Vì sao BSR, DGC cùng GEE ra khỏi danh sách FTSE, còn KBC và KDH tụt hạng?

Vì sao BSR, DGC cùng GEE ra khỏi danh sách FTSE, còn KBC và KDH tụt hạng?Hoàng Phan-23/08/2026 09:30 (GMT+7)(VNF) - Từ danh sách sơ bộ 23 cổ phiếu Việt Nam công bố hồi tháng 4 đến kết quả rà soát ngày 21/8, FTSE Russell đã loại BSR, DGC, GEE, KBC và KDH khỏi nhóm FTSE Global All Cap.TIN LIÊN QUANFTSE công bố kết quả rà soát đặc biệt: Cổ phiếu nào vượt kỳ vọng?22/08/2026 11:00Tháng 4/2026,FTSERussell lần đầu công bố danh sách tham khảo gồm 23 cổ phiếu Việt Nam có khả năng gia nhập FTSE Global All Cap khi thị trường chính thức được nâng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Danh sách này được xây dựng trên cơ sở dữ liệu tại ngày 31/12/2025.Trong đó, BSR của Lọc hóa dầu Bình Sơn, DGC của Hóa chất Đức Giang, GEE của GELEX Electric, KBC của Kinh Bắc và KDH của Khang Điền đều được xếp vào nhóm vốn hóa nhỏ.FTSE ngay từ đầu đã lưu ý đây chỉ là danh sách mang tính tham khảo. Khi bước vào kỳ rà soát chính thức tháng 9/2026, toàn bộ cổ phiếu Việt Nam được xem là cổ phiếu chưa phải thành phần chỉ số, đồng nghĩa phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn gia nhập mới thay vì được hưởng ngưỡng duy trì dành cho những cổ phiếu đã có sẵn trong rổ.Đến công bố ngày 21/8, FTSE Global All Cap của Việt Nam có 27 cổ phiếu, nhưng cả năm cái tên nói trên đều không còn ở nhóm vốn hóa lớn, vừa hoặc nhỏ. KBC và KDH được chuyển xuống nhóm vốn hóa siêu nhỏ, trong khi BSR, DGC và GEE không xuất hiện trong cả danh sách 27 mã Global All Cap lẫn 90 cổ phiếu vốn hóa siêu nhỏ.BSR, GEE mắc kẹt; KBC và KDH còn cửa xuống nhóm vốn hóa siêu nhỏCách FTSE phân loại cổ phiếu không chỉ dựa vào vốn hóa thị trường thông thường. Một mặt, tổ chức này sử dụng vốn hóa toàn phần để xác định vị trí tương đối của doanh nghiệp trong toàn bộ thị trường khu vực. Mặt khác, FTSE còn tính vốn hóa có thể đầu tư, tức phần vốn hóa sau khi điều chỉnh theo tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, giới hạn sở hữu nước ngoài và các yếu tố ảnh hưởng tới khả năng tiếp cận thực tế của nhà đầu tư quốc tế.Sự khác biệt giữa hai con số này đặc biệt quan trọng với BSR. Dữ liệu FiinGroup tại đầu tháng 5 cho thấy BSR có vốn hóa thị trường khoảng 5,14 tỷ USD, tức không hề nhỏ nếu xét quy mô doanh nghiệp. Tuy nhiên, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng chỉ vào khoảng 8%, khiến phần vốn hóa tự do chuyển nhượng còn khoảng 411 triệu USD.Một doanh nghiệp trị giá hơn 5 tỷ USD trên sàn nhưng phần cổ phiếu thực sự có thể được các quỹ chỉ số tính đến chỉ tương đương vài trăm triệu USD. Đây có thể là nguyên nhân khiến BSR không còn vượt ngưỡng vốn hóa có thể đầu tư cần thiết để gia nhập nhóm vốn hóa nhỏ sau khi FTSE cập nhật dữ liệu giữa năm.Nhưng nghịch lý nằm ở chỗ BSR lại quá lớn nếu xét theo vốn hóa toàn phần. Theo quy tắc FTSE GEIS, một cổ phiếu không phải cứ trượt khỏi nhóm vốn hóa nhỏ thì tự động được chuyển xuống nhóm vốn hóa siêu nhỏ. Để được xếp vào nhóm thấp nhất này, doanh nghiệp còn phải nằm đủ thấp trong bảng xếp hạng vốn hóa toàn phần của toàn bộ thị trường khu vực.BSR vì vậy rơi vào một hoàn cảnh đặc biệt. Phần vốn hóa có thể đầu tư quá nhỏ để đạt chuẩn nhóm vốn hóa nhỏ, nhưng quy mô toàn doanh nghiệp lại quá lớn để được coi là cổ phiếu vốn hóa siêu nhỏ. Kết quả ngày 21/8, khi BSR không nằm trong cả hai nhóm, phù hợp với cơ chế này.GEE cũng ở tình trạng tương tự. Đầu tháng 5, GELEX Electric có vốn hóa khoảng 2,81 tỷ USD nhưng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng chỉ khoảng 13%. Phần vốn hóa tự do chuyển nhượng vì vậy chỉ vào khoảng 366 triệu USD. Tỷ lệ này thấp hơn đáng kể so với quy mô vốn hóa toàn phần của doanh nghiệp và có thể khiến GEE không còn vượt ngưỡng gia nhập nhóm vốn hóa nhỏ khi FTSE cập nhật bộ dữ liệu mới.Tuy nhiên, xét theo vốn hóa toàn