Doanh nghiệp gánh nợ hàng chục nghìn tỷ đồng đang phải xoay tiền ra sao?

Novaland: Đảo nợ và gia hạn trái phiếu để nuôi thanh khoản

Đối mặt với khối dư nợ vay lớn lên tới 72.911 tỷ đồng (gồm hơn 31.300 tỷ đồng nợ ngân hàng và gần 23.700 tỷ đồng trái phiếu), bài toán xoay tiền của Novaland (NVL) rơi vào thế vô cùng căng thẳng khi áp lực tập trung ở hơn 30.400 tỷ đồng nợ ngắn hạn. Riêng lượng trái phiếu sắp đến hạn (13.185 tỷ đồng) đã gấp 2,7 lần tổng lượng tiền mặt trữ sẵn của tập đoàn (4.879 tỷ đồng).

Để đảm bảo thanh khoản và thực hiện các nghĩa vụ tài chính trong 6 tháng đầu năm, Novaland đã áp dụng song song hai phương án: cân đối nguồn vốn vay và đàm phán gia hạn trái phiếu.

Số liệu lưu chuyển tiền tệ cho thấy phần lớn nguồn vốn huy động mới được ưu tiên để thanh toán nghĩa vụ nợ cũ. Cụ thể, trong 5.914 tỷ đồng tiền thu từ đi vay, doanh nghiệp đã sử dụng 5.522,4 tỷ đồng (tương đương 93,4%) để chi trả nợ gốc. Việc tiền vay mới thu về chỉ vừa đủ "lấp" nợ gốc đến hạn khi dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh cốt lõi vẫn âm hơn 3.500 tỷ đồng.

Để giữ được hạn mức tín dụng này, Novaland đã phải đem thế chấp hầu hết quỹ đất, dự án hình thành trong tương lai và cổ phần công ty con tại các ngân hàng lớn (MB, VPBank, OCB, Vietcombank...). Đổi lại, tập đoàn phải gánh chi phí vốn rất đắt đỏ, trong đó có khoản vay 1.527 tỷ đồng tại OCB chịu lãi suất tới 15,96%/năm, khoản 2.330 tỷ đồng tại VPBank gánh lãi suất 13,5%/năm, hay khoản nợ 72,8 triệu USD (khoảng 1.800 tỷ đồng) tại Nova Hospitality chịu lãi suất thả nổi bằng lãi suất tham chiếu quốc tế cộng biên độ 4,25%/năm.

Ở kênh trái phiếu, giải pháp chủ đạo của Novaland là đàm phán lùi lịch trả nợ. Nhiều lô trái phiếu nghìn tỷ đã được các chủ nợ chấp thuận gia hạn thời gian trả gốc, trong đó lô 1.300 tỷ đồng được lùi thời hạn thêm đến giữa năm 2028 với lãi suất 11,5%/năm.

Bức tranh tài chính của Novaland hiện nay là cuộc đua nghẹt thở giữa thời gian gia hạn nợ và tốc độ tháo gỡ pháp lý dự án. Việc đảo nợ ngân hàng hay giãn tiến độ trái phiếu chỉ giúp doanh nghiệp hạ nhiệt thanh khoản tạm thời để tránh nguy cơ đổ vỡ. Tuy nhiên, cái giá phải trả là đắt đỏ khi các khoản vay mới với lãi suất lên tới 13,5% - 16%/năm cùng áp lực chi phí tài chính gia tăng sẽ tiếp tục "bào mòn" biên lợi nhuận tương lai.

Đô thị Kinh Bắc (KBC): Gồng mình vay nợ mới để "nuôi" nợ cũ

Bất chấp con số lợi nhuận trước thuế gần 547 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm 2026, Đô thị Kinh Bắc (KBC) vẫn thâm hụt thanh khoản nghiêm trọng. Lưu chuyển tiền thuần từ hoạt động kinh doanh cốt lõi bị âm kỷ lục tới 7.236,1 tỷ đồng do nguồn vốn bị "giam chặt" trong hàng tồn kho tăng 6.280,7 tỷ đồng và khoản phải thu tăng 937,8 tỷ đồng.

Cùng với áp lực chi trả 527,2 tỷ đồng tiền lãi vay và 673,3 tỷ đồng thuế TNDN, hoạt động bán hàng chậm phục hồi khiến Đô thị Kinh Bắc hoàn toàn không tự chủ được dòng tiền tươi để duy trì vận hành.

Để lấp thâm hụt thanh khoản và trả nợ đến hạn, Đô thị Kinh Bắc phải xoay xở qua 3 kênh chính. Doanh nghiệp vay mới 5.693,7 tỷ đồng và chi 1.616,5 tỷ đồng trả nợ gốc, thu về 4.077,2 tỷ đồng vốn vay ròng. Đồng thời, công ty thu hồi thêm hơn 1.885 tỷ đồng từ rút vốn, cho vay và cổ tức. Do hai nguồn trên vẫn không đủ san bằng thâm hụt kinh doanh cùng chi phí lãi vay đắt đỏ, doanh nghiệp phải trích từ/buộc phải sử dụng đến quỹ dự trữ, khiến lượng tiền mặt bị bào mòn 34% (từ 8.368,5 tỷ đồng xuống 5.522,2 tỷ đồng) vào cuối tháng 6/2026.

