Cho vay thế chấp vàng bùng nổ tại Ấn Độ

Các hộ gia đình Ấn Độ hiện nắm giữ lượng vàng khổng lồ. Theo báo cáo của ngân hàng Morgan Stanley công bố vào tháng 10 năm ngoái, tổng lượng vàng do các hộ gia đình nước này sở hữu là trên 34.000 tấn. trong khi đó, ngân hàng Kotak Mahindra Bank ước tính khối tài sản này trị giá khoảng 5 nghìn tỷ USD.

KÊNH TÍN DỤNG BÁN LẺ MỚI

Khối vàng khổng lồ trên đang trở thành động lực cho một trong những mảng cho vay tăng trưởng nhanh nhất tại Ấn Độ. Khi các kênh tín dụng tiêu dùng khác chững lại, cho vay thế chấp vàng lại tăng mạnh nhờ quy định chặt chẽ hơn với vay tín chấp, giá vàng thế giới tăng cao, việc tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn và phần nào phản ánh áp lực tài chính gia tăng của các hộ gia đình.

Theo ông Shripad Jadhav, lãnh đạo mảng cho vay thế chấp vàng của ngân hàng Kotak Mahindra, khoảng 90% lượng vàng do các hộ gia đình Ấn Độ nắm giữ vẫn chưa được đưa vào sử dụng hiệu quả. Tuy nhiên, chính nguồn tài sản lâu nay gần như 'nằm im' này lại đang mở ra một hướng tăng trưởng mới cho thị trường tín dụng bán lẻ của Ấn Độ và thu hút sự quan tâm của giới đầu tư toàn cầu.

Công ty đầu tư tư nhân Bain Capital đang nổi lên là một trong những nhà đầu tư đặt cược mạnh nhất vào mảng này, với kế hoạch mua tới 41,7% cổ phần tại Manappuram Finance - công ty cho vay thế chấp vàng lớn thứ hai tại Ấn Độ. Thương vụ này - được Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) phê duyệt vào tháng 2/2026 - cho thấy nhà đầu tư quốc tế đánh giá cao tiềm năng tăng trưởng của loại tài sản truyền thống lâu nay vẫn chưa được khai thác hết.

Vào tháng 12 năm ngoái, tập đoàn tài chính MUFG của Nhật Bản cho biết sẽ mua 20% cổ phần tại công ty tài chính phi ngân hàng Shriram Finance của Ấn Độ - doanh nghiệp đang có kế hoạch đẩy mạnh mảng cho vay thế chấp vàng.

Theo dữ liệu từ Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI), dư nợ cho vay thế chấp vàng tại nước này đã tăng gấp hơn hai lần trong vòng một năm, lên 4 nghìn tỷ rupee, tương đương 43,3 tỷ USD, vào tháng 1/2026, từ mức 1,75 nghìn tỷ rupee của cùng kỳ năm trước. Hiện đây là mảng cho vay bán lẻ lớn thứ ba tại Ấn Độ, chỉ sau vay mua nhà và vay mua ô tô, đồng thời cũng là nhóm tín dụng bán lẻ tăng trưởng nhanh nhất. Tuy nhiên, quy mô thực tế của thị trường này được dự báo có thể còn lớn hơn nhiều.

Ông Yan Wang, chiến lược gia trưởng về thị trường mới nổi tại công ty Alpine Macro của Canada, ước tính tổng dư nợ cho vay thế chấp vàng tại Ấn Độ vào khoảng 14 nghìn tỷ rupee. Theo ông, số liệu của RBI chỉ phản ánh các khoản vay thế chấp vàng cá nhân tại một số ngân hàng thương mại nhất định.

Theo báo cáo công bố tháng trước của ngân hàng Macquarie, các công ty tài chính phi ngân hàng hiện chiếm khoảng 45%-50% thị trường cho vay thế chấp vàng tại Ấn Độ. Tuy nhiên, phần này chưa được đưa vào thống kê của RBI.

