnh vực liên quan. Quá trình này phải bảo đảm hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường, gắn với quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Về hạ tầng, Bộ Chính trị yêu cầu phát triển hệ thống kết nối đa phương tiện từ cửa ngõ quốc tế đến các vùng động lực, trung tâm và khu du lịch quốc gia. Cao tốc, đường ven biển, sân bay, cảng tàu du lịch, bến du thuyền, đường thủy và đường sắt du lịch sẽ được nâng cấp đồng bộ. Hạ tầng dịch vụ đường biển được ưu tiên đầu tư để tiếp nhận tàu du lịch cỡ lớn, đưa Việt Nam trở thành điểm đến quan trọng trong các hành trình tàu biển tại châu Á - Thái Bình Dương.

Các địa phương phải dành quỹ đất, thu hút nhà đầu tư chiến lược và doanh nghiệp có năng lực tài chính, công nghệ, kinh nghiệm quản trị tham gia những dự án động lực. Trọng tâm gồm khu phức hợp du lịch, văn hóa, thể thao, giải trí, mua sắm; khu nghỉ dưỡng chăm sóc sức khỏe và cơ sở lưu trú chất lượng cao, quy mô lớn.

Bộ Chính trị cũng chủ trương xây dựng các trung tâm nghỉ dưỡng biển, đảo có sức cạnh tranh quốc tế; phát triển tổ hợp mua sắm, ẩm thực, giải trí đặc sắc, hoạt động cả ngày và đêm, cùng các trung tâm hòa nhạc, phố lễ hội và khu biểu diễn nghệ thuật.

Mục tiêu thu 90 tỷ USD từ khách du lịch

Đến năm 2030, du lịch Việt Nam được đặt mục tiêu đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế và phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa. Tổng thu từ khách du lịch dự kiến đạt 80-90 tỷ USD.

Việt Nam sẽ phát triển mạnh ba cực tăng trưởng du lịch gồm Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng; hình thành 10 trung tâm du lịch trọng điểm, 20 khu du lịch quốc gia và 15 tập đoàn, tổng công ty có thương hiệu mạnh, đủ sức cạnh tranh quốc tế. Toàn ngành dự kiến tạo khoảng 2,3 triệu việc làm trực tiếp và 3,5 triệu việc làm gián tiếp, đồng thời hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh, cơ sở dữ liệu và nền tảng số du lịch quốc gia.

"Đây là những con số đòi hỏi phải nỗ lực vượt bậc và có quyết tâm rất cao để hoàn thành vào năm 2030", Phó thủ tướng nói.

Để đạt mục tiêu, Phó thủ tướng cho biết du lịch sẽ được định vị là ngành kinh tế tổng hợp trong mô hình tăng trưởng và không gian phát triển quốc gia. Cách phát triển dựa vào số lượng và khai thác tài nguyên đơn thuần cần chuyển sang chiều sâu, chất lượng, hiệu quả, bền vững và giá trị gia tăng cao.

Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện cơ chế quản lý các nền tảng du lịch trực tuyến xuyên biên giới; khuyến khích đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, du lịch thông minh và du lịch xanh. Chính sách nhập cảnh, xuất cảnh tiếp tục được nghiên cứu theo hướng thuận lợi hơn. Việt Nam sẽ mở rộng miễn thị thực song phương, áp dụng chính sách thị thực linh hoạt với các thị trường trọng điểm và ưu đãi đối với nhóm khách có khả năng đóng góp cao, trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.

Các cơ chế, chính sách đặc thù theo Luật Phát triển đô thị và pháp luật liên quan sẽ được áp dụng để thúc đẩy Hà Nội, TP HCM và Đà Nẵng trở thành những cực tăng trưởng mạnh về du lịch. Phú Quốc từng bước được xây dựng thành cực tăng trưởng mới, trung tâm nghỉ dưỡng biển cao cấp có sức cạnh tranh quốc tế và khả năng thu hút các sự kiện lớn.

Việt Nam cũng ưu tiên du lịch văn hóa, nghỉ dưỡng cao cấp gắn với biển đảo, chăm sóc sức khỏe, thể thao, hội nghị, mua sắm, ẩm thực và kinh tế đêm. Du lịch cộng đồng sẽ gắn với nông nghiệp, nông thôn, làng nghề, chợ phiên và trải nghiệm văn hóa bản địa.

Theo Phó thủ tướng, sau gần 10 năm thực hiện Nghị quyết 08 của Bộ Chính trị, du lịch Việt Nam đã chuyển biến khá toàn diện, đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, chuyển dịch cơ cấu và bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa. Năm 2025, Việt Nam đón gần 21,2 triệu lượt khách quốc tế, tăng hơn 20% so với năm trước, cùng 137 triệu lượt khách nội địa. Trong 8 tháng đầu năm nay, lượng khách quốc tế đạt gần 16 triệu lượt; ngành du lịch đang hướng đến mục tiêu 25 triệu lượt trong năm 2026.

Tuy nhiên, du lịch phát triển chưa bền vững và chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của đất nước. Nguồn lực đầu tư còn hạn chế; sản phẩm thiếu chiều sâu, sức sáng tạo và giá trị gia tăng chưa cao. Năng lực quản trị điểm đến, ứng dụng công nghệ, bảo vệ môi trường và bảo đảm an toàn cho du khách còn bất cập.

Sự phối hợp giữa các ngành và liên kết vùng chưa đồng bộ, trong khi những điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn lực và tổ chức thực hiện chậm được tháo gỡ. "Việt Nam có đủ tài nguyên thiên nhiên và di sản văn hóa để xây dựng ngành du lịch tầm cỡ khu vực, thế giới. Vấn đề còn lại là quyết tâm, ý chí và hành động để biến tiềm năng thành động lực tăng trưởng thực chất", Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nói.