Bồi thường bảo hiểm xe cơ giới: Lý do nhiều khách hàng không được trả tiền thuế VAT
Vietnamfinance
· 24 giờ trước
Bồi thường bảo hiểm xe cơ giới: Lý do nhiều khách hàng không được trả tiền thuế VATXuân Thạch-26/08/2026 15:00 (GMT+7)(VNF) - Ông Trần Nguyên Đán cho rằng, việc các doanh nghiệp bảo hiểm từ chối bồi thường tiền thuế giá trị gia tăng (VAT) cho người tham gia chủ yếu đến từ cách thiết kế quy trình tính toán bồi thường và sự hướng dẫn chưa rõ ràng từ giám định viên hoặc chăm sóc khách hàng.TIN LIÊN QUAN‘Đại lý bảo hiểm vi phạm, doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm, tránh đùn đẩy’25/08/2026 16:03Bảo hiểm xe cơ giới là dịch vụ thuộc diện chịu thuế VATTrao đổi vấn đề này với Tạp chí Đầu tư Tài chính, theo chuyên gia kinh tế Trần Nguyên Đán, Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế Phương Nam, trên hóa đơn sửa chữa phương tiện xe cơ giới luôn có một dòng thuế giá trị gia tăng (VAT). Tuy nhiên, ông nhận định, trong nhiều trường hợp bồi thường, công ty bảo hiểm từ chối chi trả khoản này chưa chắc doanh nghiệp sai phạm, mà nằm ở cách thiết kế quy trình tính toán giá trị bồi thường và hướng dẫn của giám định viên.Về thuế VAT trong bảo hiểm xe cơ giới, ông Đán cho rằng, pháp luật thuế đã có quy định để làm rõ, phần thuế VAT trên hóa đơn chi phí sửa chữa phương tiện xe ô tô được chi trả như thế nào. Tuy nhiên, việc này chỉ được làm rõ nếu doanh nghiệp bảo hiểm chủ động xây dựng quy trình, hướng dẫn khách hàng thu thập chứng từ. Ngược lại, nếu để người tham gia phải tự tìm hiểu, tự hỏi, tự đề xuất yêu cầu, phần lớn họ sẽ không nắm được.“Chính khoảng trống này đã tạo ra nhiều tranh chấp giữa người tham gia và doanh nghiệp bảo hiểm về việc có hay không việc bồi thường thuế VAT”, ông Đán đặt vấn đề.Trên thực tế, ông Đán nhận định, nhiều giám định viên, nhân viên của doanh nghiệp hiểu rằng, phần thuế trên hóa đơn sửa chữa xe là một khoản chi tăng thêm mà doanh nghiệp bảo hiểm phải gánh, nên tránh được thì tránh.Nhưng cách hiểu này bỏ sót một điểm, quy định tại Khoản 3, Điều 24, Nghị định 181/2025 nêu rõ, trường hợp doanh nghiệp bảo hiểm ủy quyền cho người tham gia bảo hiểm sửa chữa tài sản, chi phí sửa chữa cùng vật tư, phụ tùng thay thế có hóa đơn giá trị gia tăng ghi tên người tham gia bảo hiểm, thì doanh nghiệp bảo hiểm được khấu trừ thuế giá trị gia tăng tương ứng với phần bồi thường đã thanh toán theo hóa đơn đứng tên người tham gia bảo hiểm. Điều kiện kèm theo là phần bồi thường từ 5 triệu đồng trở lên phải thanh toán không dùng tiền mặt. Đây không phải quy định mới về nguyên tắc, nội dung tương tự từng nằm trong hướng dẫn cũ.Hoá đơn sửa chữa phương tiện của khách hàng có phần ghi rõ mức thuế suất VAT phải chịu. Ảnh: NVCC.Điểm thứ hai cần nói rõ,bảo hiểm phi nhân thọ, trong đó có bảo hiểm xe cơ giới, thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng. Doanh nghiệp bảo hiểm có xuất hoá đơn đầu ra, nên có cơ sở để khấu trừ thuế VAT đầu vào. Điều này khác hẳn nghiệp vụ nhân thọ hay bảo hiểm sức khỏe con người, vốn không chịu thuế và vì thế doanh nghiệp không khấu trừ.Hai điểm cộng lại cho thấy, phần thuế trên hóa đơn sửa xe không phải một khoản chi mất trắng của doanh nghiệp bảo hiểm. Nó là một khoản “có đường” hoàn trả, với điều kiện hồ sơ và cách thanh toán được làm đúng quy định.Cùng quan điểm, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán thuế Keytas cho rằng, việc doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường giá trị thiệt hại của khách hàng gồm thuế VAT hay không có thuế VAT, quan trọng nhất vẫn là thỏa thuận của hai bên ghi trong hợp đồng bảo hiểm, giá trị bồi thường tính theo đơn giá nào, thiệt hại nào.Tuy nhiên, xét ở góc độ quy định pháp luật thuế bên doanh nghiệp bảo hiểm uỷ quyền, hướng dẫn khách hàng lấy chứng từ, sau đó chi trả bồi thường gồm cả tiền thuế giá trị gia tăng cho khách hàng, sau đó khi doanh nghiệp kê khai thuế, sẽ được khấu trừ khoản thuế VAT này khi có đủ chứng từ theo quy định về thuế. Công ty bảo hiểm không mất đi khoản tiền chi trả thuế VAT này.Lý do nhiều doanh nghiệp từ chối