Điều gì tạo nên một nền văn hóa doanh nghiệp mạnh?
Tại Workplace Culture Masterclass 05 với chủ đề 'Chuẩn mực kinh doanh mới' do Great Place To Work (cơ quan toàn cầu về văn hóa nơi làm việc) tổ chức ngày 22/9, bà Hà Minh Châu, Chuyên gia tư vấn cấp cao Great Place To Work ASEAN & ANZ định nghĩa, văn hóa doanh nghiệp trước hết có thể được nhận diện qua những gì có thể quan sát được gồm: hành vi, đồ tạo tác và nghi lễ.
'Để tạo ra những biểu hiện có thể quan sát được của một nền văn hóa, trước hết phải bắt đầu từ sự tin tưởng của người lãnh đạo và sự tin tưởng của tổ chức', bà Châu nói.
Qua gần 40 năm hoạt động, Great Place To Work đúc kết 9 hành vi lãnh đạo được xem là nền tảng để hình thành một văn hóa mạnh gồm: lắng nghe, nói, cảm ơn, phát triển con người, quan tâm chăm sóc, chia sẻ, tôn vinh, truyền cảm hứng, tuyển dụng và chào đón. Khi được thực hiện nhất quán, những hành vi này không chỉ góp phần tạo ra môi trường làm việc tốt hơn mà còn tác động đến sức khỏe tổng thể (wellbeing) của người lao động.
Theo bà Châu, wellbeing của người lao động chịu tác động trực tiếp bởi 5 yếu tố: hỗ trợ về tinh thần và cảm xúc, sức khỏe tài chính, cảm nhận về mục đích, hỗ trợ cá nhân và các kết nối có ý nghĩa.
 |
Không có một công thức chung cho văn hóa doanh nghiệp. Mỗi tổ chức lựa chọn một triết lý và cách quản trị riêng phù hợp với mình. |
Từ những nguyên tắc đó, câu hỏi đặt ra là doanh nghiệp biến các giá trị thành trải nghiệm thực tế như thế nào trong công việc hàng ngày? Trong đó, Perfetti Van Melle Việt Nam - doanh nghiệp thuộc Top 4 Nơi làm việc xuất sắc hàng đầu Việt Nam 2026 đã đưa ra triết lý 'People First' (đặt con người lên trên hết).
Bà Thanh Nguyễn, Giám đốc Nhân sự Perfetti Van Melle Việt Nam cho rằng, 'People First' không dừng ở một thông điệp về nhân sự mà phải được thể hiện trong cách doanh nghiệp xây dựng chiến lược, tổ chức công việc, phát triển con người và tạo cơ hội để nhân viên đóng góp.
Từ chiến lược, nguyên tắc đó tiếp tục được đưa xuống cách xây dựng đội ngũ. Một trong những trọng tâm được bà Thanh nhắc đến là 'winning team' (thường để chỉ một tập thể làm việc hiệu quả cao, ăn ý với nhau), xác định rõ những tư duy và hành vi đúng, sau đó ghi nhận những hành vi phù hợp và phản hồi những điểm cần cải thiện trong quá trình làm việc.
Với cách tiếp cận này, 'People First' không chỉ còn là một triết lý nhân sự mà đi vào cả hành trình của người lao động trong doanh nghiệp, từ lúc ứng tuyển cho đến khi phát triển sự nghiệp.
Chẳng hạn, với một vị trí tuyển dụng mới, trước khi tìm kiếm ứng viên bên ngoài, Perfetti Van Melle Việt Nam dành thời gian để nhân viên nội bộ biết về cơ hội và có thể ứng tuyển. Cách làm này mở ra khả năng phát triển ngay bên trong tổ chức, thay vì mặc định rằng một vị trí mới phải tìm người từ bên ngoài.
'Trong khoảng 5 năm gần đây, nhiều nhân sự tại Việt Nam cũng có cơ hội phát triển sang các đơn vị khác trong tập đoàn hoặc khu vực. Việc nhân viên có thể trưởng thành từ chính môi trường doanh nghiệp và tiếp tục đảm nhận những vai trò mới là một kết quả đáng tự hào với chúng tôi', bà Thanh chia sẻ.