phần, GEE vẫn là doanh nghiệp tương đối lớn. Điều này tạo ra cùng một nghịch lý với BSR. Cổ phiếu có thể không đủ lớn về phần vốn thực sự có thể đầu tư nhưng lại chưa đủ nhỏ về quy mô toàn doanh nghiệp để được đẩy xuống nhóm vốn hóa siêu nhỏ. Điểm này cũng lý giải tại sao trong danh sách 90 cổ phiếu vốn hóa siêu nhỏ ngày 21/8 có nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhỏ hơn BSR và GEE rất nhiều, trong khi hai mã này lại hoàn toàn vắng mặt.Trường hợp KBC và KDH cho thấy chiều ngược lại của cơ chế. KBC tại đầu tháng 5 có vốn hóa khoảng 1,26 tỷ USD, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng khoảng 55%. KDH có vốn hóa khoảng 1,05 tỷ USD và tỷ lệ tự do chuyển nhượng khoảng 65%.So với BSR và GEE, hai doanh nghiệp bất động sản này nhỏ hơn đáng kể nếu xét vốn hóa toàn phần. Vì vậy, khi không còn vượt ngưỡng để gia nhập nhóm vốn hóa nhỏ, cả KBC và KDH vẫn có thể rơi xuống vùng đủ điều kiện của nhóm vốn hóa siêu nhỏ.Kết quả ngày 21/8 phản ánh chính xác sự khác biệt này. KBC và KDH không thực sự bị loại khỏi hệ thống FTSE GEIS mà chỉ bị hạ một bậc phân loại, từ nhóm vốn hóa nhỏ dự kiến hồi tháng 4 xuống nhóm vốn hóa siêu nhỏ. Điều này cũng cho thấy không nên hiểu việc một doanh nghiệp có vốn hóa lớn hơn đồng nghĩa chắc chắn có vị trí tốt hơn trong hệ thống chỉ số. Với FTSE, quy mô doanh nghiệp và phần vốn mà nhà đầu tư quốc tế thực sự có thể tiếp cận là hai câu chuyện khác nhau.23 mã cổ phiếu Việt được FTSE dự kiến đưa vào danh sách Global All Cap hồi tháng 4.DGC và sự trùng hợp đặc biệt của ngày 30/6Ngày 24/6, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM quyết định đưa cổ phiếu DGC vào diện cảnh báo kể từ ngày 30/6/2026, do báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 nhận ý kiến ngoại trừ của đơn vị kiểm toán. Ngày hiệu lực này đặc biệt đáng chú ý bởi 30/6 cũng chính là ngày FTSE sử dụng làm mốc quan trọng để chốt dữ liệu vốn hóa cho kỳ rà soát bán niên tháng 9.Quy tắc FTSE GEIS quy định các cổ phiếu Việt Nam trên HOSE đang thuộc diện cảnh báo, kiểm soát hoặc kiểm soát đặc biệt không đủ điều kiện được bổ sung vào chỉ số. Đối với những cổ phiếu chưa phải thành phần chỉ số, tình trạng này được xem xét tại thời điểm chốt dữ liệu của kỳ rà soát.Trong khi đó, toàn bộ cổ phiếu Việt Nam ở kỳ gia nhập đầu tiên đều được FTSE xem là cổ phiếu mới. Ngày 24/6, HOSE công bố quyết định đưa DGC vào diện cảnh báo. Ngày 30/6, quyết định bắt đầu có hiệu lực. Cũng ngày 30/6, FTSE chốt một trong những bộ dữ liệu quan trọng nhất phục vụ kỳ rà soát tháng 9. Đến ngày 21/8, DGC không còn nằm trong FTSE Global All Cap và cũng không xuất hiện ở nhóm vốn hóa siêu nhỏ.So với BSR và GEE, nơi nguyên nhân phải được tái dựng từ các quy tắc về vốn hóa và tỷ lệ cổ phiếu có thể đầu tư, trường hợp DGC có một yếu tố kỹ thuật rõ ràng hơn. Cổ phiếu rơi vào diện cảnh báo đúng thời điểm FTSE thực hiện sàng lọc điều kiện gia nhập.DGC đồng thời cũng không còn nhiều khoảng đệm về quy mô. Tại đầu tháng 5, vốn hóa của doanh nghiệp vào khoảng 815 triệu USD. Với tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng khoảng 60%, phần vốn hóa tự do chuyển nhượng chỉ còn xấp xỉ 489 triệu USD. Trong khoảng sáu tháng trước đó, giá cổ phiếu đã giảm mạnh, khiến vốn hóa có thể đầu tư tiếp tục thu hẹp khi bước sang cuối quý II.Như vậy, DGC chịu hai bất lợi cùng lúc. Vốn hóa có thể đầu tư suy giảm và quan trọng hơn, không vượt qua bộ tiêu chí sàng lọc liên quan tới trạng thái cảnh báo trên sở giao dịch.FTSE công bố kết quả rà soát đặc biệt: Cổ phiếu nào vượt kỳ vọng?FTSE công bố kết quả rà soát đặc biệt: Cổ phiếu nào vượt kỳ vọng?Tài chính(VNF) - VPB nổi lên như bất ngờ lớn nhất sau công bố của FTSE. HDB, HCM hay MSB mở rộng đáng kể phạm vi hưởng lợi, trong khi FPT, STB, MCH và VPL dù vẫn có tên nhưng được xếp vào nhóm vốn hóa thấp hơn một số kỳ vọng.