Nhân sự

CEO PNJ thừa nhận công ty không còn khả năng đáp ứng cam kết mua lại kim cương

Vietnamfinance
· 13 giờ trước

Tài chính khẩn cấp, hàng nghìn tỷ đồng mắc kẹt trong kim cương

Trong cuộc trò chuyện được PNJ công bố ngày 20/11, ông Phan Quốc Công, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (HoSE: PNJ), đã thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn mà doanh nghiệp đang đối mặt, đặc biệt liên quan đến khả năng thanh khoản, chính sách mua lại sản phẩm và những hạn chế trong công tác quản trị.

Theo ông Công, tình hình tài chính của PNJ hiện ở mức hết sức khẩn cấp. Doanh số bán hàng không đủ trang trải chi phí hoạt động thường xuyên, khiến doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận thua lỗ qua từng tháng. Trong ngắn hạn, nhiệm vụ cấp thiết là thu hẹp khoản lỗ, kiểm soát chi phí và khôi phục hiệu quả kinh doanh.

Một trong những vấn đề lớn nhất là lượng hàng tồn kho có giá trị cao nhưng khả năng chuyển đổi thành tiền mặt hạn chế.

Theo ước tính của người đứng đầu PNJ, doanh nghiệp hiện có khoảng 17.000 tỷ đồng hàng tồn kho, trong đó khoảng 7.000 tỷ đồng là kim cương và trang sức kim cương chậm luân chuyển, tương đương hơn 41% tổng giá trị tồn kho.

Đáng chú ý, một phần hàng hóa vẫn đang lưu thông đã được sử dụng làm tài sản bảo đảm cho các khoản vay. Điều này khiến quy mô tài sản trên sổ sách không phản ánh đầy đủ khả năng đáp ứng những nghĩa vụ thanh toán trước mắt.

CEO PNJ Phan Quốc Công. Ảnh: PNJ

Các tổ chức tín dụng hiện vẫn hỗ trợ PNJ trong việc đáo hạn các khoản vay. Doanh nghiệp cũng đang đàm phán để được nâng hạn mức tín dụng nhằm bổ sung nguồn lực tài chính. Tuy nhiên, ban lãnh đạo xác định việc huy động vốn vay chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế yêu cầu cải thiện hoạt động kinh doanh.

Bên cạnh bài toán hàng tồn kho, PNJ còn chịu áp lực lớn từ chính sách mua lại sản phẩm kim cương đã triển khai trong nhiều năm.

Theo kết quả rà soát sơ bộ, khoảng 21.000 tỷ đồng giá trị hàng hóa đã bán thuộc phạm vi cần tính toán nghĩa vụ thu đổi. Con số này có thể tiếp tục thay đổi khi doanh nghiệp hoàn tất quá trình đối chiếu dữ liệu.

Dù vậy, ông Công lưu ý đây không phải toàn bộ số tiền PNJ phải thanh toán ngay cho khách hàng. Giá trị nghĩa vụ thực tế còn phụ thuộc nhu cầu bán lại, giá trị sản phẩm thu hồi và những tổn thất có thể phát sinh.

Đặc biệt, Tổng giám đốc PNJ xác nhận với nguồn lực tài chính hiện tại, doanh nghiệp không còn khả năng đáp ứng đầy đủ việc thanh toán mua lại bằng tiền theo thời hạn 120 ngày như chính sách trước đây.

Thay vào đó, PNJ đang xây dựng phương án sử dụng sản phẩm hiện có để giải quyết quyền lợi khách hàng. Doanh nghiệp dự kiến phân loại nhu cầu, từ những người tiếp tục giữ trang sức, muốn đổi sang sản phẩm giá trị cao hơn đến những khách hàng có nhu cầu chuyển đổi thành quyền mua các sản phẩm khác.

Các phương án cụ thể vẫn trong quá trình hoàn thiện. PNJ sẽ phải đối chiếu từng hóa đơn, xác định giá trị nghĩa vụ và lượng hàng hóa có thể sử dụng trước khi công bố điều kiện, cách thức và thời gian thực hiện.

Theo ông Công, việc thay đổi hình thức thực hiện nghĩa vụ không thể chỉ xuất phát từ khó khăn của doanh nghiệp mà cần có phương án khả thi, minh bạch để khách hàng chủ động lựa chọn.

Về triển vọng, ban lãnh đạo đặt mục tiêu trong ba tháng tới vừa tiết giảm chi phí, vừa thúc đẩy sản phẩm mới và phục hồi doanh số. Tuy nhiên, khả năng cải thiện kết quả kinh doanh sau quý I/2027 vẫn phụ thuộc đáng kể vào sức mua thị trường và kết quả huy động vốn.

PNJ dự kiến thay hơn một nửa Ban giám đốc, cắt giảm 30% chi phí nhân sự

Song song với việc xử lý áp lực tài chính, PNJ đang triển khai cuộc tái cấu trúc bộ máy quản lý trên diện rộng, bắt đầu từ cấp lãnh đạo cao nhất. Theo Tổng giám đốc Phan Quốc Công, những khó khăn hiện nay không chỉ xuất phát từ biến động thị trường hay làn sóng khách hàng bán lại kim cương, mà còn phản ánh những bất cập trong cơ cấu tổ chức và năng lực quản trị rủi ro đã tích tụ trong thời gian dài.

