Vì sao đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tăng vốn thêm 86.000 tỷ?

Vì sao đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tăng vốn thêm 86.000 tỷ?Tuệ Lâm-12/08/2026 11:07 (GMT+7)(VNF) - Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, việc điều chỉnh vốn dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng có nguyên nhân khách quan và chủ quan.Sáng 12/8, Quốc hội thảo luận ở hội trường về việc điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyếnđường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.Theo đại biểu Tạ Thị Yên, đây không đơn thuần là tuyến giao thông đường sắt, mà là hành lang liên vận kết nối cửa khẩu Lào Cai, Vùng Thủ đô và hệ thống cảng biển Hải Phòng. Hiệu quả của dự án không chỉ phụ thuộc vào đường ray, mà còn ở ga cửa khẩu, thủ tục thông quan, ứng dụng công nghệ trong quản lý, vận hành và khả năng kết nối với cảng, cảng cạn, logistics.Đại biểu Tạ Thị YênĐại biểu đề nghị Chính phủ từng bước nghiên cứu khả thi xây dựng phương án khai thác đồng bộ cho toàn hành lang, bảo đảm khi tuyến đường sắt vận hành thì kết nối, thông quan và logistics cũng sẵn sàng tương ứng.Theo bà Yên, sau điều chỉnh, sơ bộ tổng mức đầu tư tăng từ khoảng 203.000 tỷ lên 289.000 tỷ đồng. Nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030 khoảng 224.600 tỷ, trong khi kế hoạch đầu tư công trung hạn hiện mới bố trí khoảng 148.500 tỷ.Đại biểu cho rằng đây không chỉ là câu chuyện huy động đủ vốn để xây dựng. Sau khi hoàn thành còn phát sinh chi phí vận hành, bảo trì và nghĩa vụ trả nợ trong thời gian dài. Vì vậy, ngay ở bước nghiên cứu khả thi cần hình thành phương án tài chính cho cả vòng đời dự án, gồm doanh thu, chi phí vận hành - bảo trì, nguồn bù đắp, nghĩa vụ trả nợ và các kịch bản khi vốn vay chậm thu xếp hoặc sản lượng vận tải thấp hơn dự báo."Một dự án chỉ thực sự khả thi khi không chỉ huy động đủ vốn để xây dựng, mà còn tính được nguồn lực để vận hành, bảo trì và trả nợ trong suốt quá trình khai thác. Nếu chưa lượng hóa đầy đủ ngay từ đầu thì phần thiếu hụt sau này vẫn có thể trở thành áp lực đối với ngân sách nhà nước", bà Yên nói.Từ thực tiễn, đại biểu đề nghị cần phân định rõ những gì Quốc hội quyết định và những gì giao Chính phủ chủ động xử lý trong quá trình thực hiện. Nghị quyết của Quốc hội phải vừa đủ chặt để kiểm soát những nội dung cốt lõi, vừa đủ mở để việc triển khai không bị ách tắc bởi các điều chỉnh kỹ thuật cần thiết.Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn thì cho rằng sơ bộ tổng mức đầu tư dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng tăng 86.108 tỷ đồng, tức 42,4% so với mức Quốc hội đã phê duyệt.Đại biểu đề nghị tiếp tục xác định trách nhiệm cụ thể với phần chi phí phát sinh do nguyên nhân chủ quan và thiết lập cơ chế kiểm soát thành một ràng buộc thực chất trong quá trình triển khai.Về nguồn vốn và cơ cấu nguồn vốn, báo cáo giải trình đề nghị không quy định cụ thể cơ cấu nguồn vốn trong Nghị quyết để bảo đảm linh hoạt trong điều hành. Ông Sơn đồng tình là cần linh hoạt, nhưng khi tổng mức đầu tư tăng 42,4% và phần vốn còn thiếu chưa xác định được nguồn, việc giữ quy định về nguồn vốn ở mức khái quát sẽ làm giảm cơ sở để Quốc hội đánh giá nghĩa vụ ngân sách và nghĩa vụ trả nợ.Giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết Chính phủ đã có báo cáo giải trình làm rõ lý do điều chỉnh chủ trương đầu tư với nguyên nhân khách quan và chủ quan.Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh.Trong đó nguyên nhân chủ quan là chưa lường hết được các vấn đề và việc thực hiện chủ trương của Đảng đẩy mạnh tăng trưởng 2 con số, sáp nhập địa giới hành chính, thay đổi quy hoạch quốc gia...Đặc biệt trong bối cảnh đây là dự án quy mô lớn, công nghệ mới lần đầu tiên áp dụng tại Việt Nam dẫn đến việc nghiên cứu dự toán chưa đầy đủ.Về nguyên nhân khách quan như bổ sung đoạn tuyến khoảng 8,4km đoạn Yên Viên - Gia Lâm với kinh phí hơn 21.605 tỷ đồng hay đoạn từ Hà Nội - Hải Phòng, cần đầu tư đường đôi ngay với kinh phí đầu tư tăng khoảng 22.814 tỷ đồng hay cơ chế, chính sách, điều chỉnh tỉ giá, mua sắm phương tiện, vật liệu...