Cư dân Moonlight 1 ‘dài cổ’ chờ sổ hồng

Điệp khúc "phản ánh, ghi nhận, hứa hẹn"

Chị Vũ Kiều Trinh (đã đổi tên nhân vật), cư dân tầng 16, chuyển về Moonlight 1 sinh sống từ cuối năm 2024. Gần hai năm qua, gia đình chị đã dần ổn định cuộc sống tại căn hộ mới, song một việc vẫn chưa thể hoàn tất: nhận sổ hồng cho căn hộ.

Theo chị Trinh, trong thời gian qua, cư dân đã nhiều lần phản ánh, tổ chức họp và làm việc với các bên liên quan để đề nghị sớm giải quyết việc cấp giấy chứng nhận. 'Sau mỗi lần làm việc, người dân lại tiếp tục chờ đợi với kỳ vọng hồ sơ sẽ được tháo gỡ, song đến nay việc cấp sổ vẫn chưa có kết quả cụ thể', chị nói.

Với những người mua nhà để ở, giấy chứng nhận không chỉ là thủ tục pháp lý mà còn là sự xác lập đầy đủ quyền sở hữu đối với tài sản có giá trị lớn, thường được tích góp qua nhiều năm. Vì vậy, dù đã chuyển vào sinh sống ổn định, gia đình chị Trinh vẫn chưa có được cảm giác an tâm trọn vẹn về căn nhà của mình.

'Trong hợp đồng mua bán, chủ đầu tư cam kết sau 6 tháng kể từ khi bàn giao sẽ có sổ. Thế nhưng đã gần hai năm, họ mới chỉ bắt đầu thu hồ sơ làm sổ và hứa hẹn đến đầu năm 2026 mới xong nhưng giờ vẫn chưa có động thái gì. Chúng tôi muốn sang nhượng cũng chỉ có thể giao dịch bằng hợp đồng mua bán', chị thông tin.

Nếu với chị Trinh, nỗi lo nằm ở sự chờ đợi kéo dài thì với anh Minh Hòa (sinh năm 1989), cư dân tầng 15, việc thiếu giấy chứng nhận còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng chủ động với tài sản của mình.

Anh Hòa đã sinh sống tại Moonlight 1 hơn một năm cũng đang rơi vào cảnh 'tiền mất, quyền bị treo'. Khi một căn hộ trị giá hàng tỷ đồng chưa có giấy tờ hoàn chỉnh, các kế hoạch liên quan đến tài sản cũng trở nên khó khăn hơn, đặc biệt trong trường hợp chủ nhà có nhu cầu thế chấp vay vốn hoặc chuyển nhượng.

'Từ năm 2025 đến nay, cư dân đã gặp đại diện chủ đầu tư rất nhiều lần nhưng không có kết quả. Căn hộ là tài sản duy nhất của tôi. Không có giấy chứng nhận, không thể vay thế chấp ngân hàng. Trong kinh doanh cá nhân, tôi đã lỡ mất nhiều cơ hội', anh Hòa nói.

Ghi nhận tại dự án, trên ban công các căn hộ, những tấm băng rôn đỏ với dòng chữ 'trả sổ đỏ cho cư dân', '0 sổ' xuất hiện dày đặc. Với những người đã bỏ ra hàng tỷ đồng để mua nhà, tấm sổ vốn được xem là bước cuối cùng để hoàn tất một giao dịch lại trở thành câu chuyện chờ đợi kéo dài.

Theo tìm hiểu, nguyên nhân của việc chậm cấp sổ hồng được cho là bắt nguồn từ các vướng mắc pháp lý kéo dài. Từ năm 2021, dự án từng bị phản ánh xây dựng khi chưa đủ giấy phép ở một số hạng mục, dẫn đến việc bị đình chỉ thi công cục bộ.

Bên cạnh đó, diện tích đất dự án được cho là chưa thống nhất qua các quyết định pháp lý khác nhau, khiến quá trình hoàn thiện hồ sơ kéo dài.

Dù chưa được cấp sổ hồng, mức giá tại khu đô thị An Lạc Green Symphony hiện tiệm cận nhóm trung - cao cấp khu tây Hà Nội. Căn hộ chung cư Moonlight 1 dao động từ hơn 5 tỷ đồng/căn hộ đến trên 7 tỷ đồng/căn hộ, trong khi biệt thự, liền kề có giá 19 - 30 tỷ đồng/sản phẩm.

