90 ngày 'ân hạn': Giới siêu giàu Trung Quốc chạy đua xoay tiền nộp thuế

90 ngày 'ân hạn': Giới siêu giàu Trung Quốc chạy đua xoay tiền nộp thuếQuang Đăng-12/09/2026 13:00 (GMT+7)(VNF) - Những biến động xoay quanh Haidilao International Holding, doanh nghiệp vận hành chuỗi nhà hàng lẩu Trung Quốc, đang cho thấy một rủi ro mới đối với thị trường vốn: chính sách thuế ngày càng chặt chẽ của Bắc Kinh đối với tài sản ở nước ngoài có thể buộc các cá nhân giàu có phải huy động tiền để đáp ứng nghĩa vụ thuế.TIN LIÊN QUANĐiều gì đang kéo dòng tiền Trung Quốc trở lại Singapore?28/08/2026 13:17Kế hoạch bán 259 triệu cổ phiếu, tương đương 4,65% cổ phần Haidilao, của bà Shu Ping, đồng sáng lập và là vợ của Chủ tịch Haidilao Zhang Yong, đã khiến cổ phiếu công ty giảm 10% tại Hồng Kông trong tuần này.Haidilao cho biết việc giảm tỷ lệ sở hữu, dự kiến mang về cho bà Shu khoảng 2,75 tỷ HKD (351 triệu USD), nhằm đáp ứng nhu cầu tài chính cá nhân. Tuy nhiên, giới đầu tư nhanh chóng liên hệ động thái này với việc Trung Quốc triển khai chính sách thuế thu nhập mới đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài.Theo khuôn khổ quản lý mới, chủ sở hữu các quỹ tín thác này – thường được thành lập tại Hồng Kông, Singapore hoặc quần đảo Cayman – phải kê khai tài sản và hoàn tất nghĩa vụ thuế trước khi thời hạn ân hạn 90 ngày kết thúc vào tháng 10.Nếu xu hướng này tiếp diễn, tác động của chính sách thuế có thể không chỉ dừng lại ở những gia đình giàu có mà còn lan sang thị trường chứng khoán thông qua nhu cầu huy động tiền mặt để thực hiện nghĩa vụ thuế.Việc các cổ đông lớn phải bán một phần tài sản có thể tạo thêm áp lực lên giá cổ phiếu, đồng thời trở thành một yếu tố mà nhà đầu tư cần tính đến khi đánh giá cơ cấu sở hữu của các doanh nghiệp niêm yết.Bắc Kinh mở rộng “lưới thuế” với tài sản ở nước ngoàiHaidilao có thể chỉ là trường hợp đầu tiên thu hút sự chú ý. Guming Holdings, hãng trà trái cây Trung Quốc bắt đầu giao dịch tại Hồng Kông vào tháng 2, và Atour Group, tập đoàn vận hành khách sạn niêm yết trên Nasdaq, đều có những cổ phần đáng kể do các doanh nhân sáng lập nắm giữ thông qua các quỹ tín thác đăng ký ở nước ngoài, theo bản cáo bạch niêm yết của hai doanh nghiệp.Kế hoạch bán 259 triệu cổ phiếu, tương đương 4,65% cổ phần Haidilao, của bà Shu Ping, đồng sáng lập và là vợ của Chủ tịch Haidilao Zhang Yong, đã khiến cổ phiếu công ty giảm 10% tại Hồng Kông trong tuần nàyTheo China Business Journal, tổng giá trị các quỹ tín thác ở nước ngoài đại diện cho những khoản sở hữu cổ phần đáng kể tại các công ty Trung Quốc niêm yết ở Hồng Kông được ước tính lên tới 28,5 tỷ USD. Con số này cho thấy phạm vi ảnh hưởng tiềm tàng của chính sách thuế mới có thể lớn hơn nhiều so với một trường hợp riêng lẻ.Đằng sau những biến động trên là một thay đổi rộng hơn trong cách Bắc Kinh quản lý tài sản xuyên biên giới của giới nhà giàu Trung Quốc. Khi chính quyền tăng cường giám sát và thu thuế đối với tài sản ở nước ngoài, áp lực tài chính có thể thúc đẩy một bộ phận chủ sở hữu phải bán cổ phần hoặc các tài sản khác để đáp ứng nghĩa vụ thuế.