Cán bộ 'dám nghĩ, dám làm' được bảo vệ bởi Nghị quyết của Quốc hội

Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 37/2026/QH16 về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Theo Nghị quyết, sẽ không truy cứu trách nhiệm hình sự khi có đủ các điều kiện: Không tham nhũng; Vì lợi ích chung; Các hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã hoàn thành và mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước; Không có khiếu nại, tố cáo hoặc có khiếu nại, tố cáo nhưng đã được giải quyết dứt điểm theo quy định;  Không gây thất thoát, lãng phí tài sản. Trường hợp gây thất thoát, lãng phí tài sản thì đã khắc phục toàn bộ hậu quả thiệt hại.

Loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gây thiệt hại trong ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Người trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao mà gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyền đổi số thuộc trường hợp chưa có pháp luật điều chỉnh về quy trình, quy định thực hiện hoặc giữa các quy định của pháp luật còn mâu thuẫn, chồng chéo, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn nhưng xuất phát từ yêu cầu, đòi hỏi cấp thiết của thực tiễn, có cách làm đột phá, tháo gỡ, giải quyết những điểm nghẽn, nút thắt.

GS. TS Hoàng Văn Cường, Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, cho rằng chỉ khi nào bảo vệ được những cán bộ dám nghĩ, dám làm thì mới có được đổi mới. 

Thiết lập cơ chế, chính sách nhằm bảo vệ, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, không vì tư lợi... là điều hết sức cần thiết. Quốc hội cũng đã đề nghị Chính phủ lượng hóa tiêu chí phân loại vi phạm và điều kiện áp dụng chính sách khoan hồng; thiết lập cơ chế kiểm soát, giám sát chặt chẽ để ngăn lợi dụng, bảo đảm không có vùng cấm, ngoại lệ.

"Chúng ta nói nhiều về vấn đề này rồi nhưng cán bộ vẫn sợ. Sợ là đến khi xảy ra hậu quả, chưa biết ai để phân định rõ ràng và có thể anh ta sẽ phải chịu trách nhiệm ngay. Đến lúc tìm ra là anh có tư lợi hay không, xác minh được có tư lợi hay không, thì người ta gọi là được vạ thì má xưng cho nên là vẫn chưa phân định được", Đại biểu Hoàng Văn Cường phân tích. 

Thực tế, sự đổi mới, sáng tạo – trước hết phải đổi mới sáng tạo từ chính những người thực hiện cơ chế chính sách, từ đội ngũ quản lý, cán bộ. Và chỉ khi có một cơ chế thực sự hữu hiệu để giúp cho những người thực thi cảm thấy yên tâm, có lá chắn bảo vệ thì mới tạo ra được sự đột phá, dám nghĩ, dám làm.