Vành đai 4 và cao tốc Chơn Thành: Hai trục hạ tầng đang mở rộng không gian đô thị Đông Bắc
Hai công trình hạ tầng chiến lược của vùng Đông Nam Bộ đang cùng lúc tăng tốc thi công ngay trên địa bàn phía Bắc TP.HCM là đường Vành đai 4 và cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành.
Vành đai 4 TP.HCM là công trình hạ tầng có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của vùng Đông Nam Bộ, với tổng chiều dài toàn tuyến khoảng 207km đi qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh.
LỰC ĐẨY KÉP TỪ HAI TRỤC XƯƠNG SỐNG VÙNG ĐÔNG NAM BỘ
Trong đó, đoạn dài khoảng 47km qua khu vực Bình Dương cũ đã được triển khai như một dự án độc lập, với liên danh Becamex - Đèo Cả trúng thầu xây dựng trị giá hơn 11.743 tỷ đồng. Phần còn lại của tuyến, dài hơn 159km qua TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh, đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư vào tháng 6/2025 với tổng mức đầu tư hơn 120.400 tỷ đồng, dự kiến khởi công vào khoảng tháng 6-9/2026 và hoàn thành vào quý 1 - 2/2028. Khi hoàn thành, Vành đai 4 cùng với Vành đai 2 và Vành đai 3 sẽ hình thành hệ thống giao thông khép kín, đóng vai trò bao bọc và hỗ trợ phát triển toàn vùng TP.HCM mở rộng.
Trong bối cảnh Đông Nam Bộ tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước, việc đầu tư hạ tầng quy mô lớn như Vành đai 4 được xem là bước đi chiến lược then chốt nhằm gia tăng năng lực cạnh tranh và bảo đảm động lực tăng trưởng bền vững cho toàn vùng trong giai đoạn phát triển mới.
Song song đó, cao tốc TP.HCM - Thủ Dầu Một - Chơn Thành được xác định là tuyến cao tốc đầu tiên nối trực tiếp TP.HCM với khu vực Bình Dương, Bình Phước và Tây Nguyên, chính thức được Thủ tướng Chính phủ phát lệnh khởi công ngày 1/2/2025. Toàn tuyến dài khoảng 70km, trong đó đoạn qua TP.HCM khoảng 3km, đoạn qua khu vực Bình Dương cũ dài 52km và đoạn qua khu vực Bình Phước cũ (nay thuộc tỉnh Đồng Nai) dài 6,6km.
Riêng đoạn qua khu vực Bình Dương cũ, dự án được đầu tư theo hình thức PPP với tổng mức đầu tư khoảng 17.400 tỷ đồng cho giai đoạn 1, quy mô quy hoạch 6 làn xe, vận tốc thiết kế 100km/h, ban đầu dự kiến hoàn thành năm 2027 nhưng đã được Thủ tướng yêu cầu rút ngắn tiến độ, phấn đấu hoàn thành vào dịp 2/9/2026.
Việc hai trục hạ tầng lớn - một mang tính liên vùng khép kín (Vành đai 4), một mang tính xuyên vùng nối Tây Nguyên (cao tốc Chơn Thành) - cùng lúc được thi công ngay trên cùng một địa bàn là điều hiếm thấy, tạo ra hiệu ứng cộng hưởng mạnh mẽ hơn nhiều so với khi từng dự án đứng riêng lẻ.
TỪ KẾT NỐI GIAO THÔNG ĐẾN GIAO THƯƠNG, ĐÔ THỊ HÓA VÀ NHU CẦU SỐNG MỚI
Khi hai trục hạ tầng này đi vào vận hành sẽ tác động trực tiếp đến quy hoạch đô thị. Vành đai 4 đóng vai trò trục vành đai bao bọc, giúp hàng hóa từ các khu công nghiệp phía Bắc TP.HCM lưu thông thẳng ra Sân bay Quốc tế Long Thành và cụm siêu cảng Cái Mép - Thị Vải (trong đó cảng Cái Mép Hạ được định hướng là trung tâm logistics hàng hải và trọng tâm kinh tế biển của cả vùng) mà không cần đi xuyên qua khu vực nội đô vốn đã quá tải. Trong khi đó, cao tốc Chơn Thành lại mở ra một hướng hoàn toàn mới - kết nối thẳng lên Tây Nguyên và khu vực biên giới, biến khu vực Đông Bắc TP.HCM từ một điểm trung chuyển nội vùng thành một mắt xích trên hành lang giao thương liên vùng rộng lớn hơn.
Từ nền tảng giao thương đó, câu chuyện tất yếu tiếp theo là đô thị hóa. Kinh nghiệm từ các tuyến vành đai và cao tốc trước đây tại TP.HCM cho thấy giá trị bất động sản và mật độ đô thị hóa luôn tăng nhanh nhất tại các khu vực lân cận nút giao, nơi khả năng tiếp cận được cải thiện rõ rệt nhất. Với việc cả hai trục hạ tầng cùng đi qua địa bàn Đông Bắc - khu vực vốn đã hội tụ sẵn các khu công nghiệp thế hệ mới - áp lực đô thị hóa tại đây sẽ không chỉ đến từ nhu cầu ở của người lao động, chuyên gia làm việc trong khu công nghiệp, mà còn từ dòng dịch chuyển dân cư và dịch vụ đi theo trục giao thông mới.
Đây chính là điểm nối quan trọng giữa hạ tầng giao thông và câu chuyện tái cấu trúc đô thị. Sự hình thành của Vành đai 4 và cao tốc Chơn Thành đang tạo nên một lực kéo mạnh mẽ, dần đưa khu vực Đông Bắc TP.HCM áp sát hơn về phía biển và tiếp cận trực tiếp với hai cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng bậc nhất của vùng là Sân bay Quốc tế Long Thành và cụm siêu cảng Cái Mép - Thị Vải.
Nhờ đó, Đông Bắc không còn đơn thuần là "vùng sản xuất công nghiệp" nội địa, mà đang trở thành một cực phát triển đầy sức hút trên hành lang kinh tế hướng biển. Vị thế mới này giúp khu vực gia tăng năng lực kết nối, mở rộng không gian thu hút nguồn lực kinh tế và sẵn sàng cho đường đua chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Đó cũng là nền tảng cốt lõi để vùng Đông Bắc không chỉ thu hút mạnh mẽ dòng vốn đầu tư chất lượng cao, mà còn trở thành thỏi nam châm giữ chân lực lượng nhân lực cấp cao, đội ngũ chuyên gia và tầng lớp tri thức - những nhân tố quyết định sự phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Chính trong bối cảnh đó, sự xuất hiện của những khu đô thị được quy hoạch bài bản, tích hợp đầy đủ tiện ích sống - làm việc - nghỉ dưỡng ngay tại cực Đông Bắc sẽ không còn là một lựa chọn tiên phong đơn thuần, mà là bước đón đầu tất yếu cho làn sóng dịch chuyển dân cư và nguồn lực chất lượng cao đang hình thành. QP Green Park chính là một trong những mảnh ghép sẵn sàng cho thời cơ đó.