Tính đến ngày 30/6/2026, tổng dư nợ vay tài chính của Đô thị Kinh Bắc cán mốc 32.676,6 tỷ đồng (tăng 14,2% so với đầu năm và chiếm 69,4% tổng nợ phải trả). Trong đó, nợ vay dài hạn ở mức 28.958,3 tỷ đồng, còn nợ vay ngắn hạn tăng vọt 62,6% lên 3.718,3 tỷ đồng (gồm 2.120,3 tỷ đồng nợ dài hạn đến hạn và 996,9 tỷ đồng trái phiếu sắp đáo hạn), tạo áp lực trả nợ rất lớn.

Đáng chú ý, Đô thị Kinh Bắc đang gánh chi phí vốn đắt đỏ từ các ngân hàng lớn: VPBank là chủ nợ lớn nhất với hơn 17.382 tỷ đồng dư nợ dài hạn (lãi suất 10-14%/năm, thế chấp dự án Khu đô thị Tràng Cát và KCN Nam Sơn - Hạp Lĩnh), Vietcombank cho vay 5.960 tỷ đồng (lãi suất 10%/năm), BIDV cho vay hơn 3.076 tỷ đồng (8,5-11%/năm) và VIB cho vay hơn 2.729 tỷ đồng (9-12%/năm).

Vấn đề của Đô thị Kinh Bắc nằm ở đòn bẩy tài chính quá lớn nhưng hiệu quả chuyển đổi thành dòng tiền lại rất thấp. Việc liên tục vay nợ mới với lãi suất cao chỉ là giải pháp "đảo nợ" tình thế để đắp đổi qua ngày. Về lâu dài, chìa khóa sinh tồn duy nhất của doanh nghiệp vẫn là phải giải phóng hàng tồn kho tại các dự án trọng điểm để chuyển hóa thành dòng tiền thực.

LDG: Dùng tài sản cấn trừ nợ trái phiếu và ngân hàng

Đối mặt với áp lực tài chính nghiêm trọng khi 100% dư nợ vay tài chính (734,3 tỷ đồng) đã rơi vào nhóm nợ quá hạn, bài toán xoay tiền của Công ty Cổ phần Đầu tư LDG rơi vào thế kiệt quệ. Riêng khoản lãi quá hạn chưa thanh toán đã chạm mốc 116,3 tỷ đồng, đưa tổng nghĩa vụ nợ quá hạn vượt 850 tỷ đồng, trong khi nguồn tiền mặt trữ sẵn của công ty chỉ vỏn vẹn 1,13 tỷ đồng.

Để chống đỡ đà sụp đổ thanh khoản và thu hẹp các nghĩa vụ tài chính trong 6 tháng đầu năm 2026, LDG phải áp dụng song song các biện pháp cấn trừ tài sản và gom nguồn tiền chi trả nợ gốc.

Trên báo cáo lưu chuyển tiền tệ, doanh nghiệp không ghi nhận thêm khoản vay mới nào mà chỉ dùng nguồn tiền hạn hẹp còn lại để trả bớt nợ gốc. Trong đó, LDG đã dồn lực thanh toán 43,18 tỷ đồng để tất toán toàn bộ dư nợ tại SeABank, đưa số dư tại ngân hàng này về 0.

Với kênh trái phiếu, LDG chủ yếu dùng phương án cấn trừ công nợ và mua lại trước hạn. Cụ thể, đối với lô trái phiếu 400 tỷ đồng (mã LDGH2123002), doanh nghiệp đã mua lại 33,6 tỷ đồng và cấn trừ 180 tỷ đồng thông qua khoản phải thu tại Bất động sản Bảo Minh Châu, qua đó hạ dư nợ gốc xuống còn 186,4 tỷ đồng.

Các biện pháp trả nhỏ giọt giúp LDG xử lý bớt một phần áp lực ngắn hạn. Tuy nhiên, khi toàn bộ nợ vay tại Sacombank (350 tỷ đồng), VPBank (197,9 tỷ đồng) cùng lô trái phiếu đến hạn vẫn bị nghẽn vì thiếu dòng tiền kinh doanh, rủi ro mất khả năng hoạt động liên tục vẫn duy trì ở mức báo động đỏ.

Mọi giải pháp cơ cấu hay "gồng" vay mới chỉ là bước đệm tình thế, chìa khóa duy nhất để giải cứu dòng tiền và vực dậy doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào tốc độ khơi thông pháp lý và mở bán thực tế tại các dự án trọng điểm.