Sáng 24/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI, Quốc hội nghe trình bày Tờ trình và Báo cáo thẩm tra dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hoá.
Đây là lần đầu tiên Việt Nam xây dựng đạo luật riêng về lĩnh vực này.
Dự án luật được xây dựng theo trình tự, thủ tục rút gọn, trình và thông qua tại một kỳ họp.
Đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước
Thừa uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Văn hoá, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, đây là đạo luật mới được xây dựng nhằm giải phóng sức sáng tạo, khơi thông nguồn lực và tạo đòn bẩy đưa công nghiệp văn hóa trở thành động lực tăng trưởng mới của đất nước.
Dự thảo luật gồm 8 chương, 39 điều, tập trung vào 6 nhóm chính trọng tâm:
Nhóm 1: Lần đầu tiên quy định phần mềm phục vụ sáng tạo và nền tảng số hỗ trợ về quyền sở hữu trí tuệ trong các ngành công nghiệp văn hóa là hạ tầng có chức năng hỗ trợ sáng tạo, đồng thời lưu vết quá trình sáng tạo để chứng minh, bảo hộ và khai thác thương mại.
Nhóm 2: Thiết lập quy định về thu hút, phát triển nhân lực trong các ngành công nghiệp văn hóa với nội dung trọng tâm là khung năng lực nhân lực theo vị trí việc làm, cơ chế chính sách đặc thù nhằm thu hút nghệ sĩ, nghệ nhân, chuyên gia trong phát triển nhân lực công nghiệp văn hóa. Quy định về học bổng, miễn học phí, hỗ trợ sinh hoạt phí, tín dụng và đầu tư cơ sở vật chất phục vụ đào tạo các ngành công nghiệp văn hóa.
Nhóm 3: Thiết lập quy định mới về tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm khu công nghiệp sáng tạo văn hóa nhằm tạo mô hình hạ tầng tập trung cho phát triển công nghiệp văn hóa. Nội dung trọng tâm quy định về công trình, thiết chế phục vụ công nghiệp văn hóa, tổ hợp sáng tạo văn hóa, cụm khu công nghiệp sáng tạo văn hóa với cơ chế tổ chức hoạt động sự kiện ở trong đó...
Nhóm 4: Quy định các hoạt động phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa có giá trị gắn với bản sắc văn hóa Việt Nam.
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp |
Nhóm 5: Quy định các nội dung về hình thành sàn giao dịch công nghiệp văn hóa để tạo lập thiết chế trung gian có vai trò kết nối chủ thể sáng tạo, quyền sở hữu trí tuệ, sản phẩm, nhà đầu tư và người sử dụng.
Đồng thời quy định các nội dung hỗ trợ nâng cao năng lực phát triển đối với doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã công nghiệp văn hóa, phát triển thương hiệu quốc gia về công nghiệp văn hóa, hỗ trợ phát triển thị trường và thúc đẩy tiêu dùng sản phẩm công nghiệp văn hóa.
Nhóm 6: Quy định các nội dung về tài chính và hỗ trợ, ưu đãi đầu tư cho phát triển công nghiệp văn hóa nhằm khắc phục khoảng trống của pháp luật hiện hành, tạo động lực đủ mạnh để huy động nguồn lực xã hội, hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa và nâng cao năng lực cạnh tranh của công nghiệp văn hóa Việt Nam.
Ưu tiên đầu tư phát triển ngành công nghiệp văn hóa mà Việt Nam có thế mạnh
Trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội - ông Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành luật. Tuy nhiên, đây là dự án luật được xây dựng mới, Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, chỉ quy định những vấn đề có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền của Quốc hội.
Ủy ban cơ bản nhất trí bố cục dự thảo luật, đồng thời đề nghị rà soát, nghiên cứu quy định đầy đủ các nội dung gắn với chuỗi giá trị công nghiệp văn hóa từ sáng tạo, sản xuất, phân phối, tiêu dùng đến tái đầu tư.
Về 6 nhóm chính sách, cơ quan chủ trì thẩm tra cơ bản tán thành và đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện các chính sách ưu tiên đầu tư phát triển ngành công nghiệp văn hóa mà Việt Nam có thế mạnh, bảo đảm trọng tâm, trọng điểm, lấy chủ thể sáng tạo và doanh nghiệp làm trung tâm.
 |
Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày Báo cáo thẩm tra dự án Luật |
Về phát triển hệ sinh thái thử nghiệm có kiểm soát trong các ngành công nghiệp văn hóa, đề nghị rà soát quy định thống nhất về chủ thể sáng tạo, bảo đảm tính mở, bao quát cộng đồng dân cư, hộ gia đình, làng nghề.
Ủy ban lưu ý không quy định nội dung ưu tiên đối với mô hình du lịch chữa bệnh do không thuộc các ngành công nghiệp văn hóa; chỉ quy định các nội dung đặc thù về thử nghiệm có kiểm soát trong các ngành công nghiệp văn hóa để tránh trùng lặp với Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời cân nhắc kỹ lưỡng việc giao thẩm quyền quy định trình tự, thủ tục, hồ sơ, phương thức giám sát, chế độ báo cáo.
Về hỗ trợ sáng tạo, xác lập, xác định giá trị quyền sở hữu trí tuệ, Ủy ban tán thành quy định dẫn chiếu pháp luật về doanh nghiệp, tín dụng, giao dịch bảo đảm đối với góp vốn làm tài sản bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ, đồng thời đề nghị rà soát phương án tiếp tục khai thác quyền sở hữu trí tuệ thông qua chuyển nhượng, chuyển quyền sử dụng hoặc hình thức khai thác hợp pháp khác để thống nhất với Luật Phá sản.
Bên cạnh đó, cần xem xét kỹ lưỡng việc quy định miễn trách nhiệm của thẩm định viên về giá; trường hợp giữ quy định này cần bổ sung cơ chế kiểm tra, hậu kiểm, phòng ngừa thông đồng, trục lợi.
Về hạ tầng công nghiệp văn hóa, đề nghị rà soát các quy định về thành lập, điều chỉnh cụm, khu công nghiệp sáng tạo văn hóa để thống nhất với dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Quy hoạch.
"Cân nhắc kỹ lưỡng thẩm quyền cho phép chấp thuận nhà đầu tư không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu đối với các dự án có vai trò hình thành hoặc dẫn dắt hệ sinh thái công nghiệp văn hóa", ông Vinh nhấn mạnh.
Đồng thời, ông đề nghị rà soát tài sản công dôi dư, hình thức đối tác công tư, không gian công cộng, làm rõ lộ trình đối với 7 loại công trình thực hiện hoạt động phát triển công nghiệp văn hóa.
Về tài chính và hỗ trợ, ưu đãi đầu tư, cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ phạm vi, điều kiện bảo lãnh của Quỹ bảo lãnh tín dụng; bổ sung điều kiện bảo đảm quốc phòng, an ninh, cơ chế hậu kiểm, thu hồi ưu đãi khi nhà đầu tư nước ngoài không thực hiện cam kết.
"Tiếp tục rà soát các quy định ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, hoàn thuế giá trị gia tăng, xác định nguyên tắc hoặc khung, trần mức hoàn thuế, bảo đảm đồng bộ với các luật về thuế đang trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp thứ 2", Báo cáo nêu.