Việt Nam sớm vượt Indonesia về GDP bình quân, Thái Lan là mốc chinh phục tiếp theo
Thu nhập Việt Nam lần đầu vượt Indonesia
Theo dự báo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), GDP bình quân đầu người của Việt Nam dự kiến tăng 8,9%, lên 5.259 USD ngay trong năm 2026. Con số này gần gấp đôi so với một thập kỷ trước và cao hơn mức 5.153 USD của Indonesia.
Kết quả này cũng đưa Việt Nam lên vị trí thứ năm trong số các quốc gia thành viên ASEAN về GDP bình quân đầu người, sau Singapore, Brunei, Malaysia và Thái Lan.
Các nhà phân tích cho rằng tăng trưởng của Việt Nam được thúc đẩy bởi thế mạnh sản xuất hàng xuất khẩu, dòng vốn đầu tư nước ngoài vào ngành điện tử và các ngành công nghiệp có giá trị cao, cùng với hoạt động đầu tư ngày càng lớn vào cơ sở hạ tầng.
'Việt Nam đang ngày càng đóng góp quan trọng vào sự mở rộng sản xuất và đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Đông Nam Á', ông Hà Hoàng Hy, Chủ tịch Viện nghiên cứu VietKnow có trụ sở tại Hà Nội, nhận định.
Tuy nhiên, GDP bình quân đầu người không chỉ phụ thuộc vào tăng trưởng kinh tế mà còn chịu ảnh hưởng của lạm phát và biến động tỷ giá. Những yếu tố này có thể khiến lợi thế hiện tại của Việt Nam so với Indonesia nhanh chóng thay đổi.
Ông Hà cho biết: 'Biến động tỷ giá có thể đảo ngược thứ hạng GDP tính theo USD, trong khi để thu hẹp khoảng cách một cách bền vững, Việt Nam cần nâng cao năng suất lao động, kỹ năng và năng lực công nghệ'.
Theo số liệu do Chính phủ công bố tháng trước, GDP Việt Nam tăng 9,95% trong quý III so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng theo quý cao nhất kể từ sau đại dịch Covid 19, đồng thời cao hơn mức tăng 8,81% đã điều chỉnh của quý II.
Xuất khẩu và đầu tư cơ sở hạ tầng là hai động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 9, đưa nền kinh tế tiến gần mục tiêu tăng trưởng hai chữ số mà lãnh đạo Việt Nam đề ra.
Ngược lại, tăng trưởng kinh tế Indonesia chỉ duy trì quanh mức 5%. Dù vậy, đây vẫn là nền kinh tế lớn nhất Đông Nam Á, với GDP dự kiến đạt 1.480 tỷ USD trong năm nay, so với khoảng 542 tỷ USD của Việt Nam.
Mục tiêu thu nhập ngang Thái Lan
Việt Nam đặt mục tiêu nâng GDP bình quân đầu người lên khoảng 8.500 USD vào năm 2030, tương đương mức hiện nay của Thái Lan.
Ông Hà mô tả đây là mục tiêu có thể đạt được trong trung hạn, nhưng không phải kết quả chắc chắn sẽ đến trong thời gian ngắn. Những dự báo hiện tại chưa đủ cơ sở để khẳng định Việt Nam chắc chắn sẽ sớm vượt qua một nền kinh tế có thu nhập cao hơn khác ở Đông Nam Á.
Ông Raymond Mallon, chuyên gia tư vấn kinh tế và cựu cố vấn kinh tế cấp cao về Việt Nam tại Ngân hàng Thế giới, cũng có chung nhận định nhưng cho rằng Việt Nam vẫn còn khoảng cách đáng kể so với Thái Lan.
'Nếu tăng trưởng của Thái Lan duy trì ở mức khoảng 2 đến 3% và Việt Nam đạt 8%, Việt Nam có thể bắt kịp Thái Lan vào khoảng giữa những năm 2030. Tuy nhiên, đây là kịch bản khó xảy ra vì tốc độ tăng trưởng của Thái Lan sẽ được cải thiện', ông nói.
