Tin tức thị trường

Xăng sinh học E10: Từ lựa chọn nhiên liệu đến văn hóa tiêu dùng bền vững

Vneconomy
· 10 giờ trước

Lựa chọn xăng sinh học E10 không đơn thuần là thay đổi loại xăng sử dụng hằng ngày, đó còn là một mắt xích trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, nơi người tiêu dùng sử dụng đúng, doanh nghiệp đầu tư có trách nhiệm và chính sách tạo được thị trường đủ ổn định cho các nguồn năng lượng thay thế...

Lựa chọn xăng E10 là một mắt xích trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững. Ảnh: VnEconomy.
Lựa chọn xăng E10 là một mắt xích trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững. Ảnh: VnEconomy.

Từ ngày 1/6/2026, xăng sinh học E10 được triển khai trên toàn quốc theo Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương. Việc sử dụng xăng sinh học đúng cách không chỉ giúp người tiêu dùng bảo vệ động cơ, giảm phát thải mà còn góp phần đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và mở rộng chuỗi sản xuất nhiên liệu trong nước.

GÓP PHẦN ĐA DẠNG HÓA NGUỒN CUNG, GIẢM PHỤ THUỘC VÀO NHIÊN LIỆU HÓA THẠCH

Theo Bộ Công Thương, phát triển xăng E10 góp phần đa dạng hóa nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu và nâng cao khả năng tự chủ năng lượng. Chính sách này cũng mở thêm đầu ra cho nguyên liệu nông nghiệp, tạo điều kiện thúc đẩy công nghiệp chế biến ethanol và khai thác hiệu quả các cơ sở sản xuất nhiên liệu sinh học trong nước.

Dẫu vậy, một trong những trở ngại đối với E10 là ethanol có thể gây ăn mòn đường ống, hư hỏng gioăng cao su hoặc làm tăng mức tiêu hao nhiên liệu. Tuy nhiên, những lo ngại này cần được nhìn nhận trên cơ sở thiết kế kỹ thuật của phương tiện và khuyến cáo từ nhà sản xuất.

Xăng E10 là hỗn hợp gồm 90% xăng khoáng và 10% ethanol nhiên liệu. Ethanol có thể được sản xuất từ các nguồn sinh khối, trong đó có nguyên liệu nông nghiệp. Khi được phối trộn và kiểm soát theo tiêu chuẩn kỹ thuật, E10 có thể sử dụng cho phần lớn phương tiện chạy xăng hiện nay.

Theo PGS.TS Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành, Đại học Bách khoa Hà Nội, xăng E10 đã được sử dụng tại nhiều quốc gia trong thời gian dài. Các nhà sản xuất ô tô, xe máy cũng đã tính đến khả năng tương thích của vật liệu và các chi tiết động cơ với nhiên liệu có ethanol.

Bộ Công Thương cho biết phần lớn ô tô, xe máy đang lưu hành tại Việt Nam có thể sử dụng xăng E10 mà không cần điều chỉnh hệ thống nhiên liệu. Dù vậy, với phương tiện đời cũ hoặc chưa xác định rõ khả năng tương thích, người dùng nên kiểm tra hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi chuyển đổi.

Với những phương tiện đã sử dụng lâu năm, bình nhiên liệu hoặc đường dẫn có dấu hiệu han rỉ, đóng cặn, việc kiểm tra và vệ sinh hệ thống nhiên liệu là cần thiết. Đây cũng là khuyến nghị bảo dưỡng thông thường, không phải yêu cầu riêng đối với E10.

Một đặc tính khác cần lưu ý là ethanol có khả năng hấp thụ ẩm. Vì vậy, người dùng nên duy trì bình nhiên liệu kín, hạn chế nước và hơi ẩm xâm nhập; không để nhiên liệu tồn trữ quá lâu, nhất là với phương tiện ít sử dụng. Việc bảo dưỡng cần thực hiện theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Người tiêu dùng cần được cung cấp thông tin rõ ràng về khả năng tương thích của phương tiện, cách sử dụng và lợi ích thực tế của nhiên liệu sinh học. Ảnh: MOIT.
Người tiêu dùng cần được cung cấp thông tin rõ ràng về khả năng tương thích của phương tiện, cách sử dụng và lợi ích thực tế của nhiên liệu sinh học. Ảnh: MOIT. 

Về mức tiêu hao, ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng nên lượng nhiên liệu tiêu thụ có thể thay đổi tùy loại phương tiện và điều kiện vận hành. Một số thử nghiệm ghi nhận mức chênh lệch khoảng 2–3%, song không nên xem đây là con số cố định cho mọi động cơ.

