Fed thắt chặt tiền tệ
Ngày 17/9/2026, Fed chính thức nâng lãi suất tham chiếu lần đầu tiên sau hơn 3 năm, thêm 25 điểm cơ bản, lên mức 3,75-4%/năm. Đây là động thái đã được thị trường dự báo, trong bối cảnh lạm phát Mỹ vượt mục tiêu 2% hơn 5 năm qua và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Lãi suất tham chiếu của Fed áp dụng cho các khoản vay qua đêm liên ngân hàng. Fed cho biết, động thái chính sách lần này sẽ giúp lạm phát quay về mục tiêu 2% sớm hơn và dự kiến cơ quan này có thể nâng lãi suất ít nhất một lần nữa từ nay đến cuối năm 2026.
Thực tế, lạm phát vẫn duy trì ở mức cao và cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% của Fed. Tuy nhiên, đà giảm của chi phí nhà ở cùng với tốc độ tăng lương chậm lại cho thấy xu hướng hạ nhiệt lạm phát trên diện rộng.
Bài phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh tại Hội nghị Jackson Hole ngày 28/8/2028 tiếp tục củng cố thông điệp từ biên bản cuộc họp FOMC rằng, lạm phát vẫn là mối quan tâm hàng đầu trong điều hành chính sách tiền tệ, bất chấp triển vọng tăng trưởng kinh tế và thị trường lao động nhìn chung vẫn tích cực. Đáng chú ý, ông Warsh khẳng định, ổn định giá cả ở mức 2% của Fed là một mục tiêu rõ ràng và không thay đổi.
Quyết định tăng lãi suất của Fed khiến giá USD tăng mạnh, khi chỉ số USD-Index (DXY) tăng lên 100,34 điểm trong cùng ngày. Fed nâng lãi suất và phát tín hiệu có thể tiếp tục tăng chi phí vay trong những tháng tới.
Động thái này cho thấy, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa kiểm soát được lạm phát. Các dự báo chính sách mới cho thấy, 16/18 quan chức hoạch định chính sách của Fed dự kiến sẽ có ít nhất một lần tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm vào cuối năm nay, trong khi chỉ 2 người cho rằng lãi suất sẽ giữ nguyên từ thời điểm hiện tại.
Tuyên bố chính sách mới cùng các dự báo kinh tế của Fed cho thấy, Ngân hàng Trung ương Mỹ đang mở đường cho việc thắt chặt chính sách tiền tệ trong năm tới, với lãi suất chính sách tăng lên biên độ 4-4,25%/năm vào cuối năm nay và duy trì ở mức tương tự vào cuối năm 2027.
Giới phân tích tài chính nhận định, dù biên độ lãi suất USD mới nhất là 3,75-4%/năm, thấp hơn đáng kể so với mốc 5,25%/năm của giai đoạn tháng 3/2024, nhưng sức ép lên tỷ giá trong nước vẫn hiện hữu.
Quyết định tăng lãi suất của Fed tác động tới thị trường tài chính quốc tế, trong đó tỷ giá USD/VND được dự báo chịu thêm sức ép. Bởi vậy, ngay sau khi quyết định được đưa ra, sáng ngày 17/9/2026, Ngân hàng Nhà nước công bố tỷ giá trung tâm ở mức 25.632 đồng/USD, tăng 6 đồng so với hôm trước đó và là mức cao nhất từ trước đến nay.
Với biên độ ±5%, tỷ giá USD tại các ngân hàng được phép giao dịch trong khoảng 24.350-26.914 đồng/USD. Vietcombank nâng 45 đồng so với cuối ngày hôm qua, lên 25.815-26.225 đồng/USD. BIDV tăng 10 đồng, giao dịch tại 25.805-26.185 đồng/USD. Techcombank niêm yết tỷ giá USD ở mức 25.816-26.197 đồng/USD, tăng 12 đồng.
PGS-TS. Nguyễn Hữu Huân - Phó giám đốc Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) nhận định, trong bối cảnh lạm phát toàn cầu gia tăng đi kèm những bất ổn địa chính trị, dư địa dành cho chính sách tiền tệ của Việt Nam sẽ bị thu hẹp.
Dư địa giảm lãi suất nhằm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế sẽ đối mặt với không ít rào cản, đồng thời tỷ giá từ nay đến cuối năm cũng sẽ chịu những áp lực nhất định. Tuy nhiên, theo ông Huân, mức độ tác động này sẽ không tạo ra cú sốc quá lớn vì động thái thắt chặt tiền tệ của Fed thực chất đã nằm trong dự báo.
Tác động đến tỷ giá được dự báo trước
Đánh giá về chính sách lãi suất mới của Fed, một chuyên gia kinh tế cho rằng, cơ quan này có thể tiếp tục duy trì quan điểm cứng rắn hơn đối với vấn đề lạm phát và điều đó gây áp lực lên tỷ giá, dòng vốn và dư địa điều hành lãi suất tại các nền kinh tế mới nổi, trong đó có Việt Nam. Vì thế, chu kỳ thắt chặt tiền tệ của Fed có thể tạo ra một số áp lực, trước tiên đối với tỷ giá USD/VND.
Nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng, tỷ giá hối đoái tại Việt Nam chỉ chịu áp lực tăng nhẹ do được bù đắp bởi các yếu tố tích cực của nền kinh tế.
Tuy nhiên, Việt Nam có các yếu tố nền tảng khá tích cực như dòng vốn FDI, kiều hối, nguồn thu ngoại tệ từ du lịch cùng với cách thức điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước sẽ góp phần củng cố sức chống chịu của thị trường ngoại hối.
Hiện dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục gia tăng. Khi FDI tăng, nguồn ngoại tệ vào nền kinh tế cũng được bổ sung, góp phần hỗ trợ nguồn cung ngoại tệ. Bên cạnh đó, kiều hối tiếp tục duy trì tốc độ tăng tích cực. Du lịch cũng phục hồi mạnh mẽ, qua đó tạo thêm nguồn thu ngoại tệ cho nền kinh tế, nâng cao khả năng chống chịu trước các sức ép đối với tỷ giá.
Đặc biệt, Ngân hàng Nhà nước có thể sử dụng các công cụ điều hành như phát hành tín phiếu để hút bớt lượng tiền đồng dư thừa trong hệ thống, duy trì chênh lệch lãi suất giữa VND và USD ở mức hợp lý, qua đó hạn chế áp lực lên thị trường ngoại hối. Đồng thời, việc phát đi tín hiệu sẵn sàng can thiệp khi cần thiết cũng góp phần củng cố niềm tin của thị trường.
Ông Ngô Đăng Khoa - Giám đốc toàn quốc Khối Kinh doanh vốn, tiền tệ và thị trường chứng khoán, HSBC Việt Nam cho rằng, trong nửa cuối năm 2026, áp lực cung - cầu ngoại tệ có thể rõ hơn do yếu tố mùa vụ.
Dù vậy, kịch bản cơ sở vẫn là tỷ giá USD/VND biến động theo hướng tăng vừa phải. Bởi Việt Nam hiện có nhiều yếu tố hỗ trợ quan trọng như tăng trưởng GDP cao, FDI giải ngân tích cực, du lịch phục hồi mạnh và triển vọng xuất khẩu khả quan.
Định hướng điều hành mới tiếp tục nhấn mạnh việc phối hợp đồng bộ giữa tỷ giá, lãi suất, cung tiền, thanh khoản, tín dụng.
Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chủ động điều chỉnh cường độ, liều lượng, thời điểm sử dụng các công cụ thuộc thẩm quyền, đồng thời xác định các ngưỡng cảnh báo để phản ứng kịp thời trước thay đổi của thị trường.
Việc điều hành tỷ giá vì vậy nhiều khả năng sẽ tiếp tục theo hướng linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường và được phối hợp chặt chẽ với các công cụ chính sách tiền tệ khác. Theo ông Khoa, điểm đáng chú ý của chu kỳ hiện nay là mối quan hệ giữa tỷ giá và lãi suất đã trở nên linh hoạt và đa chiều hơn so với giai đoạn trước.
Ngân hàng Nhà nước có kinh nghiệm xử lý các giai đoạn biến động tỷ giá. Điều quan trọng nhất lúc này là cơ quan điều hành có đủ độ linh hoạt để cân bằng giữa tỷ giá, lạm phát và tăng trưởng, thay vì đồng thời đặt ra những mục tiêu có thể mâu thuẫn với nhau.
Thực tế cũng cho thấy, tỷ giá tại Việt Nam đã giảm nhiệt trong hơn một tháng qua nhờ các khoản vay USD lớn được giải ngân, cùng với động lực từ FDI gia tăng và thâm hụt thương mại thu hẹp.
Dù vậy, theo giới phân tích, với mặt bằng lãi suất dự báo sẽ còn duy trì ở mức cao từ nay tới cuối năm, đặc biệt khi lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ còn nhích lên, dòng tiền từ doanh nghiệp FDI có thể dịch chuyển, từ đó tác động tới tỷ giá tiền đồng.
Nhóm phân tích của Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng, tỷ giá hối đoái tại Việt Nam chỉ chịu áp lực tăng nhẹ do được bù đắp bởi các yếu tố tích cực của nền kinh tế.
Đó là dòng vốn FDI giải ngân kỳ vọng tiếp tục được đẩy mạnh; hoạt động xuất khẩu tiếp tục duy trì tăng trưởng; giá vàng thế giới đã điều chỉnh giảm, làm giảm bớt nhu cầu nhập khẩu vàng, qua đó giảm nhu cầu USD tại thị trường tự do. Do vậy, VCBS dự báo, đồng VND có thể giảm giá khoảng 3% so với USD trong cả năm 2026 và theo giới phân tích, đây là mức hợp lý.