chi trả khoản VAT nàyĐể làm rõ nguyên nhân, ông Trần Nguyên Đán dẫn ví dụ, hóa đơn sửa xe ghi giá chưa thuế 100 triệu đồng, thuế suất 10 phần trăm, tổng cộng 110 triệu đồng. Lưu ý đây là con số để minh họa, không phải số liệu chính xác của thị trường.Phương án thứ nhất, doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường trọn 110 triệu rồi khấu trừ 10 triệu thuế đầu vào. Chi phí thật của họ là 100 triệu, đúng bằng giá trị sửa chữa chiếc xe, khách hàng không phải bỏ thêm chi phí.Phương án thứ hai, doanh nghiệp chỉ bồi thường 100 triệu. Phần thuế được khấu trừ tương ứng khi đó chỉ còn khoảng 9,1 triệu, chi phí thật của họ còn khoảng 90,9 triệu.Ở đây có ba con số cần tách bạch. Khách hàng phải tự trả thêm 10 triệu đồng tiền thuế VAT, trong khi đó doanh nghiệp bảo hiểm chỉ giảm được khoảng 9,1 triệu chi phí. Còn khoảng 0,9 triệu chênh lệch giữa hai con số không về tay bên nào trong hai bên, vì doanh nghiệp chỉ được khấu trừ theo tỷ lệ trên phần đã chi ra.Nhìn theo cách đó thì phương án thứ nhất không phải là doanh nghiệp “rộng tay”, mà chỉ là chi trả đúng bằng giá trị tổn thất. Phương án thứ hai cũng chưa chắc đã làm sai, nhưng số tiền là chi ra thấp hơn giá trị tổn thất, phần thiếu hụt do người mua bảo hiểm phải bỏ ra và kết quả tổng số tiền mà hai bên cùng bỏ ra lại cao hơn phương án thứ nhất.Ông Trần Nguyên Đán đánh giá,thực trạng này tồn tại là do cách thiết kế quy trình tính toán giá trị bồi thường. Có ba vấn đề cần các doanh nghiệp bảo hiểm xem xét lại.Chuyên gia kinh tế Trần Nguyên Đán, Viện Chiến lược Chính sách Kinh tế Phương Nam.Thứ nhất, đa số quy tắc bảo hiểm vật chất xe diễn đạt nghĩa vụ bồi thường bằng những cụm như chi phí thực tế, hợp lý, hoặc chi phí cần thiết để sửa chữa, phục hồi nhưng không quy định phần thuế VAT được xử lý ra sao. Với đặc thù hợp đồng bảo hiểm là giao kết dân sự theo mẫu của doanh nghiệp, quy định nào không rõ ràng, sẽ được mỗi bên hiểu theo một hướng và bên hiểu bất lợi thường là bên không đọc hoặc chưa đọc kỹ hợp đồng nghiệp vụ bảo hiểm, đó chính là khách hàng.Thứ hai, quy trình hướng dẫn của các doanh nghiệp bảo hiểm đang được thực hiện chưa tốt, và đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến các tranh chấp. Việc xác định khách hàng có kê khai khấu trừ thuế hay không, hóa đơn nên đứng tên ai, có cần văn bản ủy quyền sửa chữa hay không, thanh toán bằng chuyển khoản hay tiền mặt, tất cả đều là nghiệp vụ chuyên môn của doanh nghiệp bảo hiểm, cụ thể người chịu trách nhiệm đầu tiên là giám định viên.“Người mua bảo hiểm xe không có nghĩa vụ phải biết quy định tại Nghị định 181/2025 về thuế VAT. Đặt phần việc này lên vai họ là đặt nhầm trách nhiệm”, vị chuyên gia nói về vị thế của khách hàng.Thứ ba, gốc của vấn đề đó là hệ thống nghiệp vụ chưa được cài đặt để tự động ghi nhận. Nếu phần mềm bồi thường của các doanh nghiệp bảo hiểm mặc định tách phần thuế ra khỏi số tiền chi trả với mọi khách hàng có mã số thuế, mà không phân biệt khách hàng đó khấu trừ được toàn phần, một phần hay không khấu trừ được thuế VAT, kết quả sai sẽ lặp lại đều đặn mà có thể không ai cố ý làm sai. Quy trình được thiết lập như thế nào, sẽ cho kết quả thế đó.Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) thông tinTrước phản ánh của Tạp chí Đầu tư Tài chính về vấn đềbảo hiểm AAAtừ chối bồi thường cho khách hàng chi phí thuế VAT đối với nghiệp vụ bảo hiểm TNDS, trao đổi với VietnamFinance, lãnh đạo Cục Quản lý, Giám sát bảo hiểm cho biết, đã yêu cầu phía doanh nghiệp giải trình về việc này, đồng thời phía bảo hiểm AAA sẽ sớm có thông tin báo cáo gửi đến Cục.'Xung đột' thuế VAT khi bồi thường bảo hiểm: Ứng xử với khách hàng, mỗi nơi một kiểu'Xung đột' thuế VAT khi bồi thường bảo hiểm: Ứng xử với khách hàng, mỗi nơi một kiểuTài chính cá nhân(VNF) - Dù cũng là nghiệp vụ bảo hiểm xe cơ giới nhưng vẫn đang tồn tại tình trạng có doanh nghiệp đồng ý trả chi phí sửa chữa phương tiện gồm cả thuế VAT, nhưng một số công ty tách riêng từng khoản, thậm chí từ chối bồi thường thuế VAT. Điều này khiến người tham gia “ngỡ ngàng” vì mỗi nơi ứng xử một kiểu.