Đặc biệt, người tiêu dùng không nên tự pha ethanol vào xăng, tách ethanol khỏi nhiên liệu hoặc sử dụng phụ gia không có khuyến cáo kỹ thuật. Mua nhiên liệu tại các cửa hàng kinh doanh uy tín, nơi xăng được phối trộn và kiểm soát chất lượng theo quy chuẩn, là nguyên tắc quan trọng để bảo đảm an toàn.

MỐI LIÊN KẾT GIỮA CHÍNH SÁCH NHIÊN LIỆU SINH HỌC VÀ TIÊU DÙNG, SẢN XUẤT BỀN VỮNG

Giá trị của xăng E10 không chỉ nằm ở việc thay thế một phần xăng khoáng mà xa hơn, chính sách này tạo thêm thị trường cho ethanol nhiên liệu, qua đó mở ra cơ hội kết nối các khâu từ vùng nguyên liệu, sản xuất ethanol, phối trộn đến phân phối và tiêu dùng.

Khi nhu cầu được duy trì ổn định, các cơ sở sản xuất ethanol trong nước có thêm động lực phục hồi, mở rộng công suất và đầu tư công nghệ. Nông nghiệp cũng có thể hưởng lợi từ việc hình thành đầu ra cho một số loại nguyên liệu sinh khối. Đây là mối liên kết giữa chính sách nhiên liệu sinh học với mục tiêu phát triển sản xuất và tiêu dùng bền vững.

Tuy nhiên, lợi ích môi trường của xăng E10 không chỉ được đánh giá qua tỷ lệ ethanol trong hỗn hợp nhiên liệu. Mức giảm phát thải khí nhà kính thực tế còn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu, công nghệ sản xuất ethanol, năng lượng sử dụng trong chế biến và quá trình vận chuyển. Do đó, cần xem xét toàn bộ vòng đời nhiên liệu để đánh giá đầy đủ hiệu quả môi trường.

Thực tế, chuỗi cung ứng xăng E10 vẫn đối mặt với những thách thức về năng lực sản xuất và nguồn nguyên liệu. Tại tọa đàm 'Xăng E10: Hiểu đúng, dùng tốt' được tổ chức vào tháng 6/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Thành Nam, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết nguồn cung ethanol nhiên liệu E100 trong nước chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu triển khai xăng E10 trên toàn quốc. Nguồn nguyên liệu vẫn phải kết hợp giữa sản xuất trong nước và nhập khẩu; một số cơ sở pha chế, phối trộn đang trong quá trình hoàn thiện đầu tư hoặc chưa vận hành đồng bộ.

Điều đó cho thấy bài toán xăng E10 không thể chỉ đặt lên vai người tiêu dùng. Để thị trường vận hành ổn định, cần bảo đảm nguồn ethanol đủ lớn, chất lượng đồng đều và chi phí cạnh tranh; đồng thời nâng cao năng lực phối trộn, phân phối và kiểm soát chất lượng trên toàn hệ thống.

Ở góc độ truyền thông, đại diện Bộ Công Thương nhấn mạnh yêu cầu gắn thông tin về năng lượng với thực tiễn sản xuất, sinh hoạt và thay đổi hành vi tiêu dùng theo hướng bền vững. Với E10, điều này có nghĩa người dân cần được cung cấp thông tin rõ ràng về khả năng tương thích của phương tiện, cách sử dụng và lợi ích thực tế của nhiên liệu sinh học.

E10 không phải giải pháp duy nhất cho an ninh năng lượng, cũng không thể thay thế hoàn toàn xăng khoáng. Tuy nhiên, việc bổ sung một nguồn nhiên liệu có thể tái tạo sẽ giúp cơ cấu cung ứng đa dạng hơn, giảm phần nào sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tạo thêm dư địa phát triển cho sản xuất trong nước.

Từ góc độ đó, lựa chọn E10 không đơn thuần là thay đổi loại xăng sử dụng hằng ngày. Đó còn là một mắt xích trong quá trình chuyển đổi sang mô hình sản xuất và tiêu dùng bền vững, nơi người tiêu dùng sử dụng đúng, doanh nghiệp đầu tư có trách nhiệm và chính sách tạo được thị trường đủ ổn định cho các nguồn năng lượng thay thế.

Những biến động địa chính trị tại Trung Đông gần đây tiếp tục cho thấy thị trường năng lượng toàn cầu dễ bị tổn thương trước các rủi ro về nguồn cung và vận tải. Với những quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu như Việt Nam, đa dạng hóa nguồn cung không chỉ là yêu cầu về môi trường mà còn gắn trực tiếp với an ninh năng lượng.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ ngày 1/6/2026 theo Thông tư 50/2025/TT-BCT là bước đi nhằm giảm một phần nhu cầu xăng khoáng, mở rộng thị trường ethanol nhiên liệu và từng bước hình thành chuỗi cung ứng nhiên liệu sinh học trong nước.