Với ông Nguyễn Thủy Long, Tổng giám đốc Jebsen & Jessen Việt Nam, khoảng cách giữa một giá trị được nói ra và một giá trị được thực hành chính là nơi văn hóa doanh nghiệp dễ bị 'đứt gãy' nhất. Ông gọi cách tiếp cận này là 'Walk the talk' (nói đi đôi với làm).
'Nói là 'Talk the talk' thì quá dễ, ai cũng nói được. Nói được nhưng có làm được hay không, bởi vì cái thực hành mới là cái chứng tỏ rằng những gì mình nói là những gì mình tin', ông Long nói.
Theo ông, trong nhiều doanh nghiệp vẫn có sự tách biệt giữa lãnh đạo và nhân viên: lãnh đạo làm việc của lãnh đạo, nhân viên làm việc của nhân viên. Nhưng đặc biệt trong môi trường sản xuất, nếu muốn tạo ra sự xuyên suốt từ trên xuống dưới, những giá trị doanh nghiệp theo đuổi phải được thể hiện trong chính cách tổ chức vận hành.
Đây cũng là lý do Jebsen & Jessen đặt 'Trust' (sự tin tưởng) ở vị trí đầu tiên trong 5 giá trị cốt lõi. Với ông Long, sự tin tưởng không chỉ đi từ lãnh đạo xuống người lao động mà phải được hình thành theo cả hai chiều. Khi những gì doanh nghiệp nói ra được chứng minh bằng hành động, người lao động mới có cơ sở để tin rằng những giá trị ấy thực sự tồn tại trong tổ chức.
Khi văn hóa được tính bằng những con số
Khi người lao động thực sự được trao cơ hội đóng góp, những giá trị tưởng như khó đo đếm có thể chuyển thành những kết quả rất cụ thể.
Tại Perfetti Van Melle Việt Nam, việc khuyến khích người lao động tham gia vào quá trình cải tiến không chỉ tạo ra những thay đổi nhỏ trong công việc hàng ngày. Theo bà Thanh, mỗi năm Công ty có gần 30 sáng kiến được triển khai thành các dự án lớn, giúp Công ty tiết kiệm khoảng 800.000 euro.
'Khi một sáng kiến giúp doanh nghiệp tăng trưởng hoặc cải thiện an toàn tại nơi làm việc, nhân viên có thể nhìn thấy kết quả đóng góp ý tưởng của chính mình. Từ đó, sự tự hào về công việc không còn là một khái niệm trừu tượng', bà Thanh cho biết.
Cách tiếp cận tương tự cũng được ông Nguyễn Tiến Chung, Tổng giám đốc Termo Việt Nam chia sẻ từ kinh nghiệm triển khai của doanh nghiệp.
Từ năm 2018, Termo Việt Nam đã triển khai chương trình World Class Manufacturing, với sự tham gia của hơn 300 cán bộ, nhân viên, tạo ra khoảng 70 sáng kiến cải tiến, gồm 3 cấp độ: dự án cải tiến, sự kiện cải tiến nhanh và cải tiến thực hiện ngay. Nhờ đó, Công ty đã tiết kiệm được khoảng 1,4 triệu USD.
Nhưng với ông Chung, khoản tiết kiệm không phải điều quan trọng nhất. Qua các sự kiện cải tiến, người lao động cùng nhận diện vấn đề, phân tích nguyên nhân và thử nghiệm giải pháp. Khi ý tưởng của mình được ghi nhận và đưa vào thực tế, họ bắt đầu hình thành niềm tin vào chính năng lực của mình.
Sau đó là sự tin tưởng vào đồng đội, khi những vấn đề khó được giải quyết bằng kiến thức, kinh nghiệm và làm việc nhóm. Và cuối cùng là sự tin tưởng vào mục đích của tổ chức: khi một ý tưởng được nói ra, nếu có giá trị, nó có cơ hội được chuyển hóa thành hành động.
'Phát triển đội ngũ, phát triển năng lực, từ đó biến niềm tin của người lao động thành những trải nghiệm tích cực, rồi từ những trải nghiệm đó hình thành năng lực thực sự của tổ chức', ông Chung khẳng định.