So với các dự án lân cận như Vinhomes Smart City, Mailand Hanoi (Splendora) hay Lumi Hanoi, mức giá của An Lạc Green Symphony không thấp, thậm chí đã tiệm cận nhiều khu đô thị có pháp lý hoàn chỉnh. Cụ thể, Vinhomes Smart City có giá 95-130 triệu đồng/m2 (chung cư); 157 - 200 triệu/m2 (thấp tầng). Mailand có giá 80 - 140 triệu đồng/m2, Hinode Royal Park có giá 83,4 - 185 triệu/m2.

Trách nhiệm chủ đầu tư thế nào?

Trao đổi với Đầu tư Tài chính - VietnamFinance xung quanh vấn đề trên, luật sư Trương Thanh Đức, Giám đốc Công ty Luật ANVI, Trọng tài viên VIAC, cho rằng trong trường hợp việc cấp giấy chứng nhận bị kéo dài, người mua nhà là bên chịu nhiều thiệt thòi, rủi ro và thiệt hại nhất, trong khi lỗi của họ không đáng kể hoặc không có lỗi.

Theo luật sư Đức, việc chậm cấp giấy chứng nhận có thể liên quan đến nhiều điều kiện pháp lý khác nhau, từ điều kiện xây dựng, hoàn công đến điều kiện để được cấp giấy chứng nhận. Về nguyên tắc, trách nhiệm xử lý, khắc phục những tồn tại này thuộc về chủ đầu tư và các cơ quan chức năng có liên quan.

Đối với chủ đầu tư, luật sư Đức cho rằng trách nhiệm có thể được xem xét trên ba phương diện: dân sự, hành chính và hình sự.

Ở góc độ dân sự, chủ đầu tư phải thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng mua bán với khách hàng. Nếu việc chậm thực hiện nghĩa vụ, trong đó có nghĩa vụ liên quan đến cấp giấy chứng nhận, gây thiệt hại cho người mua thì chủ đầu tư có thể phát sinh trách nhiệm bồi thường.

Ở góc độ hành chính, trước đây pháp luật đã từng quy định trường hợp chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ nộp hồ sơ đề nghị cấp giấy chứng nhận trong thời hạn theo quy định thì bị xử phạt, nhưng nay đã bỏ quy định này.

Trong khi đó, trách nhiệm hình sự có thể được đặt ra nếu hành vi vi phạm có đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định pháp luật, như tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay tội lừa dối khách hàng. Ngoài trách nhiệm trước nhà nước, chủ đầu tư vẫn phải thực hiện các nghĩa vụ dân sự với khách hàng nếu hành vi vi phạm gây thiệt hại.

'Về trách nhiệm, đây là trách nhiệm của cơ quan chức năng, của chủ đầu tư phải khắc phục, xử lý để theo đúng pháp luật', luật sư Đức nói.

Theo luật sư Đức, về nguyên tắc, chủ đầu tư phải thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng mua bán nhà ở và dự án theo phê duyệt. Trường hợp chưa thể thực hiện việc cấp giấy chứng nhận do những nguyên nhân khách quan hoặc vướng mắc pháp lý, chủ đầu tư cần thông tin, giải trình rõ với khách hàng về tình trạng hồ sơ và tiến độ xử lý.

Nếu quyền lợi bị ảnh hưởng, người mua có thể thực hiện quyền khiếu nại, yêu cầu cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền hoặc khởi kiện chủ đầu tư để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Theo các chuyên gia, sự kéo dài của quá trình cấp giấy chứng nhận không chỉ khiến người mua khó chủ động với tài sản mà còn đặt họ vào thế bị động trong thời gian dài. Khi những vướng mắc giữa chủ đầu tư và cơ quan quản lý chưa được giải quyết, người đã hoàn thành nghĩa vụ mua nhà vẫn phải tiếp tục chờ đợi để được xác lập đầy đủ giấy tờ đối với căn hộ. Nhiều doanh nghiệp sẵn sàng phớt lờ cam kết, vì biết rằng quá trình xử lý kéo dài, còn người dân thì 'mắc kẹt' trong chính ngôi nhà mình đã mua.