Đây cũng là lý do những động thái gần đây của Bắc Kinh đang được giới phân tích xem là bước khởi đầu của một chiến dịch rộng hơn nhằm mở rộng phạm vi đánh thuế đối với tài sản và thu nhập của các gia đình giàu có Trung Quốc.Ông Yingke Zhou, giám đốc tại Barclays, nhận định chiến dịch đánh thuế tài sản ở nước ngoài gần đây của Trung Quốc có thể là “những bước đi đầu tiên” hướng tới việc tăng cường giám sát tài sản xuyên biên giới, trong bối cảnh Bắc Kinh tìm cách giảm áp lực tài khóa và bổ sung nguồn vốn để tài trợ cho các ngành công nghệ chiến lược.Trong một báo cáo gần đây, ông Zhou cho biết: “Các nhà hoạch định chính sách có thể xem xét mở rộng phạm vi giám sát sang những lĩnh vực như thu nhập của các nhà xuất khẩu được giữ ở nước ngoài, đầu tư ở nước ngoài và thu nhập từ việc làm, đồng thời về lâu dài có thể tính đến thuế thừa kế hoặc thuế tài sản”.Theo nghiên cứu của Bank of America, khác với Mỹ, Anh, Nhật Bản và các nền kinh tế lớn ở châu Âu, Trung Quốc hiện không áp dụng thuế bất động sản, thuế thừa kế hay thuế quà tặng, đồng thời chỉ thu được một phần tương đối nhỏ nguồn thu từ thuế thu nhập cá nhân, thuế vốn và các loại thuế liên quan đến tài sản.Các nhà phân tích của BofA cũng nhận thấy xu hướng tương tự, cho rằng các hộ gia đình giàu có có thể sẽ trở thành đối tượng chịu thuế cao hơn đối với “thu nhập lãi suất ở nước ngoài, tiền lương và lợi nhuận từ bất động sản”.Ông Zhou dự đoán chính quyền Trung Quốc sẽ mở rộng phạm vi đánh thuế để thu thuế đối với lợi nhuận từ bất động sản, cổ phiếu, trái phiếu và kim loại quý ở nước ngoài. Theo ông, sự thay đổi này sẽ đưa chính sách thuế của Trung Quốc tiến gần hơn với thông lệ tại các nền kinh tế lớn khác.Hồng Kông và Singapore từ lâu đã là những điểm đến được giới nhà giàu Trung Quốc ưa chuộng để chuyển tài sản ra nước ngoài. Trong đó, Hồng Kông đã hình thành một ngành dịch vụ ủy thác quy mô lớn dựa đáng kể vào nguồn tài sản từ đại lục.Ông Ryan Lin, giám đốc tại công ty luật Bayfront Law có trụ sở ở Singapore, cho rằng các khách hàng Trung Quốc có hoạt động tài chính xuyên biên giới phải “hoàn toàn chuẩn bị cho một quá trình siết chặt mang tính cơ cấu và lâu dài”, khi Bắc Kinh chuyển từ mô hình giám sát thụ động sang một hệ thống đánh thuế trên phạm vi toàn cầu tương tự Mỹ.Ông Lin dự đoán việc thực thi chính sách cuối cùng có thể mở rộng sang thuế xuất cảnh đối với các khoản lợi nhuận vốn chưa thực hiện của những người di cư, cũng như các quy định có chức năng tương tự thuế thừa kế và thuế quà tặng trên thực tế.Chiến dịch đánh thuế tài sản ở nước ngoài của Bắc Kinh đã được đẩy nhanh trong năm nay.Từ tháng 5, các ngân hàng và công ty chứng khoán tại Hồng Kông đã triển khai các biện pháp nhằm tuân thủ chiến dịch siết chặt giao dịch xuyên biên giới do Bắc Kinh dẫn dắt, hạn chế khách hàng đại lục đầu tư vào cổ phiếu nước ngoài. Đến tháng 7, Trung Quốc áp thuế thu nhập 20% đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài, khép lại một kẽ hở tồn tại lâu nay được các gia đình giàu có sử dụng để bảo vệ tài sản và phục vụ kế hoạch thừa kế.Theo các báo cáo, chính quyền Trung Quốc cũng bắt đầu đánh thuế đối với thu nhập từ các hợp đồng bảo hiểm và tiền lương mà công dân nước này kiếm được ở nước ngoài. Gần đây nhất, các cơ quan quản lý áp mức thuế 20% đối với cổ tức mà người nước ngoài nhận được từ các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, một khoản thuế trước đây chưa được áp dụng.