DN bảo hiểm đầu tư tài chính: Dòng tiền chục nghìn tỷ đổ vào đâu?
Bảo Việt, PVI vượt trội về doanh thu đầu tư tài chính
Theo báo cáo tài chính quý 3/2026 được Tập đoàn Bảo Việt công bố, trong tổng doanh thu đạt gần 48.000 tỷ đồng 9 tháng năm 2026, thu từ các hoạt động đầu tư tài chính đạt 13.130 tỷ đồng. Đây cũng là mức thu lớn nhất trong nhóm các doanh nghiệp ngành bảo hiểm. Riêng lãi tiền gửi ngân hàng đem về cho Bảo Việt 7.580 tỷ đồng trong 9 tháng, lợi nhuận từ trái phiếu, tín phiếu là 4.523 tỷ đồng, thu nhập từ tạm ứng giá trị hoàn lại gần 350 tỷ đồng, cổ tức được chia 207 tỷ, doanh thu hoạt động tài chính khác gần 373 tỷ đồng…
BCTC của Bảo Việt ghi nhận, tính đến 30/9, giá trị thuần các khoản đầu tư đạt 289.000 tỷ đồng, tăng nhẹ so với đầu năm (gần 275.000 tỷ đồng) với danh mục đa dạng. Cụ thể, đầu tư cổ phiếu chứng khoán đạt khoảng 4.400 tỷ đồng, khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn (tiền gửi, trái phiếu) là hơn 281.000 tỷ đồng, còn lại đầu tư vào công ty liên doanh, liên kết, góp vốn vào các đơn vị khác đạt 4.368 tỷ đồng.
Báo cáo tài chính quý 3/2026 của Công ty Cổ phần PVI (PVI Holdings) cũng cho thấy bức tranh khả quan của các khoản đầu tư tài chính. Lợi nhuận từ hoạt động tài chính trong quý 3 đạt gần 290 tỷ đồng, tăng thêm 10% (con số này quý 1/2026 là 274 tỷ và quý 2 là 230 tỷ đồng), tạo trụ đỡ cho lợi nhuận của PVI trong bối cảnh lãi gộp từ hoạt động bảo hiểm giảm.
Luỹ kế 9 tháng, lợi nhuận từ hoạt động tài chính của PVI đạt 1.047 tỷ đồng, tăng thêm gần 15% so với cùng kỳ 2025. Tính đến 30/9, PVI có khoảng 16.400 tỷ đồng đầu tư tài chính ngắn hạn (chủ yếu là tiền gửi chiếm khoảng 75%) và khoảng 3.200 tỷ đầu tư dài hạn.
Thực tế trên thị trường bảo hiểm phi nhân thọ, chỉ 2 'ông lớn' Bảo Việt và PVI mới có được mức doanh thu nghìn tỷ đồng từ hoạt động đầu tư tài chính. Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp nhóm dưới cũng có kết quả tốt từ hoạt động đầu tư tài chính, nhưng ở góc độ nhỏ hơn rất nhiều cả về quy mô quỹ và doanh thu.
Theo đó, doanh thu từ hoạt động đầu tư tài chính của bảo hiểm PJICO quý 3 đạt gần 59 tỷ đồng, tăng thêm 21 tỷ đồng với cùng kỳ, mức tăng đạt 54%, tính trong 9 tháng, con số này là 144 tỷ đồng, tăng trưởng 50% so với năm 2025. Hiện, bảo hiểm PJICO có 5.100 tỷ đầu tư tài chính ngắn hạn, trong đó, tiền gửi có kỳ hạn chiếm phần lớn, đạt 5.035 tỷ đồng.
Bảo hiểm BIC cũng ghi nhận, trong các khoản đầu tư tài chính ngắn hạn, công ty đang có khoản đầu tư trị giá 6.380 tỷ đồng (tiền gửi ngân hàng có kỳ hạn là 5.816 tỷ đồng, chứng khoán gần 600 tỷ đồng và khoản dự phòng giảm giá chứng khoán). Trong quý 3, doanh thu từ hoạt động tài chính của BIC tăng đáng kể, đạt 131 tỷ đồng, tăng 70% so với quý 3/2025.
