Ngày 13/10, Bộ Tư pháp đăng tải hồ sơ dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Hồ sơ do Bộ Tài chính soạn thảo.
Theo Bộ Tài chính, trải qua 10 năm thực hiện khung thuế suất thuế xuất khẩu được ban hành kèm theo Luật Thuế Xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016, cơ cấu sản xuất, năng lực chế biến, nguồn cung nguyên liệu và nhu cầu thị trường đã thay đổi. Mức thuế suất một số mặt hàng hiện không còn phù hợp.
Đối với ngành công nghiệp vật liệu, định hướng phát triển ngày càng chú trọng chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng và hình thành chuỗi sản xuất trong nước.
Bộ Công Thương cũng phản ánh vướng mắc chính sách thuế đối với ngành nhôm làm tăng tồn kho, chậm thu hồi vốn và ảnh hưởng đến ký kệt hợp đồng tiêu thụ năm 2027.
Các kiến nghị của ngành gỗ cũng cho thấy nhu cầu giảm chi phí thuế để duy trì đơn hàng, sản xuất và xuất khẩu.
Theo đó, ngành nhôm đã từng bước phát triển từ khai thác bô-xít, sản xuất alumin sang điện phân nhôm và gia công sản phẩm nhôm, đặt ra yêu cầu có chính sách phù hợp để tiêu thụ sản lượng mới, phát huy hiệu quả đầu tư và phát triển thị trường.
Đối với ngành gỗ, sản xuất đã mở rộng theo hướng kết hợp nguyên liệu rừng trồng và nguyên liệu nhập khẩu, đa dạng hóa sản phẩm, tận dụng phụ phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, gỗ và sản phẩm gỗ là nhóm hàng xuất khẩu có kim ngạch hàng tỷ USD mỗi năm, đóng góp quan trọng vào nguồn thu ngoại tệ, tạo việc làm và thu hút lao động trong các hoạt động trồng rừng, khai thác, chế biến và dịch vụ liên quan.
Vì vậy, chính sách thuế xuất khẩu cần được cập nhật phù hợp với vai trò và thực tiễn phát triển của các ngành này.
Theo tờ trình dự thảo, hiện nay mặt hàng Nhôm chưa gia công (nhóm 76.01) và Nhôm ở dạng thanh, que và hình (nhóm 76.04) có khung thuế suất thuế xuất khẩu từ 5% - 40%.
Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh khung thuế suất thuế xuất khẩu của các nhóm này về mức 0% - 30% để đồng bộ với các sản phẩm nhôm khác.
Còn theo phản ánh của doanh nghiệp, quy định hiện hành về thuế xuất khẩu đang tạo rào cản cho việc tiêu thụ sản phẩm xuất khẩu dẫn đến lượng hàng tồn kho tăng, vốn sản xuất chậm được thu hồi và quay vòng.
Để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp và thúc đẩy xuất khẩu, Bộ Tài chính dự kiến trình Chính phủ báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội sửa đổi, bổ sung khung thuế suất thuế xuất khẩu của mặt hàng Nhôm chưa gia công (nhóm 76.01), Nhôm ở dạng thanh, que và hình (nhóm 76.04) từ mức 5% - 40% thành mức 0% - 30%.
Tương tự, điều chỉnh khung thuế suất thuế xuất khẩu của mặt hàng Bột và vảy nhôm (nhóm 76.03) từ mức 5% - 40% thành 0% - 30%.
Đối với nhóm mặt hàng gỗ, Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh mức thuế suất thuế xuất khẩu hiện hành là 5% - 25% thành 0% – 25% đối với mặt hàng gỗ thuộc nhóm 44.02 (than củi), gỗ xẻ (44.07), gỗ lạng (44.08) để phù hợp với Chiến lược phát triển ngành gỗ và đặc thù của ngành gỗ.
Theo Bộ Tài chính, việc giữ nguyên mức tối đa 25% tạo dư địa để Chính phủ quy định mức thuế phù hợp với nguồn nguyên liệu, đặc điểm sản phẩm và yêu cầu cân đối của từng công đoạn trong chuỗi sản xuất, đặc điểm của thị trường gỗ của Việt Nam.
Góp ý dự thảo, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu cơ chế chứng minh nguồn gốc nguyên liệu nhập khẩu và xác định rõ điều kiện áp dụng thuế suất 0% để bảo đảm tính minh bạch, khả thi và tạo cơ sở cho việc kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện chính sách.
Về nội dung này, Bộ Tài chính nhấn mạnh việc điều chỉnh mức sàn của khung không đồng nghĩa với việc áp dụng ngay mức thuế suất 0% cho toàn bộ các sản phẩm gỗ xẻ, gỗ lạng hay than củi.
Trường hợp Nghị quyết được thông qua, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định mức thuế suất cụ thể theo khung thuế suất mới, đảm bảo phù hợp với nguyên tắc ban hành biểu thuế, thuế suất theo quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và các định hướng, chủ trương phát triển ngành gỗ, kinh tế lâm nghiệp tại Quyết định số 327/QĐ-TTg và Quyết định số 523/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Số liệu của Cục Thống kê thể hiện năm 2025, sản lượng gỗ khai thác đạt 25.616 nghìn m3, tăng 6,9%; diện tích rừng trồng mới tập trung ước dạt 323,3 nghìn ha, tăng 6,4%. Kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ cả năm 2025 ước đạt 17,2 tỷ USD, tăng 5,7%. Theo đó, ngành gỗ có quy mô sản xuất và xuất khẩu lớn, đồng thời là đầu ra quan trọng của kinh tế lâm nghiệp.