Trong giai đoạn tăng trưởng thuận lợi, PNJ mở rộng nhanh mạng lưới kinh doanh, quy mô nhân sự và các cấp quản lý. Tuy nhiên, hệ thống điều hành không được điều chỉnh tương xứng, dẫn đến tình trạng nhiều tầng nấc trung gian, quá trình ra quyết định kéo dài và trách nhiệm bị phân tán.

Đặc biệt, chính sách mua lại kim cương với tỷ lệ cao từng góp phần thúc đẩy doanh thu, lợi nhuận và tạo niềm tin cho khách hàng. Song cơ chế kiểm soát rủi ro lại không theo kịp sự mở rộng của hoạt động kinh doanh.

Ông Công cho biết khi cuộc khủng hoảng bùng phát, bản thân chưa có đầy đủ số liệu về tổng nghĩa vụ tiềm tàng từ các cam kết mua lại, đồng thời doanh nghiệp cũng thiếu phương án ứng phó với tình huống nhu cầu bán lại sản phẩm gia tăng đột biến.

Trước thực trạng này, PNJ đã bắt đầu tinh gọn bộ máy tại hội sở, giảm các tầng quản lý trung gian, thu hẹp đầu mối hành chính và phân định rõ trách nhiệm điều hành. Trong đó, hội sở là khu vực được cắt giảm mạnh nhất về tỷ lệ nhân sự, nhằm chuyển nguồn lực sang các bộ phận trực tiếp tham gia sản xuất, kinh doanh và phục vụ khách hàng.

Ban lãnh đạo kỳ vọng quá trình sắp xếp sẽ giúp tiết giảm khoảng 30% chi phí nhân sự. Tuy nhiên, mức tiết kiệm thực tế chưa thể xác định ngay do doanh nghiệp còn phải chi trả những khoản hỗ trợ đối với người lao động rời công ty.

Ở cấp quản lý cao nhất, PNJ dự kiến thay đổi hơn một nửa thành viên Ban giám đốc. Việc điều chỉnh không chỉ dừng ở nhân sự mà còn bao gồm tổ chức lại phạm vi phụ trách, quy trình ra quyết định và cơ chế phối hợp giữa các bộ phận.

Cổ phiếu PNJ mất gần 80% thị giá trong 6 tháng qua. Ảnh: Investing

Theo ông Công, Hội đồng quản trị và Ban điều hành đều có trách nhiệm nhìn nhận những hạn chế trong hệ thống quản trị. Trong đó, Ban điều hành chịu trách nhiệm trực tiếp về vận hành, còn Hội đồng quản trị thực hiện vai trò định hướng và giám sát.

Dù những điều chỉnh bước đầu đã giúp tốc độ xử lý công việc cải thiện trong khoảng hai tuần gần đây, Tổng giám đốc PNJ thừa nhận đây mới chỉ là những giải pháp cấp bách. Doanh nghiệp vẫn cần tiếp tục cải tổ sâu hơn để hình thành mô hình quản trị phù hợp.

Một mục tiêu quan trọng khác của quá trình tái cấu trúc là tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư chiến lược. Trước đó, đại hội cổ đông tháng 10/2026 của PNJ đã thông qua phương án phát hành riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu nhằm huy động nguồn lực mới.

Tuy nhiên, theo ông Công, khả năng triển khai thành công phương án phát hành phụ thuộc vào việc doanh nghiệp có chứng minh được hiệu quả tái cấu trúc và khả năng kiểm soát những nghĩa vụ tài chính hiện hữu hay không.

Trước khi tiếp nhận vốn mới, PNJ cần đánh giá lại giá trị hàng tồn kho, xác định đầy đủ nghĩa vụ với khách hàng, rà soát hoạt động kinh doanh và xây dựng hệ thống quản trị minh bạch hơn. Đây cũng là những điều kiện để nhà đầu tư chiến lược có thể đánh giá chính xác quy mô rủi ro, triển vọng phục hồi và hiệu quả sử dụng nguồn vốn.

Tổng giám đốc PNJ nhìn nhận việc huy động thêm vốn sẽ khó thuyết phục nhà đầu tư nếu phần lớn nguồn tiền mới tiếp tục phải sử dụng để thực hiện những cam kết mua lại kim cương trước đây.

Trong bối cảnh đó, quá trình tái cấu trúc PNJ đang đứng trước ba yêu cầu đồng thời: khôi phục hiệu quả kinh doanh, xử lý nghĩa vụ đối với khách hàng và củng cố nền tảng tài chính để thu hút vốn. Kết quả của cuộc cải tổ không chỉ quyết định khả năng vượt qua khó khăn trước mắt mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến triển vọng phục hồi hoạt động và niềm tin của cổ đông, khách hàng đối với doanh nghiệp trong thời gian tới.