Xuất hiện nhiều phản ánh ngân hàng tự ý mở tài khoản hộ kinh doanh
Những ngày qua, trên các nền tảng mạng xã hội và các diễn đàn, xuất hiện nhiều phản ánh từ người dùng về việc họ bất ngờ phát hiện thông tin cá nhân bị sử dụng để đăng ký mở tài khoản Hộ kinh doanh (HKD) tại một ngân hàng.
Trở thành "chủ cơ sở kinh doanh" bất đắc dĩ
Theo ghi nhận, nhiều khách hàng cá nhân của một nhà băng tại Việt Nam bỗng nhiên thấy trên ứng dụng ngân hàng của mình xuất hiện mục "Quản lý cửa hàng" với các tài khoản mang tên VietQR HKD. Các thông tin đăng ký kinh doanh này hoàn toàn không trùng khớp với thực tế hoạt động của người dùng.
Cụ thể, một khách hàng chia sẻ việc bản thân sinh sống tại Hà Nội nhưng lại bị gắn thông tin sở hữu một cửa hàng "Kinh doanh lưu động (xe bán hàng, bán hàng rong...)" có địa chỉ đăng ký tại "số 2, xã An Ngãi Tây, Huyện Ba Tri, Bến Tre". Một trường hợp khác lại bị gán mác loại hình "Vận chuyển lưu động (taxi, chuyển phát nhanh...)".
Một địa chỉ đăng ký kinh doanh xuất hiện trong hồ sơ của nhiều người dùng khác nhau là "18 Lê Văn Lương". Một sinh viên thuộc Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM cũng cho biết bất ngờ "dính" đăng ký HKD tại địa chỉ này và bày tỏ sự lo ngại về các vấn đề liên quan tới thuế.
Trong khi đó, một người dùng khác phản ánh đã trao đổi với bộ phận chăm sóc khách hàng của ngân hàng, phía nhà băng khẳng định khách hàng đã tự sử dụng ứng dụng để đăng ký mã QR thanh toán này, hoặc do khách hàng "ấn nhầm".
Người dùng phản ánh đang ở Hà Nội nhưng tài khoản ngân hàng chuyển thành hộ kinh doanh tại Bến Tre. Ảnh: NVCC.
Quy trình mở tài khoản Hộ kinh doanh thực tế diễn ra như thế nào?
Theo các quy định hiện hành và hướng dẫn thủ tục chung, việc mở một tài khoản ngân hàng dành riêng cho HKD không hề đơn giản và đòi hỏi tính pháp lý chặt chẽ.
Để mở tài khoản ngân hàng HKD, thông thường bước đầu tiên yêu cầu khách hàng phải chuẩn bị một bộ hồ sơ cứng, bao gồm:
- Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh.
- Căn cước công dân/Chứng minh nhân dân của chủ hộ (bản gốc để đối chiếu).
- Mã số thuế (nếu đã được cấp).
- Con dấu (nếu có).
- Hợp đồng thuê địa điểm kinh doanh (trong trường hợp ngân hàng yêu cầu).
- Ảnh bảng hiệu hộ kinh doanh có thể hiện đầy đủ các thông tin: Tên hộ kinh doanh, địa chỉ, mã số thuế, số điện thoại, email liên hệ.
- Tờ khai mở tài khoản theo mẫu của ngân hàng.
Sau đó, khi tiến hành nộp số tiền góp vốn ban đầu, giao dịch phải khớp với giá trị đã đăng ký trên Giấy phép kinh doanh.
Việc hàng loạt tài khoản HKD được mở ra với địa chỉ giả hoặc loại hình kinh doanh không có thực, mà không cần người dùng cung cấp Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hay CCCD gốc để đối chiếu, cho thấy có thể có sự bỏ qua các nguyên tắc xác thực.
Người dùng lo lắng là có cơ sở
Khách hàng phản ứng không chỉ vì cảm thấy thông tin cá nhân bị lạm dụng, mà còn xuất phát từ những rủi ro pháp lý và nghĩa vụ tài chính.
Theo Thông tư số 25 của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực từ 1/3, HKD được xếp vào nhóm "tổ chức".
Kể từ mốc thời gian này, tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động kinh doanh của HKD bắt buộc phải mang đúng tên đăng ký trên giấy phép, bao gồm cụm từ "Hộ kinh doanh" và tên riêng (ví dụ: Hộ kinh doanh Quán Phở xưa Hà Nội), thay vì đứng tên cá nhân chủ hộ như trước.
Các tài khoản cá nhân, bí danh, biệt danh (alias, nickname) sẽ bị cấm sử dụng để nhận thanh toán kinh doanh nhằm hạn chế lừa đảo.
Đồng thời, Thông tư 25 cũng quy định rõ trách nhiệm của ngân hàng trong việc thu thập, đối chiếu, cập nhật và xác thực thông tin khách hàng. Ngân hàng phải bảo đảm thông tin chủ tài khoản phù hợp với hồ sơ pháp lý.
Hệ thống dữ liệu tài khoản ngân hàng đang được đồng bộ chặt chẽ với cơ quan quản lý thuế. Theo dự thảo mới từ Bộ Tài chính, HKD sẽ phải thông báo toàn bộ các tài khoản liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh cho cơ quan thuế. Các trường hợp có rủi ro cao về thuế sẽ bị cơ quan thuế xác minh, đối chiếu thông tin về dòng tiền và doanh thu qua tài khoản ngân hàng.
Chính vì sự liên thông dữ liệu này, việc một cá nhân bỗng dưng sở hữu một "Hộ kinh doanh" (dù là do ngân hàng tự mở) mang đến nguy cơ bị cơ quan quản lý đưa vào diện theo dõi rủi ro.
Luật Phòng, chống rửa tiền 2022 cũng quy định giao dịch qua ngân hàng phải có danh tính minh bạch. Việc các dòng tiền chuyển vào tài khoản được gán mác HKD có thể khiến cá nhân bị nghi ngờ trốn thuế hoặc liên đới trách nhiệm pháp lý nếu xảy ra tranh chấp.
Ngoài ra, việc không thông báo tài khoản HKD cho cơ quan thuế đúng hạn có thể bị xử phạt hành chính từ 5 đến 8 triệu đồng.
Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 (Vietnam Investment Forum 2027)
Thời gian: Ngày 12/11/2026
Địa điểm: Shilla Monogram Hanoi Westlake, số 6 Hoàng Minh Thảo, Tây Hồ Tây, Hà Nội
Là sự kiện thường niên quy tụ các chuyên gia đầu ngành, Diễn đàn Đầu tư Việt Nam 2027 mang đến những góc nhìn chuyên sâu về triển vọng đầu tư và cơ hội trên thị trường năm 2027.
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức sẽ công bố Best Retail Brokers 2026 - Bảng xếp hạng công ty chứng khoán có dịch vụ bán lẻ tốt nhất thị trường Việt Nam.
Hãy tham gia đánh giá chất lượng dịch vụ công ty chứng khoán, góp phần phản ánh trải nghiệm thực tế của nhà đầu tư và có cơ hội nhận vé mời tham dự Diễn đàn.
Cùng cộng đồng đầu tư đón đầu xu hướng, cập nhật góc nhìn chuyên gia và khám phá cơ hội đầu tư năm 2027. Đặt vé ngay để nhận được ưu đãi theo nhóm, giảm giá tới 30%!