Doanh thu hoạt động tài chính của bảo hiểm ABIC đạt 58 tỷ đồng trong quý 3, tăng mạnh 47% so với cùng kỳ, chủ yếu đến từ lãi tiền gửi ngân hàng và đạt 150 tỷ đồng trong 9 tháng, có thêm 40 tỷ so với con số cùng kỳ 2025 (110 tỷ đồng). Trong đó, tổng lượng tiền và tiền gửi đầu tư ngắn hạn của ABIC đạt 3.700 tỷ đồng, gồm các hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn gốc trên 3 tháng và thời hạn còn lại dưới 1 năm, lãi suất dao động từ 4,5% đến 8,2%/năm.
Bảo hiểm DBV cũng có gần 2.540 tỷ đồng là tiền gửi ngắn hạn, gần 1.250 tỷ đầu tư dài hạn gồm 758 tỷ đồng vào tiền gửi có kỳ hạn và hơn 491 tỷ đầu tư vào kênh trái phiếu. Các khoản đầu tư này mang về doanh thu từ hoạt động tài chính đạt 25 tỷ đồng trong quý 3 và gần 53 tỷ đồng trong 9 tháng.
Về các khoản đầu tư tài chính, bảo hiểm MIC có tiền gửi ngắn hạn chiếm nhiều nhất với gần 4.500 tỷ, đầu tư uỷ thác là 1.540 tỷ đồng, tổng giá trị đầu tư ngắn hạn là hơn 5.900 tỷ đồng. Những khoản này mang lại 256 tỷ doanh thu tài chính trong 9 tháng cho bảo hiểm MIC.
Đặc thù dòng tiền ngắn hạn và phân hoá về quy mô quỹ đầu tư
Đi vào bản chất danh mục đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, các chuyên gia kinh tế cho biết, các hợp đồng bảo hiểm nhóm này phần lớn có thời hạn một năm, tiền phí giữ lại không lâu trước khi phải chi cho bồi thường, nên danh mục đầu tư thiên về tiền gửi ngắn hạn.
Theo số liệu, đến cuối năm 2025, danh mục đầu tư của nhóm doanh nghiệp phi nhân thọ và tái bảo hiểm niêm yết (không tính tập đoàn đầu ngành) vào khoảng 60.227 tỷ đồng, trong đó tỷ trọng ngắn hạn lên tới 85,6%. Danh mục ngắn sẽ tái tục nhanh, nên các doanh nghiệp này thường được hưởng lợi nhanh chóng, trong bối cảnh mức lãi suất huy động có đà tăng cao từ đầu năm 2026 đến nay.
Nhưng quỹ đầu tư của công ty phi nhân thọ thường nhỏ so với quy mô phí (trừ số ít doanh nghiệp có quy mô quỹ đầu tư lớn), nên phần lãi tài chính chỉ 'bù' được một phần khi nghiệp vụ đi xuống. Doanh thu phí phi nhân thọ 9 tháng năm 2026 tăng hơn 15% theo số liệu Cục Thống kê, song trong quý 2 trước đó, một số doanh nghiệp niêm yết vẫn ghi nhận lãi gộp nghiệp vụ bảo hiểm giảm từ khoảng 37% đến 45% bởi chi bồi thường tăng nhanh hơn doanh thu.
Theo các vị chuyên gia, giữa các doanh nghiệp phi nhân thọ có sự phân hóa, điều này được thể hiện rõ nhất giữa các doanh nghiệp có quỹ đầu tư tích lũy lớn và doanh nghiệp có quỹ nhỏ. Doanh nghiệp lâu năm, có hàng trăm nghìn tỷ đồng tài sản đầu tư, đơn cử như Bảo Việt hoặc PVI, lãi suất tăng một điểm phần trăm đã có thể đủ bù cho nghiệp vụ đi xuống. Ngược lại, các doanh nghiệp mới hoặc có quy mô đầu tư nhỏ thì khó có được điều này.