Theo ông Mallon, Việt Nam có một số lợi thế trong lĩnh vực sản xuất so với Thái Lan, đặc biệt ở những ngành công nghiệp mới nổi như điện tử và chip bán dẫn. Những ngành này đang thu hút lượng lớn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Ông Hà dẫn số liệu đầu tư ASEAN cho biết dòng vốn FDI vào Việt Nam năm ngoái đạt khoảng 20,4 tỷ USD, đứng sau Singapore với 150,9 tỷ USD và Indonesia với 21,4 tỷ USD. Con số này cho thấy Việt Nam có sức hút đáng kể đối với nhà đầu tư nước ngoài, dù không phải là động lực tăng trưởng duy nhất của khu vực.
Ông Mallon đánh giá cao những thành tựu kinh tế của Việt Nam, cho rằng đất nước từng nằm trong nhóm những quốc gia nghèo nhất châu Á nhưng đã đạt tốc độ tăng trưởng mạnh kể từ khi thực hiện chính sách Đổi mới vào những năm 1980. Hiện nay, Việt Nam cũng là một trong những quốc gia có tỷ lệ nghèo thấp nhất.
Tuy nhiên, nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu của Việt Nam vẫn dễ bị ảnh hưởng bởi các cú sốc từ bên ngoài, đặc biệt là chính sách thuế quan của Mỹ, thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam.
Dù vậy, ông Mallon cho rằng Việt Nam có nền tảng kinh tế tương đối vững chắc nhờ hệ thống giáo dục cơ bản tốt và lực lượng lao động có chi phí cạnh tranh, khả năng thích ứng nhanh.
Bên cạnh đó, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng chậm lại và chi phí lao động tại nước này ngày càng cao đã tạo thêm cơ hội để Việt Nam thu hút các nhà đầu tư nước ngoài.
Ông Hà cho rằng, việc mở rộng năng lực sản xuất và vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trong chuỗi cung ứng quốc tế đang giúp nâng cao vị thế của đất nước trong các cuộc đàm phán về thương mại, cơ sở hạ tầng và công nghệ. Điều này cũng có thể giúp Việt Nam gia tăng ảnh hưởng trong khu vực.
'Khi Việt Nam ngày càng trở nên quan trọng đối với mạng lưới sản xuất khu vực, nước này có thể tận dụng vị thế đó để đàm phán điều kiện tiếp cận thị trường tốt hơn, thu hút nguồn vốn cho cơ sở hạ tầng và các quan hệ hợp tác công nghệ, đồng thời tham gia định hình chương trình nghị sự của ASEAN về khả năng phục hồi chuỗi cung ứng', ông nói.
Ông Mallon cho rằng Việt Nam sẽ cần thêm thời gian để gia tăng ảnh hưởng thực sự trong ASEAN. Dù vậy, nước này đã đạt nhiều tiến bộ khi chuyển từ một trong những nền kinh tế khép kín nhất khu vực thành một trong những quốc gia tích cực thúc đẩy thương mại tự do và hợp tác kinh tế, cùng với Singapore.
Theo dự báo của IMF, Việt Nam sẽ tiếp tục duy trì lợi thế về GDP bình quân đầu người so với Indonesia đến năm 2027. Cụ thể, chỉ số này của Việt Nam dự kiến đạt 5.659 USD, trong khi Indonesia đạt 5.550 USD.
Dự báo mới đánh dấu sự thay đổi so với triển vọng được IMF công bố hồi tháng 4, khi tổ chức này cho rằng Indonesia vẫn sẽ dẫn trước Việt Nam trong năm 2026.
'So với Indonesia, Việt Nam có quy mô nền kinh tế vẫn còn khiêm tốn. Indonesia vẫn có lợi thế lớn về diện tích và dân số, trong khi Singapore tiếp tục dẫn đầu khu vực về trình độ phát triển. Malaysia cũng đang đạt được những bước tiến tích cực.