Chiều 28/10, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Sau phần thảo luận của đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh có phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.
Bộ trưởng cho hay, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) kế thừa các quy định còn phù hợp; sửa đổi, bổ sung theo hướng thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước, trong đó chú trọng phát triển nhà ở hướng tới mục tiêu mọi người đều có chỗ ở, gắn với bảo đảm an sinh xã hội, tạo chính sách đột phá để phát triển nhà ở cho thuê.
Đồng thời, luật hóa các chính sách thí điểm đã được kiểm chứng; Thực hiện phân cấp, phân quyền, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh tạo môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch…
Về giá bán nhà ở xã hội, có ý kiến băn khoăn về giá nhà ở xã hội không giống nhau giữa các địa phương, thậm chí trong cùng một thành phố nhưng lại có khung giá khác nhau.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, giá bán phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thẩm định trước khi đưa ra bán. Theo đó, giá nhà ở xã hội được xác định trên cơ sở chi phí xây dựng, chi phí hạ tầng và lãi vay ngân hàng của chủ đầu tư. Trong đó, chi phí hạ tầng có sự khác biệt tùy theo yêu cầu của từng dự án; giá vật tư, vật liệu xây dựng tại các địa phương cũng khác nhau.
Bên cạnh đó, không phải dự án nào cũng tiếp cận được nguồn vốn vay ưu đãi như nhau hoặc ở cùng một thời điểm. Nếu chủ đầu tư phải vay vốn thương mại với lãi suất cao hơn để xây dựng, chi phí lãi vay (được tính vào giá thành) sẽ đẩy giá nhà ở xã hội tại dự án đó lên cao hơn các dự án có nguồn vốn tốt.
Chưa kể, biến động giá vật liệu xây dựng và chi phí thuê nhân công tại mỗi thời điểm và mỗi vùng miền là khác nhau. Các đô thị lớn thường có chi phí nhân công và dịch vụ vận chuyển cao hơn.
Theo Bộ trưởng, vì những yếu tố này, giá nhà ở xã hội thời gian qua dao động khoảng 15 - 29 triệu đồng/m², tùy địa phương và địa bàn.
Các chính sách ưu đãi dành cho chủ đầu tư như về thuế, tiền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng và tín dụng đã được quy định rõ nhằm hỗ trợ phát triển loại hình nhà ở này.
Về điều kiện chuyển nhượng nhà ở xã hội, Bộ trưởng cho biết, theo quy định trong dự thảo Luật, sau 5 năm, người mua nhà ở xã hội khi có nhu cầu chuyển nhượng vẫn phải tuân thủ các điều kiện nhất định, trong đó có việc chuyển nhượng cho đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội và giá bán không vượt quá mức giá tại thời điểm mua (theo quy định được nêu trong phần giải trình).
Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh, nhà ở xã hội thể hiện tính nhân văn trong chính sách của Đảng, Nhà nước nhằm hỗ trợ người dân khó khăn về chỗ ở. Vì vậy, việc chuyển nhượng không vượt quá giá thời điểm mua nhà ở xã hội để tránh tình trạng lợi dụng chính sách nhằm trục lợi.
Nhà ở có tuổi thọ khoảng 100 năm nếu được sử dụng bình thường, do đó, không thể mua nhà ở xã hội rồi sau 05 năm chuyển nhượng theo giá thị trường.
Bộ trưởng cho biết, cơ quan soạn thảo đã xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền, đặc biệt là Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến các địa phương, trước khi đưa quy định vào dự thảo Luật.
Về quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các địa phương đã điều chỉnh quy hoạch chung, trong đó xác định số lượng nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê tại từng tỉnh, thành phố. Việc xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và các loại hình nhà ở khác phải tuân thủ quy hoạch đã được xác định.
 |
| Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình vấn đề đại biểu nêu |
Giải trình băn khoăn của đại biểu về Quỹ phát triển nhà ở xã hội, Bộ trưởng cho biết, nguồn hình thành quỹ gồm ngân sách địa phương, tiền thu từ bán tài sản công và khoản tiền thu 20% quỹ đất nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại theo quy định. Quỹ hoạt động theo Luật Ngân sách nhà nước và điều lệ của quỹ.
Bộ trưởng khẳng định, việc đầu tư, kiểm toán và giám sát quỹ phải được thực hiện theo quy định; trong đó, chính quyền địa phương có trách nhiệm tổ chức kiểm toán hằng năm, các cơ quan có thẩm quyền thực hiện giám sát theo quy định.
Về cải tạo chung cư cũ, Bộ trưởng nhìn nhận đây 'thực sự là bài toán rất khó', đặc biệt với những chung cư xây dựng từ trước năm 1994. Theo Bộ trưởng, Nhà nước đã đưa ra nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ. Với những căn hộ cũ có diện tích gốc khoảng 20 - 30 m², Hà Nội đã áp dụng hệ số bồi thường K lên tới 1,5 lần, giúp người dân được nhận căn hộ mới có diện tích lớn hơn.
Tuy nhiên, Bộ trưởng cũng thẳng thắn chia sẻ, nếu hộ gia đình 5, 6 người yêu cầu được bồi thường căn hộ lớn, hoặc không có tiền đóng góp thêm mà muốn Nhà nước chi trả chi phí này thì rất khó, không nhà đầu tư nào có thể tham gia thực hiện.
Đối với quản lý, vận hành chung cư, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã có quy định cụ thể và sẽ tiếp tục được cụ thể hóa tại các nghị định, nhằm khắc phục tồn tại thời gian qua. Trong đó có nội dung về sở hữu chung, sở hữu riêng và bổ sung quy định hoạt động của ban quản trị tại Điều 96, Điều 97 và Điều 100.
Bộ trưởng khẳng định Ban soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội, hoàn thiện dự thảo và kỹ thuật văn bản để trình Quốc hội xem xét thông qua.