Bộ Tài chính ra quy định giám sát đặc biệt DNNN có dấu hiệu mất an toàn tài chính

Bộ Tài chính ra quy định giám sát đặc biệt DNNN có dấu hiệu mất an toàn tài chínhHà Lê-24/08/2026 09:15 (GMT+7)(VNF) - Quy định doanh nghiệp thuộc diện giám sát tài chính đặc biệt phải xây dựng phương án khắc phục trong 30 ngày vẫn được duy trì. Tuy nhiên, Quy chế mới của Bộ Tài chính đã thay đổi cách tổ chức quy trình phát hiện, đánh giá và đưa doanh nghiệp vào diện giám sát đặc biệt theo khung pháp lý mới.Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 2306/QĐ-BTC ngày 20/8/2026, kèm theo Quy chế về giám sát, kiểm tra hoạt động quản lý và đầu tư vốn nhà nước; giao chỉ tiêu và đánh giá, xếp loại doanh nghiệp, người đại diện chủ sở hữu trực tiếp, người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp được giao quản lý và doanh nghiệp nhà nước do Bộ Tài chính làm đại diện chủ sở hữu. Quyết định này thay thế Quyết định số 702/QĐ-BTC ban hành năm 2018.Đáng chú ý, đối với cơ chếgiám sát tài chính đặc biệtdành cho doanh nghiệp có dấu hiệu mất an toàn tài chính, Quy chế mới xác định cụ thể hơn quy trình và các đầu mối tham gia trước khi Bộ Tài chính quyết định đưa doanh nghiệp vào diện giám sát đặc biệt.Rõ đầu mối trước khi kích hoạt giám sát đặc biệtTheo Quy chế mới, các đơn vị được phân công theo dõi, quản lý doanh nghiệp có trách nhiệm đánh giá các dấu hiệu mất an toàn tài chính theo quy định tại Điều 20 Nghị định số 365/2025/NĐ-CP.Trên cơ sở kết quả đánh giá, đơn vị chủ trì phải lấy ý kiến Cục Thuế, Vụ Pháp chế và các đơn vị có liên quan trước khi báo cáo Bộ để ban hành quyết định giám sát tài chính đặc biệt. Cơ quan được giao chủ trì sau đó thực hiện quy trình xử lý đối với doanh nghiệp theo quy định tại Nghị định số 365/2025/NĐ-CP.Như vậy, Quyết định 2306/QĐ-BTC đã quy định cụ thể hơn chuỗi công việc trong nội bộ Bộ Tài chính, từ khâu đánh giá dấu hiệu mất an toàn tài chính, lấy ý kiến các đơn vị liên quan đến trình Bộ xem xét, quyết định.Đáng chú ý, Cục Thuế và Vụ Pháp chế được gọi tên cụ thể trong quy trình lấy ý kiến trước khi quyết định giám sát tài chính đặc biệt được ban hành. Qua đó, trách nhiệm phối hợp giữa các đơn vị chức năng trong Bộ Tài chính được xác định rõ hơn.Khung pháp lý trước đây về giám sát tài chính đặc biệt chủ yếu được thực hiện theo Nghị định số 87/2015/NĐ-CP. Trong khi đó, Quy chế mới được xây dựng trên hệ thống pháp luật mới về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp, trong đó Nghị định số 365/2025/NĐ-CP là căn cứ trực tiếp để xác định dấu hiệu mất an toàn tài chính, ban hành quyết định giám sát đặc biệt và xử lý doanh nghiệp thuộc diện này.Phải lập phương án khắc phục trong 30 ngàySau khi doanh nghiệp bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt, trách nhiệm trực tiếp được đặt lên Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc hoặc Giám đốc doanh nghiệp. Theo khoản 1, Điều 17, những người đảm nhận các chức danh này phải lập phương án khắc phục, đồng thời xây dựng phương án cơ cấu lại tổ chức, hoạt động kinh doanh và tài chính, trình cơ quan đại diện chủ sở hữu trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có quyết định giám sát tài chính đặc biệt.Tuy nhiên, mốc thời gian này không phải quy định mới. Theo cơ chế pháp lý cũ tại Nghị định số 87/2015/NĐ-CP, doanh nghiệp thuộc diện giám sát tài chính đặc biệt cũng phải lập phương án khắc phục và phương án cơ cấu lại tổ chức, hoạt động kinh doanh và tài chính trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có quyết định giám sát đặc biệt.Như vậy, Quyết định 2306/QĐ-BTC không rút ngắn hay đặt thêm thời hạn mới đối với doanh nghiệp. Yêu cầu xây dựng phương án xử lý trong vòng 30 ngày được kế thừa từ cơ chế trước đây.Đáng chú ý, phạm vi của phương án không chỉ giới hạn ở việc khắc phục các vấn đề tài chính. Doanh nghiệp còn phải xây dựng phương án cơ cấu lại tổ chức và hoạt động kinh doanh. Khoản 2 Điều 17 quy định Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty, Tổng giám đốc hoặc Giám đốc phải báo cáo cơ quan đại diện chủ sở hữu theo tần suất đã thống nhất về các chỉ tiêu giám sát được phê duyệt trong phương án khắc phục và phương án cơ cấu lại tổ chức, hoạt động kinh doanh và tài chính của doanh nghiệp.Quy chế mới cũng không quy định lại toàn bộ tiêu chí xác định dấu hiệu mất an toàn tài chính hay các biện pháp xử lý doanh nghiệp, mà dẫn chiếu sang Nghị định số 365/2025/NĐ-CP. Trọng tâm của Quy chế là xác định rõ trách nhiệm tổ chức thực hiện trong phạm vi Bộ Tài chính: đơn vị nào theo dõi, đánh giá; đơn vị nào chủ trì; các đơn vị nào tham gia ý kiến và trách nhiệm của lãnh đạo doanh nghiệp sau khi bị đưa vào diện giám sát tài chính đặc biệt.'Trả lại không gian điều hành thực chất cho các doanh nghiệp nhà nước''Trả lại không gian điều hành thực chất cho các doanh nghiệp nhà nước'Doanh nghiệp(VNF) - Nghị quyết 79 đã trao cho doanh nghiệp Nhà nước một sứ mệnh mới: không chỉ giữ vai trò ổn định kinh tế vĩ mô mà còn phải trở thành lực lượng dẫn dắt tăng trưởng. Tuy nhiên, theo TS. Lê Duy Bình, Giám đốc điều hành Economica Việt Nam, để hoàn thành vai trò đó, điều quan trọng nhất là phải thay đổi mô hình quản trị, trao quyền tự chủ thực chất cho doanh nghiệp và giảm sự can thiệp bằng mệnh lệnh hành chính.