Quy hoạch – Hạ tầng

Ba năm thực hiện Quy hoạch điện VIII: Mới có 5% công suất nguồn vận hành

Vietnamfinance
· 7 giờ trước

Phát biểu tại diễn dàn Quốc hội ngày 3/11, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biết, sau hơn 3 năm triển khai Quy hoạch điện VIII, mới có khoảng 5% công suất nguồn điện được đưa vào vận hành thương mại, do còn nhiều vướng mắc trong quá trình thực hiện.

Đại biểu Nguyễn Thanh Bình, Đoàn ĐBQH tỉnh Hưng Yên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng Việt Nam cho rằng, khoảng cách giữa chủ trương, chính sách và kết quả triển khai thực tế trong lĩnh vực năng lượng vẫn còn lớn. Quy hoạch điện VIII được phê duyệt năm 2023, kế hoạch thực hiện ban hành năm 2024, nhưng tiến độ triển khai còn chậm. Sau khi kế hoạch được ban hành vào tháng 4/2024, nhiều địa phương mới bắt đầu lựa chọn nhà đầu tư.

Đại biểu nhận định, trong 2 - 3 năm qua, chưa có dự án mới nào thuộc Quy hoạch điện VIII được đưa vào vận hành. Nếu không có giải pháp đồng bộ, tình trạng chậm triển khai có thể làm gia tăng nguy cơ thiếu điện, ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng.

Vì vậy, bà Bình đề nghị bổ sung cơ chế ràng buộc trách nhiệm và giám sát xuyên suốt quá trình thực hiện dự án điện. Việc lựa chọn được nhà đầu tư chưa đồng nghĩa dự án đã ký hợp đồng mua bán điện, thu xếp được vốn hoặc có thể triển khai xây dựng ngay.

Ngay cả khi hoàn thành xây dựng, dự án vẫn có thể phải chờ lưới điện giải tỏa công suất, nghiệm thu và vận hành thương mại. Mỗi khâu chậm vài tháng có thể khiến toàn bộ dự án kéo dài thêm một năm hoặc vài năm.

Thiết lập cơ chế giám sát tiến độ liên thông, có đầu mối tại UBND cấp tỉnh, phối hợp với Bộ Công Thương, EVN và các đơn vị liên quan. Mỗi dự án cần có kế hoạch tổng thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn của từng khâu, từ thẩm định, phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi, thỏa thuận đấu nối, đàm phán hợp đồng mua bán điện (PPA) đến nghiệm thu và vận hành thương mại.

Trước thực tế này chậm tiến độ các dự án điện, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cho biêt· dự thảo Luật Điện lực sửa đổi được xây dựng theo hướng bảo đảm tính đồng bộ giữa nguồn điện, lưới điện và nhu cầu phụ tải, đồng thời tăng tính linh hoạt trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng giải trình trước Quốc hội về dự án sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực (Ảnh: Media QH).

Các quy định về quy hoạch điện tập trung vào việc cập nhật phụ tải lớn, cơ cấu nguồn điện nền, nguồn điện linh hoạt và công suất dự phòng. Những nội dung cụ thể sẽ được làm rõ trong quá trình lập quy hoạch theo từng thời kỳ.

Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Công Thương cập nhật, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII để phù hợp với điều kiện thực tế và các quy định pháp luật được sửa đổi trong thời gian qua.

Về cơ chế đầu tư nguồn điện và lưới điện, nhiều dự án quy mô lớn, đặc biệt là các dự án điện nền và điện khí LNG, đang gặp khó khăn do vướng mắc về thủ tục đầu tư và cơ chế triển khai.

Đối với điện khí LNG, dự thảo Luật đề xuất các cơ chế chia sẻ rủi ro nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư thực hiện dự án có quy mô vốn lớn, nhưng đồng thời phải bảo đảm trách nhiệm chia sẻ rủi ro với Nhà nước.

Dự thảo cũng đưa ra cơ chế giá công suất nhằm bảo đảm khả năng dự phòng và quyền lợi của người dân. Theo đó, với các nguồn điện nền, nguồn điện quy mô lớn, ngoài phần công suất khả dụng được huy động theo cơ chế thị trường, nhà đầu tư có thể được thanh toán phần chi phí liên quan đến công suất khi dự án đi vào vận hành.

Một nội dung đáng chú ý khác là rút ngắn thời gian đàm phán hợp đồng mua bán điện. Dự thảo quy định việc đàm phán căn cứ vào kết quả đấu thầu dự án và mức giá điện nằm trong khung giá điện, tạo cơ sở ký kết hợp đồng và hạn chế tình trạng kéo dài đàm phán.

Bên cạnh đó, Chính phủ cần quy định cụ thể thời hạn xử lý hồ sơ, các bước đàm phán, trách nhiệm giải trình và cơ chế xử lý trường hợp quá hạn, đồng thời phân định rõ nguyên nhân chậm tiến độ của từng bên.