Xây dựng hạ tầng dữ liệu số để nâng cao chất lượng thị trường bất động sản

Trong 5-10 năm tới, nếu Việt Nam xây dựng được một hạ tầng dữ liệu số đồng bộ, đây sẽ là lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn vốn đầu tư. Đặc biệt, đối với thị trường bất động sản, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch cũng hỗ trợ nhà đầu tư dự báo tốt hơn về quy hoạch, pháp lý, xu hướng phát triển và rủi ro của từng khu vực…

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và thúc đẩy chuyển đổi số đang tạo nền tảng quan trọng để nâng cao tính minh bạch và hiệu quả vận hành của thị trường bất động sản. Trong bối cảnh đó, việc khai thác và phát huy giá trị của dữ liệu ngày càng được quan tâm.

Ông Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Bộ phận đầu tư, Savills Việt Nam cho rằng việc số hóa dữ liệu không chỉ nhằm giúp người dân tra cứu thông tin nhanh hơn, mà còn hướng tới xây dựng một hạ tầng dữ liệu thống nhất, có khả năng kết nối giữa dữ liệu đất đai, quy hoạch, xây dựng, tài chính, thuế và các lĩnh vực liên quan.  

Tuy nhiên, hiện nay, nhiều cơ sở dữ liệu đã được số hóa nhưng vẫn vận hành rời rạc, thiếu tính liên thông và cập nhật đồng bộ. Đây là điểm nghẽn lớn nhất trong quá trình chuyển đổi số của thị trường bất động sản. Một hệ thống dữ liệu hiệu quả cần là một hệ thống 'sống' được cập nhật liên tục và có khả năng chia sẻ giữa các bên, thay vì tồn tại dưới dạng những cơ sở dữ liệu riêng biệt.

Theo ông Khương, bất động sản vốn là thị trường có mức độ bất cân xứng thông tin cao khi người bán thường nắm nhiều thông tin hơn người mua. Vì vậy, một hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách này, giúp người mua hạn chế chi phí phát sinh từ những rủi ro khó dự báo.

Đối với các tổ chức tín dụng, dữ liệu đầy đủ về quy hoạch, pháp lý và lịch sử tài sản sẽ hỗ trợ định giá chính xác hơn. Còn ở góc độ đầu tư, khả năng tiếp cận thông tin minh bạch giúp giảm chi phí thẩm định, nâng cao hiệu quả ra quyết định và tăng sức hấp dẫn của thị trường đối với dòng vốn trong và ngoài nước. Đây cũng là yếu tố mà nhà đầu tư quốc tế quan tâm khi đánh giá thị trường.

Để xây dựng một hệ sinh thái dữ liệu hiệu quả, vị chuyên gia lưu ý cần sự tham gia đồng bộ của ba nhóm chủ thể.

Thứ nhất, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo hạ tầng dữ liệu thống nhất, đồng thời hoàn thiện cơ chế quản lý, phân quyền truy cập và bảo vệ quyền sở hữu dữ liệu.

Thứ hai, doanh nghiệp cần thay đổi tư duy quản trị dữ liệu. Thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn xem dữ liệu là tài sản riêng và chưa sẵn sàng chia sẻ, dẫn đến tình trạng hình thành các 'ốc đảo thông tin'. Khi có cơ chế chia sẻ phù hợp, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được nguồn dữ liệu phong phú hơn, mà còn có thể tận dụng các công nghệ như AI để nâng cao chất lượng phân tích và ra quyết định.

Thứ ba, niềm tin của người dân là điều kiện tiên quyết. Một hệ thống dữ liệu chỉ phát huy hiệu quả khi người dân tin tưởng rằng thông tin cá nhân được bảo mật và có cơ chế kiểm soát minh bạch. Dù vậy, dữ liệu cần được cập nhật theo thời gian thực để phản ánh đúng diễn biến của thị trường, thay vì chỉ là những kho lưu trữ tĩnh.

Đại diện Savills nhận định trong 5-10 năm tới, nếu Việt Nam xây dựng được một hạ tầng dữ liệu số đồng bộ, đây sẽ là lợi thế quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút các nguồn vốn đầu tư.

Đặc biệt, đối với thị trường bất động sản, khả năng tiếp cận dữ liệu minh bạch sẽ hỗ trợ nhà đầu tư dự báo tốt hơn về quy hoạch, pháp lý, xu hướng phát triển và rủi ro của từng khu vực. Khi mức độ minh bạch được cải thiện, chi phí đánh giá rủi ro và chi phí vốn cũng giảm, từ đó, góp phần tối ưu chi phí phát triển dự án và giá thành sản phẩm. Có thể nói, bất động sản là một trong những lĩnh vực được hưởng lợi trực tiếp khi nền tảng dữ liệu quốc gia được hoàn thiện.

Đồng quan điểm về vai trò của dữ liệu, Bộ Xây dựng đánh giá việc khai thác dữ liệu và ứng dụng AI hiệu quả sẽ giúp chúng ta hay đổi căn bản phương thức làm việc ngay cả với cơ quan hành chính: từ xử lý thủ công sang xử lý thông minh; từ quản lý dựa trên kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu; từ phản ứng trước các vấn đề phát sinh sang dự báo, phân tích và hỗ trợ ra quyết định trên cơ sở dữ liệu và công nghệ. Đó cũng chính là mục tiêu mà Bộ Xây dựng hướng tới: lấy dữ liệu là tài sản, nền tảng số là công cụ và trí tuệ nhân tạo là động lực nâng cao chất lượng quản trị, điều hành, phục vụ người dân và doanh nghiệp.