NGUỒN VAY VỐN HẤP DẪN

'Việc RBI siết quy định đối với hoạt động cho vay tín chấp vào cuối năm 2023 đã khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp tư nhân khó tiếp cận nguồn vốn này hơn', bà Hanna Luchnikava-Schorsch, Giám đốc bộ phận kinh tế châu Á - Thái Bình Dương tại công ty SP Global Market Intelligence, cho biết.

Theo bà Luchnikava-Schorsch, cùng với đó, đà tăng của cho vay cá nhân cũng chậm lại rõ rệt, từ mức bình quân 30% trong 6 tháng cuối năm 2023 xuống còn 12,2% trong năm 2025. Trong cùng giai đoạn này, giá vàng thế giới tăng mạnh. Từ năm 2024 đến nay, giá vàng đã tăng hơn 140%, vượt mốc 5.000 USD/oz và nhiều lần lập đỉnh mới trong năm nay.

Bà Luchnikava-Schorsch cho rằng, khi giá vàng tăng, người đi vay có thể vay được nhiều tiền hơn với cùng một lượng vàng đem thế chấp. Điều này giúp các khoản vay thế chấp vàng trở nên hấp dẫn hơn.

Trước đây, cầu vay thế chấp vàng chủ yếu đến từ các bang miền Nam Ấn Độ và các khu vực bán đô thị, nhất là trong cộng đồng làm nông nghiệp. Tuy nhiên, theo ông Jadhav của ngân hàng Kotak Mahindra, xu hướng này hiện không còn giới hạn ở một vài khu vực mà đã lan rộng trên khắp Ấn Độ.

Từ tầng lớp trung lưu đến những người có tài sản lớn tại các đô thị lớn, ngày càng nhiều người mang vàng đi thế chấp để vay tiền, giải quyết nhu cầu tài chính cấp bách trong ngắn hạn.

Nhóm hưởng lợi rõ nhất từ làn sóng vay thế chấp vàng là các công ty tài chính phi ngân hàng như Manappuram Finance và Muthoot Finance - doanh nghiệp dẫn đầu thị trường. Trong 1 năm qua, cổ phiếu của hai công ty này tăng lần lượt 24% và 47%, bỏ xa mức tăng của chỉ số Nifty 50 của chứng khoán Ấn Độ.

'Hầu hết các doanh nghiệp này có thể giải ngân chỉ trong vòng 1 giờ sau khi khách hàng đến chi nhánh', bà Shreya Shivani, nhà phân tích chuyên theo dõi khối công ty tài chính phi ngân hàng tại tập đoàn tài chính Nomura, nói với hãng tin CNBC.

Theo bà Shivani, ngay cả những người có điểm tín dụng thấp nhưng sở hữu vàng chất lượng tốt vẫn có thể tiếp cận khoản vay với lãi suất thấp hơn đáng kể so với vay tín chấp cá nhân.

Xu hướng này giúp nhiều người tiếp cận vốn dễ hơn, nhưng cũng kéo theo không ít lo ngại. Khi một mảng cho vay tăng trưởng quá nhanh mà không còn phụ thuộc nhiều vào quy trình thẩm định tín dụng truyền thống, điều đó có thể phản ánh áp lực tài chính đang gia tăng trong nền kinh tế.

Báo cáo của ngân hàng Macquarie cũng cho rằng áp lực tài chính gia tăng và thu nhập không theo kịp chi phí sinh hoạt là những yếu tố đang thúc đẩy nhu cầu vay thế chấp vàng.

Dù vậy, ông Shripad nhận định xu hướng này là 'một dấu hiệu của sự trưởng thành tài chính', bởi người dân đang dần xem vàng không chỉ là tài sản cất giữ mà còn là nguồn vốn có thể khai thác nhanh, thuận tiện và với chi phí thấp.

-Ngọc Trang

]]>