Nhà ở xã hội 29 triệu đồng/m2: Bộ trưởng Xây dựng lý giải nguyên nhân

Chi phí hạ tầng, lãi vay tác động đến giá nhà ở xã hội

Giải trình các ý kiến của đại biểu Quốc hội về dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã làm rõ nhiều vấn đề liên quan đến giá bán, giá thuê nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ...

Đối với giá bán nhà ở xã hội, Bộ trưởng cho biết giá bán hiện phải được Sở Xây dựng thẩm định trước khi ban hành. Nhà nước cũng đã quy định các cơ chế ưu đãi dành cho chủ đầu tư, bao gồm chính sách về thuế, giải phóng mặt bằng, tiền sử dụng đất và tín dụng.

Tuy nhiên, giá thành xây dựng còn phụ thuộc vào chi phí hạ tầng và lãi suất vay ngân hàng của chủ đầu tư.

Tại những khu vực có hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội hoàn thiện, chi phí xây dựng thường cao hơn. Thiết kế công trình cũng ảnh hưởng đáng kể đến tổng mức đầu tư. Chẳng hạn, dự án có 2-3 tầng hầm để xe sẽ phát sinh chi phí khác so với công trình chỉ có một tầng hầm hoặc không xây tầng hầm.

Bên cạnh đó, giá vật liệu và nhân công giữa các địa phương có sự chênh lệch. Những yếu tố này góp phần khiến giá nhà ở xã hội thời gian qua dao động trong khoảng 15-29 triệu đồng/m2, tùy từng địa bàn.

Về giá thuê nhà ở xã hội, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết trình tự xác định giá bán và giá thuê đã được quy định cụ thể trong dự thảo luật. Giá cho thuê không được vượt quá mức giá do UBND cấp tỉnh phê duyệt hằng năm.

Theo Bộ trưởng, cả dự án nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư và dự án do doanh nghiệp tư nhân thực hiện đều phải trải qua quá trình thẩm định giá. Nguyên nhân là các chủ đầu tư đã được hưởng những cơ chế ưu đãi theo chính sách của Nhà nước.

Bộ trưởng dẫn ví dụ tại Hà Nội, căn hộ thương mại cùng khu vực có giá thuê khoảng 18 triệu đồng/tháng, trong khi căn hộ thuộc diện chính sách được duyệt giá thuê khoảng 6 triệu đồng/tháng.

Cải tạo chung cư cũ: bài toán khó về tái định cư

Một nội dung khác được Bộ trưởng Bộ Xây dựng đề cập là cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, đặc biệt đối với các công trình được xây dựng trước năm 1994.

Theo đó, nhiều căn hộ cũ có diện tích khá nhỏ, phổ biến chỉ khoảng 20-30m2. Khi triển khai dự án cải tạo, việc bố trí chỗ ở mới và bảo đảm quyền lợi cho người dân là vấn đề phức tạp.

Tại Hà Nội, hệ số đền bù K = 1,5 đã được áp dụng đối với người dân tái định cư tại chỗ. Nhà nước cũng đã xây dựng nhiều cơ chế nhằm hỗ trợ quá trình cải tạo, xây dựng lại các khu chung cư xuống cấp.

Tuy nhiên, Bộ trưởng cho rằng nếu người dân đưa ra yêu cầu vượt quá khả năng thực hiện, chẳng hạn đòi hỏi diện tích bồi thường lên tới 100m2 khi gia đình đông người hoặc yêu cầu Nhà nước chi trả toàn bộ phần chênh lệch, sẽ không có nhà đầu tư nào có thể tham gia thực hiện.

Liên quan đến quy định chuyển nhượng nhà ở xã hội sau 5 năm, Bộ trưởng Trần Hồng Minh nhấn mạnh đây là chính sách mang ý nghĩa nhân văn, hướng đến những người gặp khó khăn về nhà ở.

Ông Minh cho rằng, các chính sách về đối tượng, điều kiện mua và thuê nhà ở xã hội sau khi áp dụng Luật Nhà ở sửa đổi đã được thực hiện rõ ràng. Tuy nhiên, một số ý kiến đề nghị chỉ cho phép bán lại nhà ở xã hội cho chủ đầu tư hoặc người thuộc đối tượng đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, với mức giá không vượt quá giá tại thời điểm mua.

Theo Bộ trưởng, tuổi thọ công trình nhà ở nhiều tầng khoảng 100 năm. Người mua nhà ở xã hội đã được hưởng các chính sách hỗ trợ, ưu đãi của Nhà nước nên khi chuyển nhượng không thể tùy tiện bán theo giá thị trường để trục lợi chính sách.

Theo Bộ trưởng, cơ quan soạn thảo đã tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các địa phương, bổ sung những điều kiện ràng buộc cụ thể vào dự thảo luật.

Dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi đang được Quốc hội xem xét, với nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận nhà ở, quyền lợi của người mua nhà ở xã hội và trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường. Việc hoàn thiện các quy định được kỳ vọng sẽ tăng cường tính minh bạch, hạn chế trục lợi chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý thị trường nhà ở.