“Một loạt động thái diễn ra đột ngột cho thấy vấn đề đang trở nên cấp bách”, một luật sư tại Hồng Kông cho biết. Người này đề nghị giấu tên do tính nhạy cảm của vấn đề.Bắc Kinh tìm nguồn thu mới giữa áp lực tài khóaNhững biện pháp mới cho thấy khả năng Trung Quốc sẽ tiến tới các cải cách thuế rộng hơn, trong bối cảnh chính quyền tìm kiếm các nguồn thu đa dạng để bù đắp sự suy giảm của thị trường bất động sản. Thị trường này đã khiến nguồn thu từ bán đất, vốn từng là nguồn tài chính quan trọng của chính quyền địa phương, sụt giảm mạnh. Trong khi đó, Bắc Kinh cũng phải đối mặt với nhu cầu vốn ngày càng lớn để tài trợ cho các lĩnh vực chiến lược.Theo ước tính của Barclays, doanh thu của chính phủ Trung Quốc đã giảm xuống khoảng 20% GDP vào năm 2025, từ mức 26% năm 2021. Trong khi đó, chi tiêu vẫn ở mức cao, chỉ giảm nhẹ từ 31% GDP năm 2021 xuống 29% vào năm 2025.“Chính quyền địa phương Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng căng thẳng tài khóa và cần những nguồn thu mới”, ông Kyle Chan, chuyên gia cấp cao tại Viện Brookings, nhận định.Dòng vốn cũng đang rời khỏi Trung Quốc với tốc độ chưa từng có. Theo ông Zhou, dòng vốn ròng chảy ra đạt gần 780 tỷ USD trong năm 2025, vượt mức đỉnh khoảng 630 tỷ USD của năm 2015, khi người dân Trung Quốc gia tăng tích lũy tài sản ở nước ngoài và đầu tư ra nước ngoài tăng mạnh.Trong bối cảnh đó, các quỹ tín thác và hợp đồng bảo hiểm ở nước ngoài trở thành “một nguồn tài sản đáng kể vốn từ trước đến nay phải đối mặt với mức độ rõ ràng và thực thi thuế hạn chế”, ông Zhou nói.Theo một báo cáo của KPMG, hơn một nửa số người siêu giàu tại Trung Quốc sử dụng các quỹ tín thác gia đình ở nước ngoài để quản lý tài sản, tương đương hàng trăm tỷ USD.Ông Dan Wang, giám đốc phụ trách Trung Quốc tại Eurasia Group, cho rằng việc tăng cường thực thi các quy định thuế cũng hỗ trợ nỗ lực của Bắc Kinh trong việc giữ vốn đầu tư ở trong nước và phát triển sâu hơn thị trường vốn nội địa, qua đó tạo nguồn tài trợ cho đổi mới công nghệ.Theo BofA, gánh nặng thuế của Trung Quốc vẫn ở mức thấp so với tiêu chuẩn quốc tế. Tỷ lệ thuế trên GDP của nước này đạt 19,5% vào năm 2024, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình 34% của OECD. Khoảng cách này tạo dư địa để Bắc Kinh tăng nguồn thu từ các loại thuế trực tiếp và củng cố công tác thu thuế.Ông Chan của Brookings cho rằng các biện pháp gần đây đang phát đi tín hiệu tới những người giàu nhất Trung Quốc rằng họ nên “giữ tiền của mình ở trong đại lục Trung Quốc”.“Những hành động trước đây từng bị bỏ qua giờ đây đang được xử lý nghiêm túc hơn”, ông nói.TheoSCMPNhân dân tệ có thể sớm thành đồng tiền toàn cầu?Nhân dân tệ có thể sớm thành đồng tiền toàn cầu?Tài chính quốc tế(VNF) - Các ngân hàng Trung Quốc đang mở rộng dịch vụ xuyên biên giới nhằm thúc đẩy việc sử dụng đồng nhân dân tệ, trong khi Bắc Kinh vẫn duy trì các biện pháp kiểm soát vốn.